Skip to main contentOpen accessibility widget
Compliance

Kary EAA w Portugalii: maks. 44 891,81 € i publikacja w prasie

Kara EAA w Portugalii to maks. 44 891,81 €, ale każda decyzja trafia do prasy.

Author avatar

Alen Velkov

Author

Portugal - EAA Fines

Maksymalna kara EAA w Portugalii to 44 891,81 € – kwota odziedziczona po 1982 roku

Portugalska ustawa o dostępności nie ustala własnej górnej granicy kary. Zapożycza ją z ogólnej ustawy o wykroczeniach administracyjnych z 1982 r. – stąd dziwnie precyzyjna kwota, będąca pozostałością po przeliczeniu z escudo. Jednak to nie wysokość kary powinna niepokoić firmy. Każda decyzja o ukaraniu jest publikowana w dwóch ogólnokrajowych gazetach, na koszt ukaranego.

W skrócie

Portugalska ustawa wdrażająca EAA (Decreto-Lei n.º 82/2022) dzieli naruszenia na grave (poważne) i muito grave (bardzo poważne) i dla każdej kategorii przewiduje widełki. Dla firmy: 12 000–24 000 € za naruszenie poważne oraz od 24 000 € do ogólnej górnej granicy z RGCO za bardzo poważne, czyli 44 891,81 € – to jedno z najniższych maksimów w Unii. Dla osoby fizycznej widełki wynoszą 650–1500 € i 2000–3740,98 €. Nadzór sprawuje dziesięć organów. A zgodnie z art. 29 ust. 9 decyzja o ukaraniu jest zawsze publikowana, na koszt sprawcy, w dwóch ogólnokrajowych gazetach.


Górna granica, której nikt nie ustalał z myślą o dostępności

Portugalia poszła na skróty, podobnie jak Holandia i Belgia: zamiast określić własne maksimum, odesłała do istniejącego. Według art. 29 ust. 2 kara za naruszenie bardzo poważne wynosi od 24 000 € „até ao limiar máximo previsto no Decreto-Lei n.º 433/82”, czyli do górnej granicy przewidzianej w Regime Geral das Contraordenações (RGCO) z 1982 r., portugalskiej ogólnej ustawie o wykroczeniach administracyjnych (contraordenações).

Górną granicę określa art. 17 tej ustawy:

„1 - Se o contrário não resultar de lei, o montante mínimo da coima aplicável às pessoas singulares é de (euro) 3,74 e o máximo de (euro) 3740,98. 2 - Se o contrário não resultar de lei, o montante máximo da coima aplicável às pessoas colectivas é de (euro) 44891,81.”

(Tłumaczenie własne: „1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, minimalna kwota kary pieniężnej wobec osób fizycznych wynosi 3,74 €, a maksymalna 3740,98 €. 2. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, maksymalna kwota kary pieniężnej wobec osób prawnych wynosi 44 891,81 €”).

– Decreto-Lei n.º 433/82, art. 17 ust. 1 i 2

Ta dziwna precyzja wszystko wyjaśnia. To kwoty w escudo przeliczone przy przejściu na euro, zapisane w ustawie z 1982 r. dotyczącej wykroczeń administracyjnych w ogóle. Nikt nie uznał 44 891,81 € za właściwą cenę za niedostępny bank. Portugalska górna granica kary za brak dostępności to po prostu efekt zaokrąglenia przy zmianie waluty.

Co mówi ustawa

Same widełki zapisano w art. 29 ust. 2:

„A cada escalão classificativo de gravidade das infrações corresponde uma coima aplicável de acordo com os seguintes critérios: a) Contraordenação grave: i) Tratando-se de pessoa singular, de € 650 a € 1500; ii) Tratando-se de pessoa coletiva, de € 12 000 a € 24 000; b) Contraordenação muito grave: i) Tratando-se de pessoa singular, de € 2000 até ao limiar máximo previsto no Decreto-Lei n.º 433/82, de 27 de outubro, na sua redação atual; ii) Tratando-se de pessoa coletiva, de € 24 000 até ao limiar máximo previsto no Decreto-Lei n.º 433/82, de 27 de outubro, na sua redação atual.”

(Tłumaczenie własne: „Każdemu stopniowi wagi naruszeń odpowiada kara pieniężna ustalana według następujących kryteriów: a) wykroczenie administracyjne poważne: i) w przypadku osoby fizycznej – od 650 € do 1500 €; ii) w przypadku osoby prawnej – od 12 000 € do 24 000 €; b) wykroczenie administracyjne bardzo poważne: i) w przypadku osoby fizycznej – od 2000 € do górnej granicy przewidzianej w Decreto-Lei n.º 433/82 z dnia 27 października, w aktualnym brzmieniu; ii) w przypadku osoby prawnej – od 24 000 € do górnej granicy przewidzianej w Decreto-Lei n.º 433/82 z dnia 27 października, w aktualnym brzmieniu”).

– Decreto-Lei n.º 82/2022, art. 29 ust. 2 (Diário da República)

Osoba fizycznaFirma
Poważne (grave)650–1500 €12 000–24 000 €
Bardzo poważne (muito grave)2000–3740,98 €24 000–44 891,81 €
Nieumyślne lub usiłowanieObie granice obniżone o połowęObie granice obniżone o połowę (maks. ≈ 22 446 €)

Wszystkie naruszenia z art. 29 ust. 1 są co do zasady grave (art. 29 ust. 3); art. 29 ust. 4 wymienia konkretne punkty, które podnosi do kategorii muito grave. Ogólnie rzecz biorąc, do kategorii bardzo poważnej należą: wprowadzanie do obrotu niezgodnych produktów, niepodjęcie działań naprawczych, nieprzedstawienie dokumentacji oraz brak współpracy z organami nadzoru – w przypadku usługodawców także obowiązki dotyczące działań naprawczych i współpracy z art. 13 ust. 2 lit. c–e.

Rzeczywiste ryzyko kształtują jeszcze trzy ustępy. Art. 29 ust. 5 każe przy ustalaniu kwoty uwzględnić powrót do naruszeń, liczbę niezgodnych egzemplarzy i liczbę osób, których naruszenie dotyczy. Art. 29 ust. 6 jest wyjątkowo łagodny: za usiłowanie i naruszenia nieumyślne grozi kara, w której obie granice obniża się o połowę – nieumyślne naruszenie kosztuje więc firmę najwyżej ok. 22 400 €. Art. 29 ust. 7 wyraźnie stanowi zaś, że zapłata kary nie zwalnia z samego obowiązku, jeśli jego wykonanie jest jeszcze możliwe.

Sankcja, która naprawdę boli

Od art. 29 ust. 9 Portugalia przestaje być krajem niskich kar:

„Sem prejuízo da natureza da ou das sanções acessórias a aplicar em cada caso, há sempre lugar à publicidade da decisão condenatória, a expensas do infrator, designadamente em dois jornais de âmbito nacional.”

(Tłumaczenie własne: „Bez uszczerbku dla rodzaju sankcji dodatkowej lub sankcji dodatkowych orzekanych w danej sprawie decyzję o ukaraniu zawsze podaje się do publicznej wiadomości na koszt sprawcy, w szczególności w dwóch gazetach o zasięgu ogólnokrajowym”).

– Decreto-Lei n.º 82/2022, art. 29 ust. 9

Há sempre lugar – zawsze. Nie według uznania organu, nie tylko w poważnych sprawach i nie jako dodatkowa sankcja, którą organ może, ale nie musi orzec. Publikacja w prasie ogólnokrajowej następuje automatycznie po ukaraniu, a za ogłoszenie płaci ukarana firma.

Czechy zobowiązują swoje organy do publikowania na stronach internetowych wykazów niezgodnych produktów i usług. Portugalia idzie dalej: nazwa firmy trafia do dwóch gazet, i to na jej koszt. Dla marki działającej na rynku konsumenckim taka strata jest znacznie większa niż 44 891,81 € – i dlatego niskiej portugalskiej górnej granicy nie należy utożsamiać z niskim ryzykiem.

Ustawa szczegółowo określa też, dokąd trafiają pieniądze z kar (art. 32 ust. 1):

OdbiorcaUdział
Państwo40%
Organy, które prowadziły postępowanie wyjaśniające30%
Organ, który sporządził protokół naruszenia10%
INR, I.P. (Instituto Nacional para a Reabilitação – krajowy instytut ds. rehabilitacji; obecnie IDiPD, I.P.)10%
Fundusz wsparcia osób z niepełnosprawnościami10%

Warto zauważyć, że 40% wraca do samych organów egzekwujących przepisy (30% plus 10%) – to system zachęt, o którym dobrze wiedzieć.

Dziesięć organów nadzoru i podział według technologii

Art. 28 dzieli nadzór rynku między dziesięć organów, a granice kompetencji wyznacza technologia, a nie branża – dlatego wyjątkowo łatwo o pomyłkę:

OrganZakres
ANACOM (Autoridade Nacional de Comunicações)Sprzęt komputerowy działający drogą radiową lub będący urządzeniem łączności elektronicznej (ale bez systemów operacyjnych), a także usługi łączności elektronicznej
ASAE (Autoridade de Segurança Alimentar e Económica)Sprzęt komputerowy, który nie działa drogą radiową, a także systemy operacyjne zarówno sprzętu radiowego, jak i nieradiowego
ERC (Entidade Reguladora para a Comunicação Social)Dostęp do audiowizualnych usług medialnych
AMT (Autoridade da Mobilidade e dos Transportes) i ANAC (Autoridade Nacional da Aviação Civil)Usługi transportu pasażerskiego (lotniczego, autobusowego, kolejowego, morskiego i śródlądowego)
IMT, I.P. (Instituto da Mobilidade e dos Transportes)Interaktywne terminale samoobsługowe w miejskim, podmiejskim i regionalnym transporcie
Banco de PortugalWiększość konsumenckich usług bankowych
CMVM (Comissão do Mercado de Valores Mobiliários)Usługi finansowe związane z rynkiem papierów wartościowych
GminyBankomaty (caixas automáticos; protokoły naruszeń sporządzają forças de segurança, czyli formacje policyjne)
IGAC (Inspeção-Geral das Atividades Culturais)E-booki

Warto przyjrzeć się dwóm pierwszym wierszom. Laptop i zainstalowany na nim system operacyjny mogą podlegać dwóm różnym organom – zależnie od tego, czy sprzęt ma moduł radiowy. To najbardziej szczegółowy podział kompetencji, jaki spotkaliśmy w którymkolwiek z 27 państw.

Zgodnie z art. 31 postępowanie prowadzi i rozstrzyga organ właściwy w danej sprawie; art. 30 wskazuje RGCO z 1982 r. jako przepisy stosowane pomocniczo we wszystkim, czego dekret nie reguluje.

Wymogów dostępności nie ma w ustawie

Portugalię wyróżnia jeszcze jedno: Decreto-Lei n.º 82/2022 nie zawiera samych wymogów dostępności. Art. 37 przekazał je do wspólnego rozporządzenia ministrów – znajdują się w Portaria n.º 220/2023 z 20 lipca, podpisanej przez sześciu ministrów, razem z kryteriami oceny nieproporcjonalnego obciążenia.

Ma to znaczenie praktyczne. Sprostowanie (Declaração de Retificação n.º 5/2023, opublikowane 2 lutego 2023 r.) musiało poprawić załącznik II do samego dekretu, który odsyłał błędnie do wymogów „w załączniku I”, choć w rzeczywistości określa je Portaria. Skoro nawet opublikowana ustawa może odsyłać w złe miejsce, to samo może się zdarzyć w firmowej dokumentacji zgodności.

Najbardziej praktyczną częścią jest załącznik II do Portaria n.º 220/2023. Określa on w prawie portugalskim, jakie koszty można uwzględnić, wykazując nieproporcjonalne obciążenie – zgodnie z kryteriami z załącznika VI do samej dyrektywy:

  • Jednorazowe koszty organizacyjne – zatrudnienie osób ze specjalistyczną wiedzą o dostępności; szkolenie pracowników i zdobywanie kompetencji w tej dziedzinie; opracowanie nowego procesu uwzględniania dostępności przy tworzeniu produktu lub świadczeniu usługi; przygotowanie materiałów z wytycznymi dotyczącymi dostępności; a także – co zaskakuje szczerością – jednorazowy koszt zrozumienia samych przepisów.
  • Bieżące koszty produkcji i rozwoju – zaprojektowanie funkcji dostępności; produkcja; testy dostępności produktu lub usługi; przygotowanie dokumentacji.

Koszty te zestawia się następnie z trzema wskaźnikami: koszt netto zapewnienia zgodności w stosunku do łącznych kosztów operacyjnych i inwestycyjnych; szacowany koszt w stosunku do szacowanych korzyści dla użytkowników z niepełnosprawnościami, z uwzględnieniem tego, jak często korzystają oni z produktu lub usługi; oraz koszt netto zapewnienia zgodności w stosunku do obrotu netto.

W każdym państwie członkowskim można powołać się na nieproporcjonalne obciążenie według tych samych kryteriów unijnych. Portugalia wpisała jednak tę listę kontrolną do własnego aktu krajowego, dzięki czemu ocena obciążenia ma tam jasny, lokalny wzór.

Czy przepisy były już egzekwowane?

Nie odnotowano żadnych kar ani postępowań. INR, I.P. – na mocy Decreto-Lei n.º 60/2026 z 24 lutego 2026 r. zrestrukturyzowany i przemianowany na Instituto para os Direitos das Pessoas com Deficiência, I.P. (IDiPD), czyli instytut ds. praw osób z niepełnosprawnościami – udostępnia publiczne wytyczne dotyczące nowych przepisów, a komentarze ekspertów publikowane od czerwca 2025 r. mają charakter doradczy i nie opisują konkretnych spraw. Ponieważ każdy z dziesięciu organów prowadzi własne postępowania na podstawie art. 31, nie ma też jednego miejsca, w którym informacje o portugalskich sprawach byłyby widoczne. Brak doniesień jest więc tu słabszym dowodem niż np. w Austrii.

Co to oznacza dla firm

Ryzyka w Portugalii nie należy oceniać na podstawie górnej granicy kary. 44 891,81 € to niewiele, ale art. 29 ust. 9 łączy każdą decyzję o ukaraniu z obowiązkowym ogłoszeniem w prasie ogólnokrajowej, opłacanym przez ukaraną firmę, i nie pozostawia organowi żadnej swobody. Pod względem wizerunkowym Portugalia może mieć najdroższą „niską” karę w UE.

Trzy kroki:

  1. Ustal dokładnie, który organ jest właściwy. Podział sprzętu na radiowy (ANACOM) i nieradiowy (ASAE), przy czym systemy operacyjne zawsze należą do ASAE, to pułapka dla każdego, kto sprzedaje urządzenia z łącznością.
  2. Czytaj Portaria 220/2023, a nie tylko dekret, bo to tam są wymogi dostępności i kryteria nieproporcjonalnego obciążenia.
  3. Jeśli powołujesz się na nieproporcjonalne obciążenie, przygotuj dokumentację według listy kosztów z załącznika II. Według tego wzoru sprawdzi ją portugalski organ.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka kara za naruszenie EAA grozi w Portugalii?

Firmie: 12 000–24 000 € za naruszenie poważne i 24 000–44 891,81 € za bardzo poważne. Osobie fizycznej: 650–1500 € i 2000–3740,98 €. Przy naruszeniach nieumyślnych i usiłowaniu obie granice obniża się o połowę.

Skąd tak dziwna kwota maksymalna?

Stąd, że nie ustalono jej z myślą o dostępności. Art. 29 ust. 2 odsyła do ogólnej ustawy o wykroczeniach administracyjnych z 1982 r., a górna granica z jej art. 17 to kwota w escudo przeliczona na euro.

Czy Portugalia jest więc krajem niskiego ryzyka?

Niekoniecznie. Art. 29 ust. 9 nakazuje publikować każdą decyzję o ukaraniu na koszt sprawcy w dwóch ogólnokrajowych gazetach – automatycznie, bez żadnej swobody organu.

Kto egzekwuje przepisy?

Dziesięć organów wskazanych w art. 28, podzielonych w równym stopniu według technologii, co według branż: ANACOM, ASAE, ERC, AMT, ANAC, IMT, Banco de Portugal, CMVM, gminy i IGAC.

Gdzie są właściwe wymogi dostępności?

Nie w dekrecie. Zarówno wymogi, jak i kryteria nieproporcjonalnego obciążenia określa Portaria n.º 220/2023 z 20 lipca, wydana na podstawie art. 37 dekretu.


Powiązane artykuły

Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Panel dostępności z wynikiem zgodności i wyróżnionymi problemami WCAG.

Jaki wynik dostępności w procentach oznacza zgodność z przepisami?

Nie ma progu procentowego, który gwarantuje zgodność. Sprawdź, co się liczy.

Four WCAG principle icons displayed side by side on a light background: an eye for Perceivable, a keyboard for Operable, a speech bubble for Understandable, and a solid cube for Robust.

WCAG: kompletny przewodnik po zasadach, poziomach zgodności i standardach dostępności

WCAG w pigułce: cztery zasady, poziomy A, AA i AAA oraz kolejne wersje.