Skip to main contentOpen accessibility widget
Compliance

Kary EAA w Irlandii: 60 000 € grzywny i odpowiedzialność karna

Kara EAA w Irlandii: 60 000 €, 18 miesięcy więzienia i zarzuty dla dyrektorów.

Author avatar

Alen Velkov

Author

Ireland - EAA Fines

EAA w Irlandii: odpowiedzialność karna firmy i osobista odpowiedzialność dyrektorów

Irlandia nie poprzestaje na grzywnach dla firm. Brak dostępności jest tam przestępstwem zagrożonym karą do 18 miesięcy pozbawienia wolności, a dyrektorzy odpowiadają osobiście. Poniżej dokładnie to, co mówią przepisy.

W skrócie

W Irlandii naruszenie przepisów EAA jest przestępstwem, a nie tylko deliktem administracyjnym. W razie skazania na podstawie aktu oskarżenia (conviction on indictment) grozi grzywna do 60 000 €, kara do 18 miesięcy pozbawienia wolności albo obie te kary łącznie (S.I. 636/2023, reg. 32). Dyrektorzy, menedżerowie i inne osoby zarządzające mogą zostać osobiście oskarżeni, jeśli do naruszenia doszło za ich zgodą, przy ich cichym przyzwoleniu albo wskutek ich zaniedbania. Przepisy wprost przewidują jednak obronę przez wykazanie należytej staranności dla firm, które potrafią udowodnić, że rzeczywiście dbają o zgodność. Na razie nie potwierdzono żadnego postępowania karnego.


Czym Irlandia różni się od innych państw

W większości państw UE brak dostępności to sprawa administracyjna: organ nadzoru prowadzi postępowanie, nakazuje usunięcie uchybień i może nałożyć karę pieniężną. Irlandia idzie dalej. Zgodnie z S.I. No. 636/2023 – rozporządzeniem, które 28 czerwca 2025 r. wprowadziło EAA do prawa irlandzkiego – niespełnienie wymagań jest przestępstwem. Zmienia to charakter ryzyka w trzech punktach, których sama kwota w euro nie oddaje:

  • W grę wchodzi kara pozbawienia wolności – do 18 miesięcy.
  • Oskarżone mogą zostać osoby fizyczne, a nie tylko spółka: dyrektorzy, menedżerowie, sekretarze spółki.
  • Skazanie oznacza wpis do rejestru karnego – ze wszystkimi skutkami dla reputacji firmy i jej udziału w zamówieniach publicznych.

Grzywna w wysokości 60 000 €, o której piszą wszyscy, to tu niemal najmniejszy problem.

Skazanie w trybie uproszczonym (District Court, sąd rejonowy)Skazanie na podstawie aktu oskarżenia (sąd wyższego rzędu)
Grzywna maksymalnaGrzywna klasy A (do 5000 €)60 000 €
Maksymalna kara pozbawienia wolności6 miesięcy18 miesięcy
Obie kary łącznie?Tak, grzywnę i karę pozbawienia wolności można łączyćTak, grzywnę i karę pozbawienia wolności można łączyć
Podstawa prawnaS.I. 636/2023, reg. 32 ust. 6 lit. aS.I. 636/2023, reg. 32 ust. 6 lit. b

Co dokładnie mówią przepisy

Kary określa reg. 32 ust. 6 (Regulation – tak nazywa się jednostka redakcyjna irlandzkiego rozporządzenia):

„A person who commits an offence under these Regulations shall be liable – (a) on summary conviction to a class A fine or to imprisonment for a term not exceeding 6 months or to both, or (b) on conviction on indictment to a fine not exceeding €60,000 or to imprisonment for a term not exceeding 18 months or to both.”

(Tłumaczenie własne: „Osoba, która popełnia przestępstwo określone w niniejszym rozporządzeniu, podlega – a) w razie skazania w trybie uproszczonym grzywnie klasy A albo karze pozbawienia wolności do 6 miesięcy, albo obu tym karom łącznie, b) w razie skazania na podstawie aktu oskarżenia grzywnie do 60 000 € albo karze pozbawienia wolności do 18 miesięcy, albo obu tym karom łącznie”).

– S.I. No. 636/2023, reg. 32 ust. 6 (Irish Statute Book)

(„Grzywna klasy A” to najwyższa grzywna, jaką może orzec sąd w trybie uproszczonym: do 5000 € zgodnie z Fines Act 2010).

Dyrektorzy powinni jednak przede wszystkim przeczytać przepis o odpowiedzialności osobistej, reg. 33 ust. 1:

„Where an offence under these Regulations is committed by a body corporate and is proven to have been so committed with the consent, connivance or approval of, or to be attributable to any wilful neglect on the part of, any person, being a director, manager, secretary or other officer of the body corporate […], that person, as well as the body corporate, commits an offence […]”

(Tłumaczenie własne: „Jeżeli przestępstwo określone w niniejszym rozporządzeniu zostało popełnione przez osobę prawną i udowodniono, że popełniono je za zgodą, przy cichym przyzwoleniu lub aprobacie albo że można je przypisać umyślnemu zaniedbaniu jakiejkolwiek osoby będącej dyrektorem, menedżerem, sekretarzem lub innym członkiem kadry kierowniczej tej osoby prawnej […], osoba ta, podobnie jak osoba prawna, popełnia przestępstwo […]”.)

– S.I. No. 636/2023, reg. 33 ust. 1

Mówiąc prościej: jeśli spółka popełni przestępstwo, a dyrektor do tego dopuścił, on również może usłyszeć zarzuty i zostać ukarany tak, jakby sam był sprawcą.

Kara zależy od skali szkody

W Irlandii nie ma jednej, stałej kary. Reg. 32 ust. 7 nakazuje sądowi przy jej wymierzaniu wziąć pod uwagę trzy okoliczności: wagę naruszenia, liczbę egzemplarzy produktów lub usług, których ono dotyczy, oraz liczbę osób, których ono dotyka. W praktyce im większy zasięg firmy, tym surowszego wyroku w tych granicach może się spodziewać. Duża platforma dla konsumentów jest w zupełnie innej sytuacji niż mały sklep.

Należyta staranność jako tarcza prawna

Co ważne, rozporządzenie daje przedsiębiorcom rzeczywistą, zapisaną w przepisach możliwość obrony. Oskarżony może wykazać, że „exercised due diligence and took all reasonable precautions to avoid the commission of the offence” (tłumaczenie własne: „dochował należytej staranności i podjął wszelkie rozsądne środki ostrożności, aby nie dopuścić do popełnienia przestępstwa”; reg. 34). Dla firmy, która dba o zgodność, to najważniejsze zdanie całej irlandzkiej regulacji. Udokumentowany i datowany proces zapewniania dostępności to nie tylko dobra praktyka, ale zapisana w prawie obrona przed odpowiedzialnością karną. Na tym polega różnica między „staraliśmy się” a „możemy udowodnić, że się staraliśmy”.

Kto pilnuje przestrzegania przepisów

Irlandia podzieliła nadzór między sześć organów sektorowych i – co rzadkie – każdy z nich może w swoim zakresie samodzielnie wnosić oskarżenia w trybie uproszczonym (reg. 35):

OrganZakres
CCPC (Competition & Consumer Protection Commission)Produkty, e-booki, oprogramowanie, handel elektroniczny
ComRegUsługi łączności elektronicznej
Coimisiún na MeánDostęp do audiowizualnych usług medialnych
Central Bank of IrelandBankowość detaliczna (w tym unie kredytowe)
National Transport AuthorityTransport autobusowy, kolejowy i wodny
Irish Aviation AuthorityLotniczy transport pasażerski

(National Disability Authority, irlandzki urząd ds. niepełnosprawności, doradza tym organom, ale sam nie egzekwuje przepisów). Upoważnieni urzędnicy (authorised officers) mają na podstawie reg. 31 szerokie uprawnienia: mogą wchodzić do pomieszczeń i je przeszukiwać, uzyskać nakaz sądowy, a przy jego wykonywaniu w razie potrzeby użyć siły w rozsądnym zakresie. Utrudnianie im pracy jest odrębnym przestępstwem.

Równolegle działa też ścieżka cywilna. Organy mogą wydawać polecenia zapewnienia zgodności i zakazy, a – co szczególnie warte uwagi – konsumenci mogą sami wystąpić do Circuit Court (sądu okręgowego) o nakaz dostosowania produktu lub usługi do wymagań (reg. 30), a za zgodą konsumenta organizacja mająca w tym uzasadniony interes może działać w jego imieniu albo wesprzeć jego wniosek (reg. 30 ust. 10). Irlandzcy prawnicy porównują to do spraw w interesie publicznym, które znamy z RODO.

Czy ktoś został już ukarany?

Jeszcze nie. Na razie nie potwierdzono żadnych postępowań karnych ani spraw przed Circuit Court na podstawie S.I. 636/2023. Przepisy obowiązują jednak w pełnym zakresie, sześć organów już działa, a zasady wymiaru kary są szczegółowe i gotowe do stosowania. Brak pierwszej sprawy to kwestia czasu, a nie dowód, że przepisy istnieją tylko na papierze.

Co to oznacza dla firmy

Jeśli firma oferuje produkt lub usługę konsumentom w Irlandii, powinna traktować dostępność jako kwestię odpowiedzialności karnej, a nie ryzyko „może dostaniemy karę” – bo zagrożeni są osobiście także jej dyrektorzy. Wynikają z tego dwa wnioski. Po pierwsze, trzeba osiągnąć zgodność z normą EN 301 549 i WCAG 2.1 na poziomie AA, opartą na rzeczywistej, przetestowanej dostępności. Po drugie – i to jest specyfika Irlandii – trzeba prowadzić i przechowywać dokumentację, bo obrona przez wykazanie należytej staranności działa tylko wtedy, gdy da się przedstawić datowane dowody podjętych działań. (Przydatna wskazówka: oferta wyłącznie B2B co do zasady nie podlega tym przepisom. Dotyczą one produktów i usług dla konsumentów).

Najczęściej zadawane pytania

Czy za naruszenie EAA w Irlandii można trafić do więzienia?

Tak. Po skazaniu na podstawie aktu oskarżenia grozi do 18 miesięcy pozbawienia wolności, grzywna do 60 000 € albo obie te kary łącznie.

Czy dyrektorzy mogą odpowiadać osobiście?

Tak. Na podstawie reg. 33 dyrektor, menedżer lub inna osoba zarządzająca może zostać osobiście oskarżona, jeśli do przestępstwa doszło za jej zgodą, przy jej cichym przyzwoleniu albo wskutek jej umyślnego zaniedbania.

Czy można się jakoś bronić?

Tak – przepisy przewidują obronę przez wykazanie należytej staranności (reg. 34). Jeśli firma udowodni, że podjęła wszelkie rozsądne środki i dochowała należytej staranności, nie poniesie odpowiedzialności. Skuteczność tej obrony zależy od dokumentacji.

Kto wnosi oskarżenie?

Ten z sześciu organów sektorowych, który odpowiada za dany produkt lub usługę. Każdy z nich oskarża w swoim zakresie.


Powiązane artykuły

Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Panel dostępności z wynikiem zgodności i wyróżnionymi problemami WCAG.

Jaki wynik dostępności w procentach oznacza zgodność z przepisami?

Nie ma progu procentowego, który gwarantuje zgodność. Sprawdź, co się liczy.

Four WCAG principle icons displayed side by side on a light background: an eye for Perceivable, a keyboard for Operable, a speech bubble for Understandable, and a solid cube for Robust.

WCAG: kompletny przewodnik po zasadach, poziomach zgodności i standardach dostępności

WCAG w pigułce: cztery zasady, poziomy A, AA i AAA oraz kolejne wersje.