Skip to main contentOpen accessibility widget
Compliance

Kary EAA w Luksemburgu: 500 000 €, ale tylko wyrokiem sądu

Kara EAA w Luksemburgu: do 500 000 €, ale orzec ją może tylko sąd karny.

Author avatar

Alen Velkov

Author

Luxembourg - EAA Fines

Luksemburska kara EAA w wysokości 500 000 € – i dlaczego organ nadzoru nie może jej nałożyć

500 000 €, a przy ponownym naruszeniu nawet 1 000 000 €, to jedna z najwyższych kar za brak dostępności w UE. To jednak grzywna karna, którą może orzec wyłącznie sąd. Luksemburski organ nadzoru w ogóle nie może ukarać firmy za niedostępną usługę: jego uprawnienia kończą się na 15 000 € i dotyczą tylko utrudniania mu pracy.

W skrócie

Luksemburska ustawa wdrażająca EAA (Loi du 8 mars 2023) dzieli sankcje na dwa tryby i w tym podziale tkwi sedno sprawy. Art. 33 przewiduje grzywnę od 251 € do 500 000 € za naruszenie zasadniczych obowiązków w zakresie dostępności, a przy powrocie do przestępstwa od 500 € do 1 000 000 € – orzekają ją sądy karne. Art. 32 pozwala organowi nadzoru, specjalnie w tym celu utworzonemu urzędowi OSAPS, nakładać administracyjne kary pieniężne od 250 € do 15 000 €, ale wyłącznie za odmowę przekazania dokumentów, utrudnianie nadzoru albo niewykonanie jego decyzji. Brak dostępności nie figuruje na liście naruszeń, za które OSAPS może karać. Bezpośrednio może natomiast zakazać oferowania produktu lub usługi na rynku luksemburskim albo je ograniczyć – także tymczasowo, na czas kontroli. W żadnym z dwóch trybów nie odnotowano dotąd sankcji.


Kara z samego szczytu tabeli – na jednym z najmniejszych rynków

Luksemburg plasuje się na szczycie lub w ścisłej czołówce większości zestawień kar EAA i – inaczej niż w przypadku Holandii czy Francji – ta kwota wytrzymuje weryfikację: 500 000 € to prawda. Dwie rzeczy są jednak regularnie pomijane, a obie zmieniają to, co ta kwota oznacza dla firmy.

To grzywna karna, a nie kara administracyjna. Większość państw członkowskich egzekwuje EAA przez organ nadzoru, który nakłada kary administracyjne. Luksemburg umieścił swoją wysoką kwotę w trybie karnym, w którym potrzebny jest akt oskarżenia i wyrok skazujący.

Uprawnienia organu nadzoru to ułamek tej kwoty – i dotyczą zupełnie czego innego. Gdy zestawi się art. 32 i 33, widać rzecz nietypową: w Luksemburgu nie ma kary administracyjnej za samo niespełnienie wymagań dostępności. Takie naruszenie jest albo przestępstwem, albo w ogóle nie podlega karze.

Tryb organu nadzoru (art. 32)Tryb sądowy (art. 33)
Kto nakładaOSAPSSądy karne
Za coOdmowę przekazania dokumentów, utrudnianie kontroli, niewykonanie decyzji OSAPSNaruszenie samych obowiązków w zakresie dostępności
Pierwsze naruszenie250–15 000 €251–500 000 €
Ponowne naruszenie–500–1 000 000 € (obowiązkowo)

Na tym tle warto pamiętać, że Luksemburg ma ok. 680 000 mieszkańców. Jeden z najsurowszych systemów kar w UE dotyczy więc jednego z jej najmniejszych rynków konsumenckich.

Co mówi ustawa

Tryb organu nadzoru – art. 32:

„(1) L’OSAPS peut infliger une amende de 250 euros à 15 000 euros à tout opérateur économique qui : 1° refuse de fournir les documents et informations ou autres renseignements demandés dans le cadre de la surveillance du marché et dans le cadre de la conformité des services ; 2° fait obstacle à l’exercice de la surveillance du marché et de la conformité des services. (2) L’OSAPS peut infliger une amende de 250 euros à 15 000 euros à tout opérateur économique qui ne respecte pas ses décisions prises en vertu de l’article 24, paragraphe 2, et de l’article 25, paragraphe 3.”

(Tłumaczenie własne: „(1) OSAPS może nałożyć karę pieniężną w wysokości od 250 do 15 000 euro na każdy podmiot gospodarczy, który: 1° odmawia przekazania dokumentów, informacji lub innych danych, których zażądano w ramach nadzoru rynku i kontroli zgodności usług; 2° utrudnia prowadzenie nadzoru rynku i kontroli zgodności usług. (2) OSAPS może nałożyć karę pieniężną w wysokości od 250 do 15 000 euro na każdy podmiot gospodarczy, który nie wykonuje jego decyzji wydanych na podstawie art. 24 ust. 2 i art. 25 ust. 3”).

– Loi du 8 mars 2023, art. 32 ust. 1–2 (Legilux)

Warto zauważyć, czego tu brakuje. Obie podstawy dotyczą zachowania firmy wobec organu, a nie wobec użytkowników z niepełnosprawnościami. Karę trzeba zapłacić w ciągu 30 dni od doręczenia, nawet jeśli firma ją zaskarży; recours en réformation do sądu administracyjnego wnosi się w ciągu trzech miesięcy (art. 32 ust. 3), a ściąganie kar należy do Administration de l’enregistrement, des domaines et de la TVA, czyli urzędu ds. opłat rejestrowych, domen państwowych i VAT (art. 32 ust. 4).

Tryb sądowy – art. 33:

„(1) À l’exception des cas visés à l’article 6, paragraphe 4, et à l’article 16, paragraphe 1er, est puni d’une amende de 251 euros à 500 000 euros tout opérateur économique qui contrevient aux dispositions de l’article 6, paragraphes 1er, 2, 3, 5, 6 et 7, et des articles 9, 11, 12, 13 et 15. Cette amende est proportionnée à l’étendue et la gravité de la non-conformité, du nombre d’unités de produits ou services non conformes et du nombre de personnes concernées.”

(Tłumaczenie własne: „(1) Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 6 ust. 4 i art. 16 ust. 1, każdy podmiot gospodarczy, który narusza przepisy art. 6 ust. 1, 2, 3, 5, 6 i 7 oraz art. 9, 11, 12, 13 i 15, podlega grzywnie w wysokości od 251 do 500 000 euro. Wysokość grzywny jest proporcjonalna do zakresu i wagi niezgodności, liczby niezgodnych egzemplarzy produktów lub usług oraz liczby osób, których dotyczy”).

– Loi du 8 mars 2023, art. 33 ust. 1

Już w pierwszych słowach przepisu zapisano dwa wyjątki, i są one istotne. Grzywna karna nie obejmuje przypadków z art. 6 ust. 4 – ogólnego zwolnienia mikroprzedsiębiorstw świadczących usługi – ani z art. 16 ust. 1, czyli powołania się na zasadniczą zmianę lub nieproporcjonalne obciążenie. Jeśli firma mieści się w którymś z tych wyjątków, 500 000 € w ogóle jej nie dotyczy.

Przy ponownym naruszeniu ustawa nie zostawia sądowi wyboru:

„(2) Tout opérateur économique ayant été condamné à une amende prévue au paragraphe 1er sera condamné à une amende de 500 euros à 1 000 000 euros à titre de récidive.”

(Tłumaczenie własne: „(2) Podmiot gospodarczy, który został skazany na grzywnę przewidzianą w ust. 1, zostaje skazany w razie powrotu do przestępstwa na grzywnę od 500 do 1 000 000 euro”).

– art. 33 ust. 2

Sera condamné, a nie pourra être condamné. Po pierwszym wyroku skazującym wyższe widełki są obowiązkowe – sąd nie może z nich zrezygnować.

A oto przepis, którego nie znaleźliśmy w żadnej innej z 27 transpozycji – wyrok, który „podróżuje” między państwami:

„(3) Les condamnations définitives prononcées dans un État membre de l’Union européenne sont prises en considération aux fins d’établissement de la récidive pour autant que les infractions ayant donné lieu à ces condamnations sont également punissables suivant les dispositions de la directive (UE) 2019/882 telle qu’elle a été transposée par l’État membre de l’Union européenne concerné.”

(Tłumaczenie własne: „(3) Prawomocne wyroki skazujące wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej uwzględnia się przy ustalaniu powrotu do przestępstwa, o ile czyny, za które je wydano, są karalne także na podstawie dyrektywy (UE) 2019/882 w brzmieniu, w jakim wdrożyło ją dane państwo członkowskie”).

– art. 33 ust. 3

Wyrok za naruszenie przepisów o dostępności wydany w dowolnym państwie UE może więc od razu przenieść firmę do luksemburskich widełek sięgających 1 000 000 €. Wreszcie art. 33 ust. 4 pozwala sądom orzec „la confiscation et la destruction des biens ayant servi à l’infraction ainsi que la confiscation des bénéfices illicites”, czyli przepadek i zniszczenie przedmiotów użytych do popełnienia przestępstwa oraz przepadek nielegalnie uzyskanych korzyści.

Co OSAPS może zrobić bez udziału sądu

To najważniejsza część z biznesowego punktu widzenia – i nie chodzi w niej o żadną z kar pieniężnych. Art. 28 daje OSAPS bezpośredni wpływ na dostęp firmy do rynku, łącznie z tymczasowym zakazem jeszcze w trakcie kontroli:

„1° interdit ou restreint la fourniture d’un service qui n’est pas conforme aux conditions prévues dans la présente loi, […] ; 2° interdit temporairement, pendant la période nécessaire aux différents contrôles, de fournir ou de proposer de fournir un service lorsqu’il existe des indices précis et convergents concernant leur non-conformité […]”

(Tłumaczenie własne: „1° zakazuje świadczenia usługi niespełniającej warunków przewidzianych w niniejszej ustawie lub je ogranicza […]; 2° tymczasowo, na czas niezbędny do przeprowadzenia kontroli, zakazuje świadczenia lub oferowania usługi, jeżeli istnieją konkretne i zbieżne przesłanki wskazujące na jej niezgodność […]”).

– art. 28 ust. 2

Odpowiednik dotyczący produktów w art. 28 ust. 1 idzie jeszcze dalej i obejmuje także wycofanie od użytkowników, wycofanie z rynku, modyfikację i zniszczenie. Decyzje uchyla się, gdy OSAPS potwierdzi, że problem usunięto w wyznaczonym terminie (art. 28 ust. 4); można je zaskarżyć do sądu administracyjnego w ciągu trzech miesięcy (art. 28 ust. 5).

Trzy kolejne cechy sprawiają, że nadzór w Luksemburgu jest wyjątkowo skuteczny jak na tak mały kraj:

  • Za kontrolę, która wykryła naruszenie, płaci firma. „En cas de constatation d’un manquement aux dispositions de la présente loi, les frais de surveillance du marché ou de la vérification de la conformité des services qui ont été à la base de cette constatation de non-conformité sont à charge du fabricant ou de son mandataire. Si le fabricant respectivement le mandataire n’est pas établi dans l’Union européenne, ces frais sont à charge de l’importateur dans l’Union européenne ou, à défaut, à charge du revendeur.” (Tłumaczenie własne: „W razie stwierdzenia naruszenia przepisów niniejszej ustawy koszty nadzoru rynku lub weryfikacji zgodności usług, które doprowadziły do stwierdzenia niezgodności, ponosi producent lub jego upoważniony przedstawiciel. Jeżeli producent lub upoważniony przedstawiciel nie ma siedziby w Unii Europejskiej, koszty te ponosi importer w Unii Europejskiej, a w razie jego braku – sprzedawca”; art. 30 ust. 5).
  • Urzędnicy OSAPS mają status funkcjonariuszy policji sądowej (officiers de police judiciaire). Art. 29 nadaje go urzędnikom kategorii A i B po specjalnym szkoleniu i złożeniu przysięgi przed sądem okręgowym w Luksemburgu (tribunal d’arrondissement); stosuje się do nich też przepis kodeksu karnego o tajemnicy zawodowej (art. 458). Art. 30 pozwala im wchodzić do pomieszczeń „de jour et de nuit” (w dzień i w nocy), jeśli istnieją poważne przesłanki naruszenia; wejście do mieszkania wymaga nakazu sędziego śledczego i jest możliwe tylko w godz. 6:30–20:00. Sprawdzając oznakowanie lub widoczne gołym okiem kryteria zgodności w ogólnodostępnej części sklepu, kontrolerzy nie muszą informować o swojej obecności (art. 30 ust. 3).
  • Zgłoszenie może złożyć każdy. „Toute personne physique ou morale peut également signaler la non-conformité d’un produit à l’OSAPS” (każda osoba fizyczna lub prawna może zgłosić OSAPS niezgodność produktu; art. 22 ust. 1), a taka sama zasada dla usług wynika z art. 25 ust. 2. Nie tylko klienci – także konkurenci, aktywiści, ktokolwiek. OSAPS może też wszcząć sprawę z urzędu.

Organ nadzoru stworzony od podstaw

Większość państw członkowskich powierzyła EAA istniejącemu organowi. Luksemburg utworzył nowy. Office de la surveillance de l’accessibilité des produits et services (OSAPS), czyli Urząd Nadzoru nad Dostępnością Produktów i Usług, istnieje wyłącznie na potrzeby tej ustawy. Podlega ministrowi odpowiedzialnemu za politykę wobec osób z niepełnosprawnościami, a kieruje nim dyrektor mianowany przez Wielkiego Księcia na wniosek rządu (art. 3).

Zadania z art. 4 w większości nie mają charakteru represyjnego: sprawdzanie, czy firmy słusznie powołują się na odstępstwa, udostępnianie wskazówek i narzędzi przeznaczonych specjalnie dla mikroprzedsiębiorstw, publikowanie przykładowych rozwiązań zgodnych z wymaganiami, zbieranie statystyk wprost powiązanych z art. 31 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych oraz konsultacje z Conseil supérieur des personnes handicapées (Najwyższą Radą ds. Osób z Niepełnosprawnościami). Mały urząd nastawiony przede wszystkim na doradztwo, który ma jednocześnie uprawnienia policyjne i może jednym ruchem odciąć firmę od rynku – to połączenie jest w Luksemburgu ważniejsze niż same 500 000 €.

Dwa luksemburskie szczegóły, które warto znać

Dokumenty można składać po angielsku. Instrukcje bezpieczeństwa dołączone do produktu muszą być sporządzone w co najmniej jednym z trzech języków urzędowych (art. 9 ust. 7), ale dokumenty, którymi firma wykazuje zgodność przed OSAPS, służbą celną lub policją, mogą być sporządzone „dans au moins une des trois langues administratives […] ou en anglais” (w co najmniej jednym z trzech języków urzędowych […] lub po angielsku; art. 9 ust. 9, art. 11 ust. 9). To samo dotyczy dokumentacji technicznej, na której opiera się deklaracja zgodności UE (art. 18 ust. 2). Dystrybutorzy nie mogą jednak przekazywać instrukcji po angielsku (art. 12 ust. 2) – warto o tym pamiętać, jeśli firma jest ostatnim ogniwem łańcucha dostaw.

Terminale mogą działać nawet dwadzieścia lat. Terminale samoobsługowe legalnie używane przed wejściem ustawy w życie mogą działać „jusqu’à la fin de leur durée de vie économiquement utile, cette période ne pouvant dépasser vingt ans après leur mise en service” (do końca ekonomicznie uzasadnionego okresu użytkowania, nie dłużej jednak niż dwadzieścia lat od oddania do użytku; art. 34 ust. 3). Tę możliwość daje państwom członkowskim sama dyrektywa, a Luksemburg wykorzystał ją w pełni: bankomat albo biletomat uruchomiony na początku 2025 r. może zgodnie z prawem pozostać niedostępny aż do połowy lat 40. Sam niedostępny terminal w Luksemburgu nie jest więc dowodem naruszenia. Ogólny okres przejściowy dla usług jest krótszy: istniejące produkty używane do świadczenia usług oraz umowy zawarte przed wejściem ustawy w życie mogą funkcjonować najpóźniej do 28 czerwca 2030 r. (art. 34 ust. 2).

Czy przepisy były już egzekwowane?

W żadnym z dwóch trybów nie odnotowano sankcji. OSAPS zaczął działać wraz z wejściem przepisów w życie 28 czerwca 2025 r. i jak dotąd publicznie skupia się na doradztwie, weryfikacji zwolnień i kontrolach, a nie na karach. Ponieważ zaś 500 000 € to kara w trybie karnym, pierwszą luksemburską sprawą musi zająć się prokurator – to droga wolniejsza i trudniejsza niż kara nałożona przez organ nadzoru.

W najbliższym czasie realnym zagrożeniem nie jest więc kwota z nagłówków, lecz tymczasowy zakaz na podstawie art. 28 ust. 2 na czas kontroli OSAPS, kara do 15 000 € za utrudnianie kontroli przy braku współpracy oraz rachunek za badania.

Co to oznacza dla firm

Zamiast planować budżet pod 500 000 €, lepiej przygotować się na nakaz wstrzymania sprzedaży – możliwy nawet przed stwierdzeniem jakiegokolwiek naruszenia. Scenariusz, który zagraża firmie w Luksemburgu, wygląda tak: ktoś składa zgłoszenie (może to zrobić każdy), OSAPS wszczyna kontrolę, na podstawie konkretnych i zbieżnych przesłanek tymczasowo zakazuje świadczenia usługi, obciąża firmę kosztami badań i dokłada do 15 000 €, jeśli firma utrudniała kontrolę.

Dlatego zalecenia są wyjątkowo konkretne:

  1. Zapewnij zgodność z EN 301 549 / WCAG 2.1 AA i przechowuj dokumentację zgodności – jeśli tak wygodniej, po angielsku.
  2. Współpracuj z OSAPS, bo utrudnianie kontroli to jedyne, za co może bezpośrednio nałożyć karę.
  3. Jeśli prowadzisz mikroprzedsiębiorstwo świadczące usługi, najpierw sprawdź art. 6 ust. 4 – Luksemburg stosuje pełne zwolnienie przewidziane w EAA bez zastrzeżeń, a art. 33 ust. 1 wprost wyłącza te przypadki spod grzywny karnej.
  4. Jeśli powołujesz się na nieproporcjonalne obciążenie, pamiętaj, że art. 16 ust. 6 całkowicie wyklucza tę możliwość, gdy firma otrzymała zewnętrzne finansowanie na poprawę dostępności, a art. 16 ust. 5 wymaga ponownej oceny przy każdej zmianie usługi, na żądanie OSAPS i nie rzadziej niż co pięć lat.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka kara za naruszenie EAA grozi w Luksemburgu?

Grzywna od 251 € do 500 000 €, a przy ponownym naruszeniu od 500 € do 1 000 000 € (art. 33), orzekana przez sądy. Niezależnie od tego OSAPS może nakładać kary administracyjne od 250 € do 15 000 € (art. 32) za utrudnianie kontroli lub niewykonanie jego decyzji.

Czy przy ponownym naruszeniu kara 500 000 € się podwaja?

Nie do końca. Ponowne naruszenie przenosi sprawę do innych widełek – od 500 € do 1 000 000 € – zamiast podwajać pierwszą karę. Zgodnie z art. 33 ust. 2 sąd musi orzec karę w tych widełkach, a nie tylko może.

Czy organ nadzoru może nałożyć 500 000 € kary za niedostępną stronę internetową?

Nie. Górna granica kar OSAPS to 15 000 € i urząd w ogóle nie może karać za samo naruszenie wymagań dostępności – tylko za utrudnianie kontroli lub niewykonanie jego decyzji. Samym naruszeniem zajmują się sądy karne.

Czy wyrok skazujący w innym kraju UE ma znaczenie w Luksemburgu?

Może mieć. Zgodnie z art. 33 ust. 3 prawomocne wyroki z innych państw członkowskich uwzględnia się przy ustalaniu powrotu do przestępstwa, o ile dany czyn jest karalny według przepisów wdrażających EAA w tym państwie.

Co jest najbardziej prawdopodobne?

Zakaz lub ograniczenie świadczenia usługi w Luksemburgu – możliwe tymczasowo nawet w trakcie kontroli – oraz obciążenie kosztami badań w ramach nadzoru rynku.

Czy dokumenty trzeba składać po francusku?

Nie. Dokumentacja zgodności dla OSAPS, służby celnej lub policji może być po francusku, niemiecku, luksembursku albo angielsku.


Powiązane artykuły

Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Panel dostępności z wynikiem zgodności i wyróżnionymi problemami WCAG.

Jaki wynik dostępności w procentach oznacza zgodność z przepisami?

Nie ma progu procentowego, który gwarantuje zgodność. Sprawdź, co się liczy.

Four WCAG principle icons displayed side by side on a light background: an eye for Perceivable, a keyboard for Operable, a speech bubble for Understandable, and a solid cube for Robust.

WCAG: kompletny przewodnik po zasadach, poziomach zgodności i standardach dostępności

WCAG w pigułce: cztery zasady, poziomy A, AA i AAA oraz kolejne wersje.