De EAA-boete van € 500.000 in Luxemburg, en waarom de toezichthouder die niet kan opleggen
€ 500.000, en bij herhaling € 1.000.000: dat is een van de hoogste toegankelijkheidsboetes in de EU. Het is ook een strafrechtelijke boete die alleen een rechter kan opleggen. De Luxemburgse toezichthouder voor toegankelijkheid kan u voor een ontoegankelijke dienst helemaal geen boete geven. Haar boetebevoegdheid gaat tot € 15.000, en alleen als u haar werk dwarsboomt.
In het kort
De Luxemburgse EAA-wet (de Loi du 8 mars 2023) splitst de sancties in tweeën, en daar draait alles om. Art. 33 voorziet in een strafrechtelijke boete van € 251 tot € 500.000 voor het overtreden van de toegankelijkheidsverplichtingen zelf, en van € 500 tot € 1.000.000 bij recidive. Die boete wordt opgelegd door de strafrechter. Art. 32 geeft de toezichthouder, een speciaal opgerichte instantie met de naam OSAPS, de bevoegdheid tot bestuurlijke boetes van € 250 tot € 15.000, maar alleen voor het weigeren van documenten, het belemmeren van toezicht of het negeren van haar besluiten. Ontoegankelijkheid staat niet op de lijst van zaken waarvoor OSAPS een boete kan geven. Wat OSAPS wel direct kan doen, is uw product of dienst op de Luxemburgse markt verbieden of beperken, ook tijdelijk tijdens het onderzoek. Langs geen van beide routes zijn sancties bekend.
Een maximum uit de bovenste regionen, in een van de kleinste markten
Luxemburg staat in de meeste overzichten van EAA-boetes bovenaan of bijna bovenaan, en anders dan bij Nederland of Frankrijk klopt dat bedrag ook echt: € 500.000 staat in de wet. Twee dingen worden er alleen steeds bij vergeten, en die veranderen allebei wat het bedrag voor een bedrijf betekent.
Het is strafrecht, geen bestuursrecht. De meeste lidstaten handhaven de EAA via een toezichthouder die bestuurlijke boetes oplegt. Luxemburg heeft het hoge bedrag in het strafrecht ondergebracht. Daar zijn een vervolging en een veroordeling voor nodig.
De toezichthouder zelf kan maar een fractie opleggen, en voor iets heel anders. Leg de artikelen 32 en 33 naast elkaar en u ziet iets ongewoons: in Luxemburg bestaat geen bestuurlijke boete voor het simpelweg niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Die overtreding is strafrechtelijk, of er volgt geen boete.
| Route via de toezichthouder (art. 32) | Route via de rechter (art. 33) | |
|---|---|---|
| Wie legt de sanctie op | OSAPS | De strafrechter |
| Waarvoor | Documenten weigeren, controles belemmeren, besluiten van OSAPS negeren | Het overtreden van de toegankelijkheidsverplichtingen zelf |
| Eerste overtreding | € 250–€ 15.000 | € 251–€ 500.000 |
| Herhaling | — | € 500–€ 1.000.000 (verplicht) |
Daar staat tegenover dat Luxemburg zo’n 680.000 inwoners telt. Het land combineert een van de strengste boeteregimes van de EU met een van de kleinste consumentenmarkten.
Wat er in de wet staat
De route via de toezichthouder: art. 32
« (1) L’OSAPS peut infliger une amende de 250 euros à 15 000 euros à tout opérateur économique qui : 1° refuse de fournir les documents et informations ou autres renseignements demandés dans le cadre de la surveillance du marché et dans le cadre de la conformité des services ; 2° fait obstacle à l’exercice de la surveillance du marché et de la conformité des services. (2) L’OSAPS peut infliger une amende de 250 euros à 15 000 euros à tout opérateur économique qui ne respecte pas ses décisions prises en vertu de l’article 24, paragraphe 2, et de l’article 25, paragraphe 3. »
(Onze vertaling: “(1) OSAPS kan een boete van € 250 tot € 15.000 opleggen aan elke marktdeelnemer die 1° weigert de documenten, informatie of andere gegevens te verstrekken die in het kader van het markttoezicht of de controle op de conformiteit van diensten worden gevraagd; 2° de uitoefening van het markttoezicht of de controle op de conformiteit van diensten belemmert. (2) OSAPS kan een boete van € 250 tot € 15.000 opleggen aan elke marktdeelnemer die haar besluiten op grond van artikel 24, lid 2, en artikel 25, lid 3, niet naleeft.”)
— Loi du 8 mars 2023, art. 32, leden 1 en 2 (Legilux)
Let op wat er ontbreekt. Beide onderdelen gaan over hoe u zich opstelt tegenover de toezichthouder, niet tegenover gebruikers met een beperking. De boete moet binnen 30 dagen na de kennisgeving worden betaald, ook als u in beroep gaat. Binnen drie maanden na de kennisgeving kunt u bij het tribunal administratif (de bestuursrechter) een recours en réformation instellen, een beroep waarbij de rechter het besluit ook inhoudelijk kan herzien (art. 32, lid 3). De inning ligt bij de Administration de l’enregistrement, des domaines et de la TVA (de Luxemburgse registratie-, domeinen- en btw-administratie) (art. 32, lid 4).
De route via de rechter: art. 33
« (1) À l’exception des cas visés à l’article 6, paragraphe 4, et à l’article 16, paragraphe 1er, est puni d’une amende de 251 euros à 500 000 euros tout opérateur économique qui contrevient aux dispositions de l’article 6, paragraphes 1er, 2, 3, 5, 6 et 7, et des articles 9, 11, 12, 13 et 15. Cette amende est proportionnée à l’étendue et la gravité de la non-conformité, du nombre d’unités de produits ou services non conformes et du nombre de personnes concernées. »
(Onze vertaling: “(1) Behalve in de gevallen bedoeld in artikel 6, lid 4, en artikel 16, lid 1, wordt elke marktdeelnemer die artikel 6, leden 1, 2, 3, 5, 6 en 7, of de artikelen 9, 11, 12, 13 en 15 overtreedt, gestraft met een boete van € 251 tot € 500.000. Die boete staat in verhouding tot de omvang en de ernst van de non-conformiteit, het aantal niet-conforme producten of diensten en het aantal betrokken personen.”)
— Loi du 8 mars 2023, art. 33, lid 1
In de openingswoorden staan twee uitzonderingen, en die zijn van belang. De strafrechtelijke boete geldt niet voor gevallen die vallen onder art. 6, lid 4, de algemene uitzondering voor micro-ondernemingen die diensten verlenen, of onder art. 16, lid 1, het beroep op een fundamentele wijziging of een onevenredige last. Is een van beide op u van toepassing, dan speelt de € 500.000 helemaal geen rol.
Bij herhaling laat de wet geen ruimte:
« (2) Tout opérateur économique ayant été condamné à une amende prévue au paragraphe 1er sera condamné à une amende de 500 euros à 1 000 000 euros à titre de récidive. »
(Onze vertaling: “(2) Elke marktdeelnemer die is veroordeeld tot een boete als bedoeld in lid 1, wordt bij recidive veroordeeld tot een boete van € 500 tot € 1.000.000.”)
— art. 33, lid 2
Er staat sera condamné (wordt veroordeeld), niet pourra être condamné (kan worden veroordeeld). Na één veroordeling is de hogere bandbreedte dus verplicht. De rechter heeft geen ruimte om daarvan af te zien.
En dan de bepaling die we in geen enkele andere van de 27 omzettingswetten zijn tegengekomen: een veroordeling die over de grens meetelt.
« (3) Les condamnations définitives prononcées dans un État membre de l’Union européenne sont prises en considération aux fins d’établissement de la récidive pour autant que les infractions ayant donné lieu à ces condamnations sont également punissables suivant les dispositions de la directive (UE) 2019/882 telle qu’elle a été transposée par l’État membre de l’Union européenne concerné. »
(Onze vertaling: “(3) Onherroepelijke veroordelingen in een lidstaat van de Europese Unie tellen mee om recidive vast te stellen, voor zover de feiten die tot die veroordelingen hebben geleid ook strafbaar zijn op grond van Richtlijn (EU) 2019/882 zoals die lidstaat haar heeft omgezet.”)
— art. 33, lid 3
Een veroordeling voor ontoegankelijkheid waar dan ook in de EU kan u in Luxemburg dus direct in de categorie tot € 1.000.000 brengen. Tot slot kan de rechter op grond van art. 33, lid 4, « la confiscation et la destruction des biens ayant servi à l’infraction ainsi que la confiscation des bénéfices illicites » bevelen: de verbeurdverklaring en vernietiging van de goederen waarmee het strafbare feit is gepleegd, en de verbeurdverklaring van de wederrechtelijk verkregen winst.
Wat OSAPS kan doen zonder tussenkomst van een rechter
Dit is het commercieel belangrijke deel, en er komt geen boete aan te pas. Artikel 28 geeft OSAPS rechtstreeks zeggenschap over uw toegang tot de markt, inclusief een tijdelijk verbod terwijl het onderzoek nog loopt:
« 1° interdit ou restreint la fourniture d’un service qui n’est pas conforme aux conditions prévues dans la présente loi, […] ; 2° interdit temporairement, pendant la période nécessaire aux différents contrôles, de fournir ou de proposer de fournir un service lorsqu’il existe des indices précis et convergents concernant leur non-conformité […] »
(Onze vertaling: “1° verbiedt of beperkt het verlenen van een dienst die niet voldoet aan de voorwaarden van deze wet […]; 2° verbiedt tijdelijk, voor de duur die nodig is voor de verschillende controles, het verlenen of aanbieden van een dienst als er precieze en overeenstemmende aanwijzingen zijn dat die niet aan de eisen voldoet […]”)
— art. 28, lid 2
De tegenhanger voor producten in art. 28, lid 1, gaat nog verder: daar komen terugroepen, uit de handel nemen, aanpassen en vernietigen bij. De maatregelen worden opgeheven zodra OSAPS vaststelt dat u het probleem binnen de gestelde termijn hebt opgelost (art. 28, lid 4). Binnen drie maanden kunt u ertegen in beroep gaan bij de bestuursrechter (art. 28, lid 5).
Drie andere kenmerken maken het Luxemburgse toezicht opvallend scherp voor zo’n klein land:
- U betaalt de inspectie die u betrapt. « En cas de constatation d’un manquement aux dispositions de la présente loi, les frais de surveillance du marché ou de la vérification de la conformité des services qui ont été à la base de cette constatation de non-conformité sont à charge du fabricant ou de son mandataire. Si le fabricant respectivement le mandataire n’est pas établi dans l’Union européenne, ces frais sont à charge de l’importateur dans l’Union européenne ou, à défaut, à charge du revendeur. » (Onze vertaling: “Wordt een tekortkoming ten aanzien van de bepalingen van deze wet vastgesteld, dan komen de kosten van het markttoezicht of van de controle op de conformiteit van de diensten die tot die vaststelling van non-conformiteit hebben geleid, ten laste van de fabrikant of diens gemachtigde. Is de fabrikant of de gemachtigde niet in de Europese Unie gevestigd, dan komen die kosten ten laste van de importeur in de Europese Unie of, bij gebreke daarvan, van de wederverkoper.”) (art. 30, lid 5)
- Ambtenaren van OSAPS zijn officieren van gerechtelijke politie (officiers de police judiciaire). Artikel 29 geeft ambtenaren van de salariscategorieën A en B die status na een speciale opleiding en een eed voor het tribunal d’arrondissement de Luxembourg (de arrondissementsrechtbank), en verklaart artikel 458 van het Luxemburgse Wetboek van Strafrecht (Code pénal), over het beroepsgeheim, op hen van toepassing. Artikel 30 staat hun toe bedrijfsruimten « de jour et de nuit » (dag en nacht) te betreden als er ernstige aanwijzingen (indices graves) voor een overtreding zijn. Voor woningen is een bevel van de onderzoeksrechter (juge d’instruction) nodig, en dan alleen tussen 6.30 en 20.00 uur. In de openbaar toegankelijke delen van een winkel hoeven inspecteurs zich niet bekend te maken als ze markeringen of zichtbare conformiteitscriteria controleren (art. 30, lid 3).
- Iedereen kan u melden. « Toute personne physique ou morale peut également signaler la non-conformité d’un produit à l’OSAPS » (art. 22, lid 1): elke natuurlijke persoon of rechtspersoon kan een product dat niet aan de eisen voldoet bij OSAPS melden. Voor diensten geldt dezelfde regel (art. 25, lid 2). Dat zijn dus niet alleen klanten, maar ook concurrenten, actievoerders, iedereen. OSAPS kan ook op eigen initiatief een zaak openen.
Een toezichthouder die vanaf nul is opgebouwd
De meeste lidstaten hebben de EAA bij een bestaande instantie ondergebracht. Luxemburg richtte er een nieuwe voor op. Het Office de la surveillance de l’accessibilité des produits et services (OSAPS) bestaat alleen voor deze wet, valt onder de minister die verantwoordelijk is voor het beleid voor mensen met een beperking, en wordt geleid door een directeur die op voordracht van de regering door de groothertog wordt benoemd (art. 3).
De taken die artikel 4 OSAPS geeft, zijn grotendeels niet bestraffend: nagaan of ingeroepen uitzonderingen terecht zijn, richtlijnen en hulpmiddelen bieden die speciaal voor micro-ondernemingen bedoeld zijn, voorbeelden van oplossingen publiceren die aan de eisen voldoen, statistieken verzamelen die uitdrukkelijk zijn gekoppeld aan artikel 31 van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, en de Conseil supérieur des personnes handicapées (de nationale adviesraad voor personen met een handicap) raadplegen. Een kleine instantie die in de eerste plaats adviseert, maar ook politiebevoegdheden heeft en een dienst van de markt kan halen: die combinatie is in Luxemburg belangrijker om te begrijpen dan de € 500.000.
Twee Luxemburgse details die het weten waard zijn
U kunt documenten in het Engels indienen. Veiligheidsinstructies bij een product moeten in ten minste één van de drie bestuurstalen zijn opgesteld (art. 9, lid 7). Maar de documenten waarmee u bij OSAPS, de douane of de politie aantoont dat u aan de eisen voldoet, mogen « dans au moins une des trois langues administratives […] ou en anglais » zijn, dus in ten minste één van de drie bestuurstalen of in het Engels (art. 9, lid 9, en art. 11, lid 9). Hetzelfde geldt voor de technische documentatie achter de EU-conformiteitsverklaring (art. 18, lid 2). Distributeurs hebben voor de instructies die zij doorgeven geen Engelse optie (art. 12, lid 2). Goed om te weten als u de laatste schakel in de keten bent.
Automaten krijgen tot twintig jaar. Zelfbedieningsautomaten die al rechtmatig in gebruik waren voordat de wet in werking trad, mogen blijven draaien « jusqu’à la fin de leur durée de vie économiquement utile, cette période ne pouvant dépasser vingt ans après leur mise en service »: tot het einde van hun economische levensduur, maar niet langer dan twintig jaar na ingebruikname (art. 34, lid 3). De richtlijn biedt lidstaten die mogelijkheid, en Luxemburg heeft er volledig gebruik van gemaakt. Een geldautomaat of kaartjesautomaat die begin 2025 in gebruik is genomen, mag dus tot halverwege de jaren 2040 ontoegankelijk blijven. Een automaat die in Luxemburg niet aan de eisen voldoet, is op zich dus nog geen bewijs van een overtreding. De algemene overgangsregeling voor diensten is korter: bestaande producten waarmee diensten worden verleend en contracten van vóór de wet lopen uiterlijk tot 28 juni 2030 door (art. 34, lid 2).
Is er al gehandhaafd?
Langs geen van beide routes zijn sancties bekend. OSAPS ging tegelijk met de wet op 28 juni 2025 van start en richt zich naar buiten toe tot nu toe op voorlichting, het toetsen van uitzonderingen en inspecties, niet op sancties. En omdat de € 500.000 in het strafrecht zit, moet een officier van justitie een eerste Luxemburgse zaak oppakken. Dat gaat trager en vraagt meer dan een boete van een toezichthouder.
Het reële risico op korte termijn is dus niet het bedrag uit de krantenkoppen, maar een tijdelijk verbod op grond van art. 28, lid 2, terwijl OSAPS controleert, een boete tot € 15.000 als u niet meewerkt, en een rekening voor de tests.
Wat dit betekent voor uw bedrijf
Reken niet met € 500.000. Reken erop dat u kunt worden gedwongen te stoppen met verkopen, mogelijk nog voordat er iets is vastgesteld. Het scenario dat een bedrijf in Luxemburg bedreigt, is dit: iemand meldt u (dat kan iedereen), OSAPS start een controle, verbiedt de dienst tijdelijk op basis van precieze en overeenstemmende aanwijzingen, brengt de tests bij u in rekening en legt een boete tot € 15.000 op als u het onderzoek hebt belemmerd.
Daardoor is het advies ongewoon concreet:
- Zorg dat u voldoet aan EN 301 549 / WCAG 2.1 niveau AA, en bewaar de conformiteitsdocumentatie, desgewenst in het Engels.
- Werk mee met OSAPS, want belemmering is het enige waarvoor zij u rechtstreeks een boete kan geven.
- Bent u een micro-onderneming die diensten verleent, kijk dan eerst naar art. 6, lid 4. Luxemburg past de volledige uitzondering uit de EAA zonder voorbehoud toe, en art. 33, lid 1, sluit die gevallen uitdrukkelijk uit van de strafrechtelijke boete.
- Beroept u zich op een onevenredige last, houd er dan rekening mee dat art. 16, lid 6, dat beroep volledig uitsluit als u externe financiering hebt gekregen om de toegankelijkheid te verbeteren. Daarnaast moet u volgens art. 16, lid 5, de beoordeling opnieuw uitvoeren als de dienst verandert, als OSAPS daarom vraagt en in elk geval elke vijf jaar.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog is de EAA-boete in Luxemburg?
Een strafrechtelijke boete van € 251 tot € 500.000, en bij herhaling van € 500 tot € 1.000.000 (art. 33), opgelegd door de rechter. Daarnaast kan OSAPS bestuurlijke boetes van € 250 tot € 15.000 opleggen (art. 32) voor belemmering of het negeren van haar besluiten.
Verdubbelt de € 500.000 bij herhaling?
Niet precies. Bij recidive komt u in een andere bandbreedte terecht, van € 500 tot € 1.000.000, in plaats van een verdubbeling van de eerste boete. En volgens art. 33, lid 2, moet de rechter die boete opleggen, hij heeft geen keuze.
Kan de toezichthouder mij € 500.000 boete geven voor een ontoegankelijke website?
Nee. Het maximum van OSAPS is € 15.000, en zij kan u voor de toegankelijkheidsovertreding zelf helemaal geen boete geven, alleen voor het belemmeren van haar werk of het negeren van haar besluiten. De overtreding zelf is een strafzaak voor de rechter.
Telt een veroordeling in een ander EU-land mee in Luxemburg?
Dat kan. Volgens art. 33, lid 3, tellen onherroepelijke veroordelingen in andere lidstaten mee om recidive vast te stellen, mits de gedraging strafbaar is volgens de eigen EAA-omzetting van dat land.
Wat gebeurt er het meest waarschijnlijk?
Een verbod of beperking op het aanbieden van uw dienst in Luxemburg, dat ook tijdelijk kan gelden terwijl de controles nog lopen, plus de kosten van de tests in het kader van het markttoezicht.
Moet ik documenten in het Frans indienen?
Nee. Conformiteitsdocumentatie voor OSAPS, de douane of de politie mag in het Frans, Duits, Luxemburgs of Engels zijn.
Lees ook
- ← Terug naar EAA-boetes per land: de volledige vergelijking van alle 27 lidstaten
- Officiële tekst: Loi du 8 mars 2023 (Legilux)
- EAA-boetes in Ierland: het andere strafrechtelijke stelsel, met gevangenisstraf en aansprakelijke bestuurders
- EAA-boete in Italië: waar een percentage van de omzet zelfs het Luxemburgse maximum overtreft



