Кипар може да ве казни и кривично да ве гони за истиот прекршок
Ирска ја направи непристапноста кривично дело. Кипар го направи истото, но покрај тоа, изречно и во истиот закон, ја задржа и управната глоба. Членот 38 почнува со зборовите „независно од изрекувањето управна глоба“. Ако се додаде и казната од 500 евра за секој ден додека прекршокот трае, ниските кипарски износи веќе не изгледаат ниски.
Накратко
Кипарскиот закон со кој се пренесува Европскиот акт за пристапност (European Accessibility Act, EAA), Законот 57(I)/2024, предвидува две постапки за казнување што течат паралелно. Во управната постапка надлежниот орган може да изрече глоба до 10.000 евра, до 20.000 евра за повторен прекршок и дополнително до 500 евра за секој ден додека прекршокот трае. Во кривичната постапка, и тоа изречно независно од веќе изречената управна глоба, за истото дело се предвидени до две години затвор или парична казна до 20.000 евра, или двете, при прва осуда, односно до три години затвор или до 30.000 евра, или двете, при втора. Надлежниот орган не е инспекторат, туку министер: заменик-министерот за социјална грижа. Досега не е објавен ниту еден случај на казнување.
Две постапки што не се чекаат една со друга
Повеќето држави членки избираат еден пат. Луксембург ја направи самата повреда кривично дело, а на регулаторот му остави само глоба за попречување на надзорот. Ирска исто така ја направи кривично дело, со граѓански решенија за усогласување покрај тоа. Чешка и Австрија се одлучија само за управни казни.
Кипар ги има двете и тоа го пишува отворено. Членот 35 ги набројува постапувањата што се сметаат за „прекршок“ и за кои се изрекува управна глоба: ставање на располагање на пазарот производ или услуга што не е усогласена, непостапување по решение за усогласување, недостиг на CE-ознаката или на изјавата за сообразност, попречување на овластено службено лице, недоставување документи. Членот 36 ги утврдува износите. А членот 38 почнува вака:
« Ανεξαρτήτως της επιβολής διοικητικού προστίμου δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 36, πρόσωπο το οποίο- (α) καθιστά διαθέσιμο στην αγορά προϊόν ή υπηρεσία που δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου […] διαπράττει αδίκημα »
Наш превод: „Независно од изрекувањето управна глоба според одредбите од членот 36, лице што – (а) става на располагање на пазарот производ или услуга што не е во согласност со одредбите од овој закон […] сторува кривично дело“
– Закон 57(I)/2024, чл. 38 (CyLaw)
Обрнете внимание на преклопувањето. Членот 38(a) го опфаќа истото постапување како членот 35(a): ставање на располагање на пазарот производ или услуга што не е усогласена. Ако понудите непристапна услуга на кипарскиот пазар, може да добиете управна глоба од заменик-министерот и да бидете кривично гонети, а законот однапред ги предвидува и двете.
Кривичните казни гласат:
« (αα) σε περίπτωση πρώτης καταδίκης, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20.000) και/ή στις δύο αυτές ποινές· και (ββ) σε περίπτωση δεύτερης ή μεταγενέστερης καταδίκης, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις τριάντα χιλιάδες ευρώ (€30.000) και/ή στις δύο (2) αυτές ποινές. »
Наш превод: „(аа) при прва осуда, се казнува со затвор до две (2) години или со парична казна до дваесет илјади евра (20.000 €) и/или со двете казни; и (бб) при втора или секоја следна осуда, се казнува со затвор до три (3) години или со парична казна до триесет илјади евра (30.000 €) и/или со двете казни.“
– чл. 38
| Управна постапка (чл. 36) | Кривична постапка (чл. 38) | |
|---|---|---|
| Кој ја изрекува | Надлежниот орган | Кривичен суд |
| Прв пат | До 10.000 € | До 2 години затвор и/или 20.000 € |
| Повторно | До 20.000 € | До 3 години затвор и/или 30.000 € |
| Прекршок што трае | До 500 € дневно | – |
| Може ли и двете? | Да, чл. 38 важи „независно од“ глобата според чл. 36 |
Бројката што навистина е важна: 500 евра дневно
Членот 36 изгледа скромно сè додека не се стигне до вториот став:
« (1) Η αρμόδια αρχή δύναται να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο το οποίο δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες ευρώ (€10.000) σε πρόσωπο το οποίο προβαίνει σε οποιαδήποτε από τις προβλεπόμενες στο άρθρο 35 παραβάσεις και, σε περίπτωση μεταγενέστερης παράβασης, δύναται να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20.000). (2) Σε περίπτωση συνέχισης παράβασης για την οποία έχει επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου (1), η αρμόδια αρχή δύναται να επιβάλει πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τα πεντακόσια ευρώ (€500) για κάθε ημέρα συνέχισης της παράβασης, ανάλογα με τη βαρύτητα αυτής. »
Наш превод: „(1) Надлежниот орган може да изрече управна глоба до десет илјади евра (10.000 €) на лице што ќе стори некој од прекршоците предвидени во членот 35, а во случај на подоцнежен прекршок може да изрече управна глоба до дваесет илјади евра (20.000 €). (2) Ако продолжи прекршокот за кој е изречена управна глоба според одредбите од став (1), надлежниот орган може да изрече глоба до петстотини евра (500 €) за секој ден додека трае прекршокот, зависно од неговата тежина.“
– чл. 36(1)–(2)
Значи 500 евра дневно, без наведена горна граница и без краен рок, освен моментот кога ќе се усогласите. За една година тоа се 182.500 евра, повеќе од девет пати над највисоката глоба од 20.000 евра и повеќе од целиот кривичен максимум.
Износот можеби ви звучи познато. Истата дневна сума ја определи францускиот суд во јуни 2026 година, кога Tribunal judiciaire de Caen (основниот суд во Кан) му изрече на еден трговец казна од 500 евра дневно затоа што не ја направил својата веб-страница пристапна навреме. Разликата е во тоа што во Франција за таа казна беше потребна граѓанска тужба од организации на лица со попреченост. На Кипар тоа е редовно управно овластување што регулаторот може да го користи без суд.
Затоа Кипар спаѓа меѓу системите на казнување „додека не се усогласите“, како шведската vite (условна парична казна), каде што вистинската горна граница е отворена, иако на прв поглед изгледа како држава со фиксни глоби.
Регулаторот е министер
Членот 3(1) за надлежен орган го определува «ο Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας», заменик-министерот за социјална грижа, кој на Кипар раководи со посебно заменик-министерство. „Органи за надзор над пристапноста“ се владините оддели и служби што според чл. 3(3) ги определува Министерскиот совет за да соработуваат со надлежниот орган и да вршат надзор над пазарот.
Тоа е необично. Во другите држави членки надзорот го врши трговски инспекторат, регулатор за телекомуникации, орган за надзор над пазарот или агенција основана специјално за таа намена. Кипар го доверил на политичка функција во ресорот за социјална грижа. Со тоа пристапноста се третира како прашање на правата на лицата со попреченост, а не како усогласеност на производите. Тоа значи и дека органите што го вршат надзорот може да се менуваат со управна одлука, без измена на законот.
Едни од најшироките истражни овластувања што сме ги сретнале
Членот 27 му дава на надлежниот орган и на органите за надзор овластувања што одат многу подалеку од барањето документи:
- Пристап до вградениот софтвер кога е потребен за оцена на сообразноста, во секаков формат и без оглед на тоа каде се чува.
- Податоци за тоа кој е сопственик на веб-страницата, кога тоа е важно за истрагата.
- Увид во производниот погон, за време на производството, или во просториите каде што се дизајнира и спроведува услугата, изречно „за да се утврди дали некоја неусогласеност е последица на пропуст или на грешка што се повторува“.
- Фотографии, аудиовизуелен материјал и снимки, колку што службеното лице смета дека е потребно.
- Одземање производи, хардвер и софтвер со кои се дава услугата, како и документи, евиденции и електронски датотеки што би можеле да послужат како доказ, и право да се побара демонстрација на услугата.
Уште два детаља се добро да се знаат. Според чл. 27(2)(b), документите може да се бараат на грчки и/или англиски, што е големо олеснување во споредба со Чешка, каде што документацијата за производите мора да биде на чешки. А според чл. 34(3), кога органот ќе преземе мерки против некој производ или услуга, должен е да ги предупреди потрошувачите, меѓу другото „со соопштение до медиумите во кое се наведени сите потребни податоци… вклучително и податоците за економскиот оператор“. Ова е третата одредба во оваа серија со која прекршителот јавно се именува, по задолжителното објавување во весник во Португалија и објавените списоци во Чешка. Кипарската се активира со самата мерка, а не со осудителна пресуда.
Трошоците за надзорот ги плаќате вие
Според членот 39, судот што ќе донесе осудителна пресуда може да му нареди на осудениот да им ги надомести на органите трошоците за одземање или задржување на производите, за извршување на одлуката за конфискација или за друго вршење на нивните овластувања, и тоа покрај другите трошоци на постапката. Словенија (чл. 33) и Луксембург (чл. 30(5)) имаат слични управни одредби; на Кипар тоа оди преку кривичниот суд.
Неплатените управни глоби се наплатуваат како граѓански долг кон Републиката (чл. 37(5)), а глобата може да се оспори со тужба пред Управниот суд во рок од 75 дена (чл. 37(4)).
Дали законот веќе се применува?
Досега не се објавени управни глоби, кривични пријави ниту решенија за усогласување според Законот 57(I)/2024. Кипар е мал пазар, регулаторот е дел од министерство, а не постојан инспекторат, и не постои јавен регистар на одлуки за пристапноста. Затоа, како во Португалија и Словенија, отсуството на вести тука малку кажува. Тоа не е документирана нула како онаа што ја имаат Австрија и Словачка.
Што значи ова за вашата компанија
Не го проценувајте ризикот на Кипар според глобата од 10.000 евра. Три работи се собираат: управната глоба, казната од 500 евра дневно што тече сè додека не го решите проблемот и кривичното гонење што членот 38 изречно го дозволува покрај глобата. Ако прекршокот остане нерешен една година, а потоа следи и кривична постапка, вкупниот износ стигнува до околу 200.000 евра, со можност за затворска казна. А почетната бројка изгледа како една од најблагите во Унијата.
- Сè зависи од тоа колку брзо ќе го решите проблемот. Дневната казна почнува да тече дури откако ќе биде изречена глоба според чл. 36(1). Искористете го времето меѓу првиот контакт со органот и првата глоба.
- Сметајте дека штетата за угледот ќе дојде рано. Според чл. 34(3), соопштението до медиумите оди заедно со мерката, а не по осудата.
- Искористете ја можноста за англиски. Со органот може да комуницирате на англиски, што е вистинско олеснување во споредба со неколку други пазари.
Често поставувани прашања
Колку изнесува глобата за EAA на Кипар?
Во управна постапка до 10.000 евра, до 20.000 евра за повторен прекршок и до 500 евра за секој ден додека прекршокот трае (чл. 36). Одделно, кривичната осуда носи до две години затвор или парична казна до 20.000 евра, а при втора осуда до три години или до 30.000 евра (чл. 38).
Дали навистина може за истото да бидам и казнет и кривично гонет?
Да. Членот 38 важи „независно од изрекувањето управна глоба според членот 36“, а делата што ги набројува се преклопуваат со прекршоците од членот 35.
Дали дневната казна има горна граница?
Законот не наведува краен износ. Казната е до 500 евра за секој ден додека прекршокот трае, односно околу 182.500 евра за една година.
Кој е надлежен за надзорот?
Заменик-министерот за социјална грижа како надлежен орган, заедно со органите за надзор над пристапноста што според чл. 3(3) ги определува Министерскиот совет.
Може ли документите да ги доставам на англиски?
Да. Според членот 27(2)(b), органите може да бараат превод на грчки и/или англиски.
Поврзано
- ← Назад кон Казни за EAA по држави: целосна споредба на сите 27 држави членки
- Официјален текст: Ν. 57(I)/2024 (CyLaw)
- Казни за EAA во Ирска: другиот кривичен систем, со одговорност на директорите и одбрана со доказ за должно внимание
- Казни за EAA во Франција: каде што дневната казна од 500 евра мораше да ја изрече суд
Напомена за изворите: сите цитати се од официјалниот грчки текст на Законот 57(I)/2024 (Службен весник на Република Кипар бр. 4996 од 2 мај 2024 година), според кој се проверени членовите 3, 27, 34, 35, 36, 37, 38 и 39. Членовите 36 и 38 се цитирани на грчки со наш превод; пократките фрази се наш превод.



