Tillgänglighetsdirektivet in Zweden: het sanctiebedrag dat iedereen over het hoofd ziet (en de vite)
Welke sancties Zweden werkelijk kent onder de European Accessibility Act: een sanctiebedrag met een maximum van SEK 10 miljoen, plus een dwangsom zonder vast bedrag die doorloopt “tot u voldoet”. Rechtstreeks uit Lag (2023:254), de Zweedse wet waarmee het tillgänglighetsdirektivet is omgezet.
In het kort
Zweden staat vaak te boek als land “zonder vaste EAA-boete”. Dat klopt niet. De wet kent een sanctiebedrag (sanktionsavgift) van SEK 10.000 tot SEK 10.000.000, ongeveer € 900 tot € 900.000, plus een aparte dwangsom (vite) zonder vast bedrag, die steeds opnieuw kan worden opgelegd tot u het probleem oplost. De regels gelden sinds 28 juni 2025, en het toezicht is verdeeld over vijf instanties.
Tillgänglighetsdirektivet, de Zweedse wet en wat die betekent
In Zweden heet de European Accessibility Act meestal tillgänglighetsdirektivet (de toegankelijkheidsrichtlijn). Dat is de EU-richtlijn zelf, Richtlijn (EU) 2019/882. Zweden heeft die omgezet met Lag (2023:254) om vissa produkters och tjänsters tillgänglighet (de Zweedse wet over de toegankelijkheid van bepaalde producten en diensten). Wie zoekt op tillgänglighetsdirektivet lag, bedoelt dus deze wet.
Sinds wanneer geldt de wet? (När träder tillgänglighetsdirektivet i kraft?) De eisen gelden sinds 28 juni 2025.
Wat betekent dit in de praktijk? (Vad innebär tillgänglighetsdirektivet?) Bepaalde producten (zoals computers, smartphones, e-readers, zelfbedienings- en betaalautomaten) en bepaalde diensten voor consumenten (waaronder e-commerce, bankdiensten voor consumenten, elektronische communicatie, e-books en onderdelen van personenvervoer) moeten aan toegankelijkheidseisen voldoen. Micro-ondernemingen die diensten verlenen, zijn uitgezonderd.
Gaat het om WCAG? (Tillgänglighetsdirektivet WCAG) Niet bij naam. De eisen worden getoetst aan de geharmoniseerde Europese norm EN 301 549, die voor websites en apps is gebaseerd op WCAG 2.1 niveau AA. In de praktijk dekt een website die aan WCAG 2.1 niveau AA voldoet het grootste deel van de eisen af.
Is dit hetzelfde als de DOS-wet? Nee. De DOS-lagen (Lag 2018:1937 om tillgänglighet till digital offentlig service) gaat over websites en apps van de overheid. Bedrijven die producten en consumentendiensten aanbieden die onder de EAA vallen, moeten zich aan Lag (2023:254) houden.
De sancties, kort uitgelegd
Zweden geeft zijn toezichthouders twee verschillende instrumenten, en het is goed om ze uit elkaar te houden.
Het eerste is het sanctiebedrag (sanktionsavgift): een eenmalige geldsanctie voor een overtreding, vergelijkbaar met een bestuurlijke boete, ergens tussen SEK 10.000 en SEK 10.000.000. Dit is wat de meeste overzichten missen als ze Zweden indelen bij de landen “zonder vast bedrag”: er is een maximum, alleen staat het in kronen.
Het tweede is de vite: een dwangsom die aan een bevel tot herstel wordt gekoppeld. Er is geen vast bedrag. De toezichthouder stelt het vast, en u hoeft alleen te betalen als u het bevel negeert. Omdat de dwangsom opnieuw kan worden opgelegd, werkt ze als een open drukmiddel: “blijf betalen tot u voldoet”, los van het sanctiebedrag hierboven.
| Sanctiebedrag (sanktionsavgift) | Dwangsom (vite) | |
|---|---|---|
| Wat het is | Een eenmalige boete voor een overtreding | Een dwangsom gekoppeld aan een bevel tot herstel |
| Bedrag | SEK 10.000–10.000.000 (≈ € 900–€ 900.000) | Per geval vastgesteld door de toezichthouder |
| Wanneer u betaalt | Als de toezichthouder over de overtreding beslist | Alleen als u het bevel negeert |
| Wettelijke basis | Lag (2023:254), §§ 37–40 | Lag (2023:254), § 35 |
Wat er precies in de wet staat
De bandbreedte van het sanctiebedrag staat zwart op wit in § 39 van Lag (2023:254):
”Sanktionsavgiften ska bestämmas till lägst 10 000 kronor och högst 10 000 000 kronor.”
(Onze vertaling: “Het sanctiebedrag wordt vastgesteld op minimaal 10.000 kronen en maximaal 10.000.000 kronen.”)
— Lag (2023:254), § 39 (Riksdagen)
De vite staat los daarvan in § 35:
”Ett beslut om föreläggande enligt 32–34 §§ får förenas med vite.”
(Onze vertaling: “Aan een besluit tot het geven van een bevel op grond van §§ 32–34 kan een dwangsom worden verbonden.”)
— Lag (2023:254), § 35
De wet zegt ook uitdrukkelijk dat u niet voor hetzelfde feit beide sancties kunt krijgen: volgens § 38 mag geen sanctiebedrag worden opgelegd als de overtreding onder een bevel met dwangsom valt en de toezichthouder op grond daarvan al heeft gevraagd die dwangsom te laten innen (utdömande av vitet). De twee instrumenten zijn dus alternatieven, geen dubbele straf.
Hoe het bedrag wordt bepaald
Er is geen vaste formule. Volgens § 39 stelt de toezichthouder het bedrag binnen de marge van SEK 10.000–10.000.000 vast op basis van de ernst en omvang van de overtreding en de omstandigheden van het geval. Bij bijzondere redenen kan het bedrag worden verlaagd, zelfs tot nul. Een sanctiebedrag kan niet meer worden opgelegd als de overtreding langer dan vijf jaar geleden is beëindigd (§ 37).
Omgerekend naar de huidige wisselkoers komt dat neer op een maximum van ongeveer € 900.000 en een minimum van ongeveer € 900. De eerlijke kop is dus “tot circa € 900.000”, niet “geen vaste boete”.
Wie handhaaft?
Hier is Zweden echt anders: er is geen centrale toezichthouder voor toegankelijkheid. Het toezicht op de wet voor bedrijven is per sector verdeeld over vijf instanties:
| Instantie | Domein |
|---|---|
| PTS (Post- och telestyrelsen) | Markttoezicht op alle producten; daarnaast elektronische communicatie, bankdiensten en e-commerce; plus coördinatie tussen de andere instanties |
| Mediemyndigheten | Toegangsdiensten bij audiovisuele media (ondertiteling, audiodescriptie) |
| MTM (Myndigheten för tillgängliga medier) | E-books |
| Konsumentverket | Bepaalde vormen van personenvervoer |
| Transportstyrelsen | Bepaalde vormen van personenvervoer |
In de praktijk is PTS de instantie die u moet kennen: zij is verantwoordelijk voor alle producten en coördineert zaken waarbij meer dan één instantie betrokken is. Een toezichthouder kan u opdragen een product of dienst binnen een termijn in orde te brengen en, als u dat niet doet, het product of de dienst beperken of van de markt halen.
Wat dit betekent voor uw bedrijf
Verkoopt u in Zweden, dan is het reële risico op dit moment geen boete uit het niets. Waarschijnlijker is dat een toezichthouder u opdraagt een ontoegankelijk product of een ontoegankelijke dienst binnen een termijn te verbeteren, met een sanctiebedrag (tot circa € 900.000) of een verkoopverbod als u dat niet doet. Wat u in Zweden beschermt, beschermt u in de hele EU: zorg dat u voldoet aan EN 301 549 / WCAG 2.1 niveau AA en bewaar de documentatie die dat bewijst. De Zweedse toezichthouders hebben zelf gezegd dat een automatische scan alleen niet bewijst dat u aan de eisen voldoet. Een echte audit houdt stand, een scanner alleen niet.
Veelgestelde vragen
Heeft Zweden een vaste EAA-boete?
Ja: een sanctiebedrag van SEK 10.000 tot SEK 10.000.000 (ongeveer € 900 tot € 900.000), vastgelegd in § 39 van Lag (2023:254). Online wordt Zweden vaak ten onrechte ingedeeld bij de landen “zonder vaste boete”.
Hoe heet het tillgänglighetsdirektivet in het Nederlands?
Het gaat om de European Accessibility Act (EAA), officieel Richtlijn (EU) 2019/882. Zweden heeft die omgezet met Lag (2023:254).
Sinds wanneer geldt het tillgänglighetsdirektivet in Zweden?
De eisen gelden sinds 28 juni 2025.
Wie handhaaft de EAA in Zweden?
Vijf instanties, elk voor een eigen sector: PTS, Mediemyndigheten, MTM, Konsumentverket en Transportstyrelsen. PTS is verantwoordelijk voor alle producten en coördineert.
Kunnen concurrenten in Zweden, net als in Duitsland, optreden tegen ontoegankelijkheid?
Nee. Zweden kent geen route via sommatiebrieven van concurrenten (zoals de Duitse Abmahnung). Alleen de toezichthouders handhaven.
Zijn er in Zweden al EAA-boetes opgelegd?
Op dit moment nog niet.
Lees ook
- ← Terug naar EAA-boetes per land: de volledige vergelijking van alle 27 lidstaten
- Lees dit artikel in het Zweeds
- EAA-boetes in Duitsland: het risico van rechtszaken door concurrenten, dat Zweden niet kent
- Uw toegankelijkheidsprobleem zit misschien op de website van een ander: wat een Zweedse audit bij de overheid elk bedrijf leert
- Hoe we alle 27 nationale wetten hebben gecontroleerd: onze werkwijze en bronnen



