Skip to main contentOpen accessibility widget
Compliance

Kary EAA w Czechach: do 10 mln Kč (ok. 400 000 €)

Kara EAA w Czechach sięga 10 mln Kč (ok. 400 000 €) – bez udziału sądu.

Author avatar

Alen Velkov

Author

Czechia - EAA Fines

Zákon o přístupnosti (424/2023 Sb.): w Czechach kara EAA sięga 400 000 €, a sama niedostępna usługa trafia do najwyższego progu

W większości krajów najwyższe kary przewidziano za oszustwa przy oznakowaniu CE i uchybienia w dokumentacji. Czeska ustawa o dostępności (zákon o přístupnosti) umieszcza najprostsze naruszenie ze wszystkich – usługę, która po prostu nie spełnia wymagań dostępności – w najwyższym, 10-milionowym przedziale, o stopień wyżej niż oszustwo przy oznakowaniu CE. Do tego organ nadzoru może nałożyć taką karę sam, bez udziału sądu.

W skrócie

Czeska ustawa wdrażająca EAA (Zákon č. 424/2023 Sb.) przewiduje czterostopniową skalę kar z górną granicą 10 000 000 Kč, czyli ok. 400 000 € (przy kursie ok. 25 Kč za euro). Nie ma tu drogi karnej: inaczej niż w Luksemburgu czy Irlandii wszystkie kary są administracyjne i nakłada je organ nadzoru. Najwyższy próg nie dotyczy wyłącznie oszustw – zgodnie z § 25 ust. 7 lit. a trafia do niego usługodawca, który „nie zapewnia, aby świadczona usługa spełniała wymagania dostępności”. Nadzór podzielono między osiem organów; podstawowym jest Czeska Inspekcja Handlowa (ČOI), a wszystkie te organy muszą publikować wykazy produktów i usług niespełniających wymagań.

O jaką czeską ustawę chodzi?

Czeska ustawa wdrażająca EAA to Zákon č. 424/2023 Sb., czyli ustawa o wymaganiach dostępności niektórych produktów i usług. W czeskich wyszukiwarkach pojawia się zwykle jako zákon o přístupnosti některých výrobků a služeb, zákon o přístupnosti služeb albo po prostu zákon o přístupnosti, a czasem jako evropský zákon o přístupnosti (europejski akt o dostępności). Obowiązuje od 28 czerwca 2025 r.

Nie należy jej mylić z ustawą zákon o přístupnosti internetových stránek a mobilních aplikací (Zákon č. 99/2019 Sb.), która dotyczy stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Prywatne firmy sprzedające konsumentom podlegają ustawie 424/2023 Sb.

Czy ustawa obejmuje strony internetowe i usługi cyfrowe? (zákon o přístupnosti webu / digitálních služeb) Nie wszystkie strony. Obejmuje określone produkty (np. komputery, smartfony, czytniki e-booków, terminale samoobsługowe i płatnicze) oraz określone usługi świadczone konsumentom, w tym handel elektroniczny, konsumenckie usługi bankowe, łączność elektroniczną, e-booki, dostęp do mediów audiowizualnych i elementy usług transportu pasażerskiego. Jeśli za pośrednictwem strony lub aplikacji świadczysz jedną z tych usług – na przykład prowadzisz sklep internetowy – musi ona spełniać wymagania dostępności. Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są z ustawy wyłączone.


Jedna z najwyższych kar, jakie organ nadzoru może nałożyć sam

Luksemburskie 500 000 € to na papierze więcej, ale jest to grzywna karna, która wymaga oskarżenia i wyroku skazującego. Czeskie 400 000 € nie wymaga ani jednego, ani drugiego. Organ nadzoru nakłada karę sam, w zwykłym postępowaniu administracyjnym. To jedna z najwyższych stałych kar za brak dostępności, jakie w UE może nałożyć bezpośrednio organ nadzoru. (W trybie administracyjnym wyżej sięgają tylko włoska sankcja w wysokości 5% obrotu dla bardzo dużych usługodawców i hiszpańska kara do 1 000 000 € z ogólnej ustawy o prawach osób z niepełnosprawnościami, stosowana pomocniczo).

Nie chodzi przy tym o jedną kwotę. § 25 wylicza wykroczenia (czes. přestupky) osobno dla każdego podmiotu – producenta, upoważnionego przedstawiciela, importera, dystrybutora i usługodawcy – a § 25 ust. 8 przypisuje każde z nich do jednego z czterech pułapów:

PrógGórna granicaOk.Czego zwykle dotyczy
a)10 000 000 Kčok. 400 000 €Podstawowa niezgodność – w tym usługa, która nie spełnia wymagań dostępności
b)5 000 000 Kčok. 200 000 €Nieuprawnione oznakowanie CE lub podrobiona deklaracja zgodności; uchybienia w dokumentacji i jej przechowywaniu
c)2 000 000 Kčok. 80 000 €Uchybienia w oznakowaniu, identyfikacji i treści oceny
d)1 000 000 Kčok. 40 000 €Uchybienia w informowaniu, współpracy i publikacji

Co mówi zákon o přístupnosti

Górne granice kar ustalono przez odesłania, dlatego tak łatwo o pomyłkę – kwota pojawia się w zupełnie innym miejscu niż opis wykroczenia:

„Za přestupek lze uložit pokutu do a) 10000000 Kč, jde-li o přestupek podle odstavce 2 písm. a) nebo g), odstavce 4 písm. a) nebo f), odstavce 5 písm. a) nebo d) nebo odstavce 7 písm. a), b) nebo l)…”

(Tłumaczenie własne: „Za wykroczenie można wymierzyć grzywnę do: a) 10 000 000 Kč, jeżeli chodzi o wykroczenie określone w ust. 2 lit. a lub g, ust. 4 lit. a lub f, ust. 5 lit. a lub d albo ust. 7 lit. a, b lub l […]”.)

– Zákon č. 424/2023 Sb., § 25 ust. 8 lit. a (e-Sbírka)

Ust. 7 wyjaśnia, kogo to dotyczy i za co. Zaczyna się od słów „Poskytovatel služby se dopustí přestupku tím, že” („usługodawca popełnia wykroczenie, jeżeli”), a lit. a opisuje najbardziej podstawowe naruszenie, jakie zna prawo dostępności:

„nezajistí, aby poskytovaná služba splňovala požadavky na přístupnost v souladu s § 13 odst. 1”

(Tłumaczenie własne: „nie zapewnia, aby świadczona usługa spełniała wymagania dostępności zgodnie z § 13 ust. 1”.)

– § 25 ust. 7 lit. a

Lit. b dotyczy niepodjęcia niezwłocznie działań naprawczych po stwierdzeniu niezgodności, a lit. l – niezastosowania się w rozsądnym terminie do nakazu organu nadzoru wydanego na podstawie § 24 ust. 1.

Właśnie to umiejscowienie jest najważniejsze. W większości państw członkowskich najwyższy pułap zarezerwowano dla naruszeń przy oznakowaniu CE i fałszowania zgodności, a sam brak dostępności karany jest o jeden lub dwa progi niżej. W Czechach niedostępny proces zamówienia w sklepie internetowym trafia do najwyższego progu, a nieuprawnione oznakowanie CE czy podrobiona deklaracja zgodności (§ 25 ust. 1) – o jeden próg niżej, do 5 000 000 Kč.

Niższe progi obejmują kolejno oszustwa przy oznakowaniu CE i deklaracji oraz uchybienia w dokumentacji i jej przechowywaniu (5 000 000 Kč), w oznakowaniu, identyfikacji i treści oceny (2 000 000 Kč) oraz w informowaniu, współpracy i publikacji (1 000 000 Kč). To wciąż 40 000 € za coś, co w praktyce sprowadza się do nieudzielenia organowi nadzoru właściwych odpowiedzi.

Kto nakłada kary, określa jedno zdanie:

„Přestupky podle tohoto zákona projednává správní orgán, který podle § 19 vykonává dozor nad povinností, která byla porušena.”

(Tłumaczenie własne: „Wykroczenia określone w niniejszej ustawie rozpatruje organ administracji, który zgodnie z § 19 sprawuje nadzór nad obowiązkiem, który został naruszony”.)

– § 26 ust. 1

Karę wymierza więc ten z ośmiu organów, który nadzoruje naruszony obowiązek. ČOI i ČTÚ same też pobierają nałożone przez siebie kary (§ 26 ust. 2).

Osiem organów nadzoru, jedna ustawa

Czechy podzieliły nadzór między osiem organów, ale w jednej ustawie, a nie w kilku osobnych aktach. Zgodnie z § 19 kompetencje rozkładają się tak:

OrganZakres
ČOI (Czeska Inspekcja Handlowa)Wszystkie produkty oraz każda usługa nieprzypisana innemu organowi – organ podstawowy, właściwy dla większości firm
ČTÚ (Czeski Urząd Telekomunikacyjny)Usługi łączności elektronicznej
RRTV (Rada ds. Radiofonii i Telewizji)Dostęp do audiowizualnych usług medialnych
Urząd kraju (krajský úřad, urząd samorządowego kraju)Regularny transport publiczny z wyjątkiem miejskiej komunikacji autobusowej
Drážní úřad (Urząd Kolejowy)Kolejowy transport pasażerski
Úřad pro civilní letectví (Urząd Lotnictwa Cywilnego)Lotniczy transport pasażerski
Státní plavební správa (Państwowa Administracja Żeglugi)Wodny transport pasażerski
Magistrát hlavního města Prahy / urzędy gmin o rozszerzonych kompetencjach (obce s rozšířenou působností)Miejskie autobusy, metro (dráha speciální), tramwaje, trolejbusy i koleje linowe

Rolę ČOI ustawa określa wprost w § 19 ust. 1: „Orgánem dozoru nad dodržováním povinností stanovených tímto zákonem pro výrobky je Česká obchodní inspekce.” (tłumaczenie własne: „Organem nadzoru nad przestrzeganiem obowiązków określonych w niniejszej ustawie w odniesieniu do produktów jest Czeska Inspekcja Handlowa”).

Warto wiedzieć, z jakim organem ma się do czynienia. ČOI należy do najaktywniejszych europejskich urzędów ochrony konsumentów, jeśli chodzi o kontrole w handlu internetowym – w jednym z ostatnich kwartałów przeprowadziła 103 kontrole sklepów internetowych i w 94 z nich stwierdziła naruszenia. W większości dotyczyły one ogólnych przepisów konsumenckich, ale w tej samej akcji (II kwartał 2026 r.) ČOI sprawdziła też dostępność 47 sklepów internetowych na podstawie ustawy 424/2023 Sb. i w 10 z nich stwierdziła naruszenia – wynika to z jej komunikatu prasowego z 12 sierpnia 2026 r. Zasoby do prowadzenia kontroli i nawyk ich przeprowadzania już więc istnieją.

Obowiązek publikowania nazw firm

Ten przepis zasługuje na więcej uwagi niż same 400 000 €. Zgodnie z § 22 i § 24 ust. 2 organy nadzoru muszą publikować na swoich stronach internetowych wykazy produktów i usług niespełniających wymagań.

Nie „mogą”, tylko „muszą”. W większości państw członkowskich ustalenia organu nadzoru pozostają między nim a firmą, dopóki sprawa nie skończy się karą, która zostanie upubliczniona. W Czechach publikacja jest stałym obowiązkiem wynikającym już z samego stwierdzenia naruszenia. Dla marki konsumenckiej to zupełnie inne ryzyko niż cicha kara administracyjna – i pojawia się wcześniej.

Dokumentacja produktów tylko po czesku

Pod tym względem Czechy są przeciwieństwem Luksemburga. Instrukcja obsługi i informacje dotyczące bezpieczeństwa dołączane do produktu muszą być w języku czeskim (§ 5 ust. 5), a deklarację zgodności UE trzeba sporządzić po czesku (§ 11 ust. 2). W żadnym z tych przypadków nie dopuszczono wersji angielskiej. Międzynarodowy producent, który przywykł do jednego angielskiego kompletu dokumentów dla całej UE, musi więc liczyć się z konkretnym kosztem, który da się zaplanować w budżecie, a który większość porównań między krajami całkowicie pomija.

Dwie kolejne czeskie specyfiki

Wyłączenie dla mikroprzedsiębiorstw jest węższe, niż się wydaje. Mikroprzedsiębiorstwa będące producentami, importerami lub dystrybutorami nie muszą przedkładać organowi oceny nieproporcjonalnego obciążenia (§ 15 ust. 3) ani z wyprzedzeniem zawiadamiać go, że korzystają z wyłączenia (§ 15 ust. 7), ale nadal muszą taką ocenę sporządzić (§ 15 ust. 2). Jeśli firma liczy na wyłączenie dla mikroprzedsiębiorstw znane z innego kraju, powinna sprawdzić, w jakim kształcie obowiązuje ono tutaj. Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi korzystają z pełnego wyłączenia przewidzianego w EAA.

Terminale mogą działać nawet 20 lat. Terminale samoobsługowe zgodnie z prawem używane przed wejściem ustawy w życie mogą działać do 20 lat od pierwszego uruchomienia (§ 28). To tyle samo co w Luksemburgu i – jak w większości państw członkowskich – wierne przejęcie fakultatywnego przepisu przejściowego z samej dyrektywy. Usługodawcy mogą do 28 czerwca 2030 r. korzystać z niespełniających wymagań produktów, których używali wcześniej, a wcześniej zawarte umowy mogą do tego dnia obowiązywać.

Czy ktoś został już ukarany?

Nie opublikowano dotąd żadnych kar wymierzonych konkretnie za brak dostępności. Oficjalne wskazówki dla przedsiębiorców opisują obowiązki, wyłączenia i sposób zgłoszenia: kto powołuje się na wyłączenie z powodu nieproporcjonalnego obciążenia, informuje o tym właściwy terytorialnie inspektorat ČOI przed rozpoczęciem działalności (§ 15 ust. 5), np. przez skrzynkę danych (datová schránka). Samej pisemnej oceny się nie wysyła – przechowuje się ją przez pięć lat (§ 15 ust. 3). Jedyne opublikowane dane pochodzą z akcji kontrolnych w handlu internetowym: w II kwartale 2026 r. 47 kontroli dostępności i naruszenia w 10 przypadkach, bez wyodrębnienia nałożonych za to kar.

W Czechach brak opublikowanych kar trzeba jednak interpretować ostrożnie. Z powodu obowiązku publikacji z § 22 i § 24 ust. 2 pierwszym widocznym przejawem egzekwowania przepisów może wcale nie być kara, tylko nazwa firmy w wykazie.

Co to oznacza dla firmy

Czechy odwracają typową logikę. Na większości rynków można rozsądnie założyć, że najwyższy pułap kary dotyczy rażących naruszeń, a strona prowadzona w dobrej wierze, choć z niedociągnięciami, mieści się w niższym przedziale. Tutaj § 25 ust. 7 lit. a umieszcza „usługa nie jest dostępna” w najwyższym progu. Planując, trzeba więc brać pod uwagę 400 000 €, a nie jakiś wygodny ułamek tej kwoty.

Trzy praktyczne kroki:

  1. Ustal, który z ośmiu organów jest dla Ciebie właściwy. W przypadku większości firm będzie to ČOI, ale przewoźnik czy nadawca medialny odpowiada przed innym organem.
  2. Zaplanuj budżet na dokumentację zgodności po czesku, bo deklaracja, instrukcja obsługi i informacje dotyczące bezpieczeństwa po angielsku nie zostaną przyjęte.
  3. Traktuj obowiązek publikacji z § 22 i § 24 ust. 2 jako najbliższe ryzyko wizerunkowe, ważniejsze niż sama kara: dotyczy już stwierdzenia naruszenia i nie czeka na decyzję o ukaraniu.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka kara za naruszenie EAA grozi w Czechach?

W najwyższym progu do 10 000 000 Kč (ok. 400 000 €), w kolejnych do 5 000 000 Kč (ok. 200 000 €), 2 000 000 Kč (ok. 80 000 €) i 1 000 000 Kč (ok. 40 000 €) – zależnie od tego, które z wykroczeń wymienionych w § 25 zostało popełnione.

Czy to kara w trybie karnym?

Nie. Czeski system jest wyłącznie administracyjny – karę wymierza organ nadzoru w postępowaniu w sprawie wykroczenia, bez udziału prokuratury i sądu karnego.

Czy najwyższy próg dotyczy tylko poważnych oszustw?

Nie – i to właśnie wyróżnia Czechy. Zgodnie z § 25 ust. 7 lit. a usługodawca, który nie zapewnia, aby jego usługa spełniała wymagania dostępności, już trafia do przedziału 10 000 000 Kč.

Kto pilnuje przestrzegania przepisów?

Osiem organów, zależnie od sektora; ČOI jest właściwa dla wszystkich produktów i dla każdej usługi, której nie przypisano innemu organowi. Karę wymierza organ nadzorujący naruszony obowiązek (§ 26 ust. 1); ČOI i ČTÚ same ją też pobierają (§ 26 ust. 2).

Czy dokumentację można złożyć po angielsku?

Nie w przypadku produktów. Instrukcja obsługi i informacje dotyczące bezpieczeństwa (§ 5 ust. 5) oraz deklaracja zgodności UE (§ 11 ust. 2) muszą być po czesku.

Czy to ta sama ustawa co czeska ustawa o dostępności stron internetowych?

Nie. Zákon č. 99/2019 Sb. dotyczy stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Prywatne firmy oferujące objęte przepisami produkty i usługi konsumenckie podlegają ustawie č. 424/2023 Sb.


Zákon o přístupnosti – krótkie pytania i odpowiedzi

Czym jest zákon o přístupnosti některých výrobků a služeb?

Ustawa č. 424/2023 Sb. wdraża w Czechach Europejski akt o dostępności. Określa wymagania dostępności dla wybranych produktów i usług, np. dla handlu elektronicznego.

Od kiedy obowiązuje zákon o přístupnosti?

Obowiązki stosuje się od 28 czerwca 2025 r.

Kogo dotyczy ustawa?

Producentów, importerów i dystrybutorów wybranych produktów oraz usługodawców świadczących wybrane usługi dla konsumentów, np. sklepy internetowe, usługi bankowe czy e-booki. Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są wyłączone.

Jaka kara grozi?

Do 10 000 000 Kč za najpoważniejsze wykroczenia, w tym za usługę, która nie spełnia wymagań dostępności (§ 25 ust. 7 lit. a).

Czy to ta sama ustawa co zákon o přístupnosti internetových stránek?

Nie. Zákon č. 99/2019 Sb. dotyczy stron internetowych i aplikacji mobilnych sektora publicznego. Firmy prywatne podlegają ustawie č. 424/2023 Sb.


Powiązane artykuły

Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Panel dostępności z wynikiem zgodności i wyróżnionymi problemami WCAG.

Jaki wynik dostępności w procentach oznacza zgodność z przepisami?

Nie ma progu procentowego, który gwarantuje zgodność. Sprawdź, co się liczy.

Four WCAG principle icons displayed side by side on a light background: an eye for Perceivable, a keyboard for Operable, a speech bubble for Understandable, and a solid cube for Robust.

WCAG: kompletny przewodnik po zasadach, poziomach zgodności i standardach dostępności

WCAG w pigułce: cztery zasady, poziomy A, AA i AAA oraz kolejne wersje.