Skip to main contentOpen accessibility widget
Compliance

Казни за EAA во Шведска: до 10 милиони шведски круни, плус vite

Казни за EAA во Шведска: од 10.000 до 10 милиони SEK плус vite, според законот

Author avatar

Alen Velkov

Author

Sweden - EAA fines

Tillgänglighetsdirektivet во Шведска: паричната санкција што сите ја пропуштаат (и vite)

Кои се всушност казните според Европскиот акт за пристапност (European Accessibility Act, EAA) во Шведска: парична санкција со горна граница од 10 милиони круни и условна парична казна што се изрекува „додека не се усогласите“. Сè е преземено директно од Lag (2023:254), шведскиот закон со кој се пренесува tillgänglighetsdirektivet.

Накратко

За Шведска често се пишува дека „нема утврдена казна за EAA“. Тоа не е точно. Законот предвидува парична санкција (sanktionsavgift) од 10.000 до 10.000.000 шведски круни (SEK), приближно од 900 до 900.000 евра, и посебна условна парична казна (vite) без утврдена горна граница, која може да се изрекува одново сè додека не го решите проблемот. Правилата важат од 28 јуни 2025 година, а надзорот го делат пет органи.

Tillgänglighetsdirektivet: шведскиот закон и што значи

Во Шведска Европскиот акт за пристапност обично се нарекува tillgänglighetsdirektivet („директивата за пристапност“). Станува збор за директивата на ЕУ (EU) 2019/882. Шведска ја пренесе со Lag (2023:254) om vissa produkters och tjänsters tillgänglighet, Законот за пристапност на одредени производи и услуги. Кога Швеѓаните пребаруваат tillgänglighetsdirektivet lag, мислат на овој закон.

Од кога важи? (När träder tillgänglighetsdirektivet i kraft?) Барањата се применуваат од 28 јуни 2025 година.

Што значи во пракса? (Vad innebär tillgänglighetsdirektivet?) Одредени производи (компјутери, паметни телефони, е-читачи, терминали за самопослужување и за плаќање) и одредени услуги наменети за потрошувачите (меѓу другото е-трговија, банкарски услуги за граѓаните, електронски комуникации, е-книги и делови од патничкиот превоз) мора да ги исполнуваат барањата за пристапност. Микропретпријатијата што даваат услуги се изземени.

Дали тоа значи WCAG? (Tillgänglighetsdirektivet WCAG) WCAG не се споменува по име. Усогласеноста се проверува според хармонизираниот европски стандард EN 301 549, кој за веб-страниците и апликациите се потпира на WCAG 2.1 AA. Во пракса, ако веб-страницата ги исполнува WCAG 2.1 AA, покриен е најголемиот дел од барањата.

Дали е ова истото што и законот DOS? Не. DOS-lagen (Lag 2018:1937 om tillgänglighet till digital offentlig service) важи за веб-страниците и апликациите на јавниот сектор. Приватните фирми што нудат опфатени производи и услуги за потрошувачите потпаѓаат под Lag (2023:254).


Казните, објаснети едноставно

Шведските регулатори имаат на располагање две различни алатки и вреди да се знае разликата меѓу нив.

Првата е паричната санкција (sanktionsavgift), еднократна казна за повреда, со износ од 10.000 до 10.000.000 круни. Токму ова го пропуштаат повеќето прегледи кога ја сместуваат Шведска меѓу земјите „без утврден износ“. Горна граница има, само што е изразена во круни.

Втората е vite, условна парична казна што се изрекува заедно со решение да отстраните некој недостаток. Износот не е однапред утврден: го определува органот, а казната се плаќа само ако не постапите по решението. Бидејќи може да се изрекува повторно, таа делува како постојан притисок „плаќате сè додека не се усогласите“, независно од паричната санкција.

Парична санкција (sanktionsavgift)Условна парична казна (vite)
Што еЕднократна казна за повредаКазна што се изрекува заедно со решение за отстранување на недостатокот
Износ10.000–10.000.000 SEK (≈ 900–900.000 €)Ја определува органот од случај до случај
Кога се плаќаКога органот ќе одлучи за повредатаСамо ако не постапите по решението
Правна основаLag (2023:254), §§ 37–40Lag (2023:254), § 35

Што пишува во законот

Распонот на паричната санкција е јасно запишан во § 39 од Lag (2023:254):

„Sanktionsavgiften ska bestämmas till lägst 10 000 kronor och högst 10 000 000 kronor.“

Наш превод: „Паричната санкција се определува во износ од најмалку 10.000 круни и најмногу 10.000.000 круни.“

– Lag (2023:254), § 39 (Riksdagen)

Условната парична казна е уредена посебно, во § 35:

„Ett beslut om föreläggande enligt 32–34 §§ får förenas med vite.“

Наш превод: „Решението за наредба според §§ 32–34 може да се изрече заедно со условна парична казна.“

– Lag (2023:254), § 35

Законот изречно спречува и двојно казнување за исто: според § 38, парична санкција не може да се изрече ако повредата е опфатена со решение под закана со vite и органот веќе поднел барање тој vite да биде досуден (utdömande av vitet). Двете алатки, значи, се алтернативи, а не двојна казна.

Како се определува износот

Формула нема. Во распонот од 10.000 до 10.000.000 круни органот го определува износот, како што вели § 39, „med hänsyn till allvaret och omfattningen av åsidosättandet samt till omständigheterna i övrigt“, односно земајќи ги предвид тежината и обемот на повредата и другите околности. Ако постојат посебни причини, износот може да се намали делумно или целосно, значи дури и до нула. Паричната санкција не може да се изрече ако од престанокот на повредата поминале повеќе од пет години (§ 37).

По сегашниот курс, тоа значи горна граница од околу 900.000 евра и долна од околу 900 евра. Затоа искрениот наслов гласи „до околу 900.000 евра“, а не „нема утврдена казна“.

Кој е надлежен

Тука Шведска навистина се разликува: нема еден регулатор за пристапност. Надзорот над законот за приватниот сектор е поделен меѓу пет органи, по сектори:

ОрганНадлежност
PTS (Post- och telestyrelsen)Надзор над пазарот за сите производи, како и за електронските комуникации, банкарските услуги и е-трговијата; ја координира работата на другите органи
MediemyndighetenУслуги за пристап до аудиовизуелни медиуми (титлови, аудиоопис)
MTM (Myndigheten för tillgängliga medier)Е-книги
KonsumentverketОдредени услуги во патничкиот превоз
TransportstyrelsenОдредени услуги во патничкиот превоз

Во пракса најважно е да го познавате PTS: тој е надлежен за сите производи и ги координира случаите што засегаат повеќе органи. Регулаторот може да ви наложи да го усогласите производот или услугата во определен рок, а ако не го направите тоа, да го ограничи или забрани на пазарот.

Што значи ова за вашата фирма

Ако продавате во Шведска, денес реалниот ризик не е ненадејна глоба, туку решение од регулаторот да го поправите непристапниот производ или услуга во определен рок, со парична санкција (до околу 900.000 евра) или забрана на пазарот ако не постапите. Практичниот чекор е ист како и насекаде во ЕУ: усогласете се со EN 301 549 / WCAG 2.1 AA и чувајте документација што го докажува тоа. Самите шведски регулатори јавно се изјасниле дека автоматските скенирања сами по себе не можат да докажат усогласеност. Затоа пред надзорот издржува вистинска ревизија на пристапноста, а не само скенер.

Често поставувани прашања

Дали Шведска има утврдена казна за EAA?

Да. Парична санкција од 10.000 до 10.000.000 шведски круни (околу 900 до 900.000 евра), утврдена во § 39 од Lag (2023:254). На интернет често погрешно се наведува дека „нема утврдена казна“.

Како се вика tillgänglighetsdirektivet на англиски?

European Accessibility Act (EAA), на македонски Европски акт за пристапност, официјално Директива (EU) 2019/882. Во Шведска е пренесен со Lag (2023:254).

Од кога tillgänglighetsdirektivet важи во Шведска?

Барањата се применуваат од 28 јуни 2025 година.

Кој е надлежен за EAA во Шведска?

Пет органи, по сектори: PTS, Mediemyndigheten, MTM, Konsumentverket и Transportstyrelsen. PTS е надлежен за сите производи и ја координира работата.

Можат ли конкурентите да тужат поради пристапност во Шведска, како во Германија?

Не. Шведска нема опомени од конкуренти по германски модел (Abmahnung): надзорот го вршат само регулаторите.

Дали досега се изречени казни според EAA во Шведска?

Засега не.


Поврзано

Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Slovenia - EAA Fines

Казни за EAA во Словенија: двојни за големите фирми и лични глоби

Словенија: двојни глоби за EAA за големите фирми и лични глоби за одговорните

Slovakia - EAA Fines

Казни за EAA во Словачка: од 6.000 до 30.000 евра и како да ги избегнете

Zákon o prístupnosti 351/2022: глоби за EAA во Словачка од 6.000 до 30.000 евра