Barrierefreiheitsgesetz (BaFG): Austria wszczęła 84 postępowania i nie nałożyła ani jednej kary
Austriacka ustawa o dostępności, Barrierefreiheitsgesetz (BaFG), przewiduje kary do 80 000 € – albo do 50 000 € dla MŚP – w trzech progach zależnych od rodzaju naruszenia. Austria to jednak jedyny znany nam kraj UE, w którym organ nadzoru publikuje statystyki prowadzonych spraw. A z tych liczb wynika przemyślana strategia: najpierw doradzać, dopiero potem karać.
Krótka odpowiedź
Austriacka ustawa wdrażająca EAA to Barrierefreiheitsgesetz (BaFG), BGBl. I Nr. 76/2023. Obowiązuje od 28 czerwca 2025 r. Kary pieniężne nie są określone jedną kwotą, tylko w formie siatki. Najwyższy próg za podstawowe naruszenia – wprowadzenie do obrotu produktu niespełniającego wymagań albo oferowanie takiej usługi – to 80 000 € dla dużych przedsiębiorstw i 50 000 € dla mikroprzedsiębiorstw oraz MŚP. Dwa niższe progi dotyczą braków w dokumentacji (40 000 € / 25 000 €) oraz nieprzechowywania dokumentów i braku współpracy z organem (16 000 € / 10 000 €). Kary nakłada bezpośrednio organ nadzoru – Sozialministeriumservice. W pierwszym roku obowiązywania ustawy wszczął on 84 postępowania i nie nałożył ani jednej kary.
Kogo dotyczy Barrierefreiheitsgesetz? (Wer ist betroffen?)
BaFG obejmuje określone produkty i usługi – te same, które wymienia Europejski akt o dostępności:
- produkty, np. komputery, smartfony, czytniki e-booków, terminale samoobsługowe i terminale płatnicze, wprowadzone do obrotu po 28 czerwca 2025 r.;
- usługi świadczone konsumentom, m.in. handel elektroniczny, usługi bankowe, łączność elektroniczną, e-booki, dostęp do audiowizualnych usług medialnych oraz elementy usług transportu pasażerskiego.
Kto musi stosować ustawę? (Wer muss das Barrierefreiheitsgesetz umsetzen?) Producenci, importerzy i dystrybutorzy produktów objętych ustawą oraz usługodawcy świadczący objęte nią usługi konsumentom.
Kto jest zwolniony? Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi – Austria w pełni korzysta z wyłączenia przewidzianego w EAA (§ 6 ust. 1 BaFG). Więcej w ostatniej sekcji przed FAQ.
Od kiedy? (Ab wann gilt das Barrierefreiheitsgesetz?) Od 28 czerwca 2025 r., z przepisami przejściowymi dla usług korzystających ze starszych produktów i dla terminali samoobsługowych (zob. niżej „Ostateczny termin: 2040 r.”).
Czy dostępność strony internetowej jest w Austrii obowiązkowa? (Barrierefreiheit Website Pflicht Österreich) Dla firm, których strona lub aplikacja służy do świadczenia usługi konsumenckiej objętej ustawą, np. sklepu internetowego – tak. Od 2025 r. musi ona spełniać wymagania dostępności, co w praktyce oznacza normę EN 301 549 opartą na WCAG 2.1 na poziomie AA.
Kara zależy od dwóch czynników – a większość zestawień pokazuje tylko jeden róg tabeli
Niemal każda tabela porównawcza podaje dla Austrii „80 000 € dla dużych firm, 50 000 € dla MŚP” i na tym poprzestaje. Tymczasem to tylko górny wiersz tabeli z sześcioma polami. Wysokość grożącej kary zależy jednocześnie od dwóch rzeczy: wielkości firmy i rodzaju uchybienia.
| Rodzaj naruszenia | Duże przedsiębiorstwo | Mikroprzedsiębiorstwo / MŚP |
|---|---|---|
| Wprowadzenie do obrotu lub udostępnienie na rynku produktu niespełniającego wymagań; oferowanie lub świadczenie usługi niespełniającej wymagań (§ 36 ust. 1) | 80 000 € | 50 000 € |
| Brak oceny zgodności, deklaracji zgodności UE lub dokumentacji technicznej; brak informacji o usłudze; brak lub nieprawidłowe oznakowanie CE; niepodjęcie działań naprawczych (§ 36 ust. 2) | 40 000 € | 25 000 € |
| Nieprzechowywanie dokumentacji przez pięć lat; niezawiadomienie organu; odmowa przekazania dokumentów lub współpracy; nieprzeprowadzenie lub niepowtórzenie oceny nieproporcjonalnego obciążenia (§ 36 ust. 3) | 16 000 € | 10 000 € |
Warto zwrócić uwagę, gdzie przebiega granica MŚP. Austriacka definicja odpowiada tej z EAA: MŚP zatrudnia mniej niż 250 osób, a jego roczny obrót nie przekracza 50 mln € (lub suma bilansowa – 43 mln €). Dla zdecydowanej większości firm działających w Austrii rzeczywistym górnym limitem jest więc kolumna z kwotą 50 000 €, a nie 80 000 €.
Co stanowi Barrierefreiheitsgesetz
Konstrukcji § 36 ust. 1 warto przyjrzeć się dokładnie, bo dwa sformułowania odróżniają Austrię od Luksemburga:
„Eine Verwaltungsübertretung begeht und ist vom Sozialministeriumservice mit einer Geldstrafe bis zu 80 000 € zu bestrafen, wer 1. entgegen § 9 Abs. 1, § 11 Abs. 1 oder Abs. 3 erster Satz ein Produkt in Verkehr bringt; 2. entgegen § 12 Abs. 3 erster Satz ein Produkt auf dem Markt bereitstellt; 3. entgegen § 14 Abs. 1 eine Dienstleistung anbietet oder erbringt.”
(Tłumaczenie własne: „Kto 1. wbrew § 9 ust. 1, § 11 ust. 1 lub ust. 3 zdanie pierwsze wprowadza produkt do obrotu; 2. wbrew § 12 ust. 3 zdanie pierwsze udostępnia produkt na rynku; 3. wbrew § 14 ust. 1 oferuje lub świadczy usługę – popełnia wykroczenie administracyjne i podlega ukaraniu przez Sozialministeriumservice grzywną do 80 000 €”.)
– BaFG, § 36 ust. 1 (RIS)
Vom Sozialministeriumservice oznacza, że karę nakłada bezpośrednio organ nadzoru – bez prokuratora i bez sądu. Z kolei ist… zu bestrafen, a nie kann bestraft werden („może zostać ukarany”), wskazuje, że według brzmienia przepisu kara jest obowiązkową konsekwencją, a nie kwestią uznania organu. Inaczej jest w Luksemburgu: tam samo naruszenie wymagań dostępności jest przestępstwem, a organ nadzoru w ogóle nie może za nie ukarać.
Obniżenie kary ze względu na wielkość firmy zapisano w każdym progu osobnym zdaniem:
„Wird die Verwaltungsübertretung von einem Kleinstunternehmen gemäß § 3 Z 19 oder von einem kleinen und mittleren Unternehmen gemäß § 3 Z 20 begangen, ist das Unternehmen mit einer Geldstrafe bis zu 50 000 € zu bestrafen.”
(Tłumaczenie własne: „Jeżeli wykroczenia administracyjnego dopuszcza się mikroprzedsiębiorstwo w rozumieniu § 3 pkt 19 albo małe lub średnie przedsiębiorstwo w rozumieniu § 3 pkt 20, przedsiębiorstwo podlega grzywnie do 50 000 €”.)
– BaFG, § 36 ust. 1; identyczne zdanie znajduje się w § 36 ust. 2 (z kwotą 25 000 €) i w § 36 ust. 3 (z kwotą 10 000 €)
Kryteria ustalania wysokości kary są podobne jak w Irlandii i w Polsce:
„Bei der Bemessung der Geldstrafen ist der Umfang des Verstoßes, insbesondere die Zahl der betroffenen Produkte bzw. Dienstleistungen, sowie die Zahl der betroffenen Personen und der Umstand, ob es sich um einen wiederholten Verstoß handelt, zu berücksichtigen.”
(Tłumaczenie własne: „Przy wymiarze grzywien uwzględnia się zakres naruszenia, w szczególności liczbę produktów lub usług, których dotyczy, liczbę osób, których dotyczy, oraz to, czy jest to naruszenie powtórne”.)
– BaFG, § 36 ust. 4
Podobnie jak w Polsce pieniądze z kar nie trafiają do budżetu ogólnego, tylko mają określone przeznaczenie:
„Die nach diesem Bundesgesetz durch das Sozialministeriumservice verhängten Geldstrafen fallen dem Bund zu. Sie fließen dem Unterstützungsfonds für Menschen mit Behinderungen für die Förderung von Teilhabeprojekten gemäß § 33 des Bundesbehindertengesetzes, BGBl. Nr. 283/1990, zu.”
(Tłumaczenie własne: „Grzywny nałożone na podstawie niniejszej ustawy federalnej przez Sozialministeriumservice przypadają Federacji. Wpływają one do Funduszu Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami (Unterstützungsfonds für Menschen mit Behinderungen) na wspieranie projektów na rzecz uczestnictwa w życiu społecznym zgodnie z § 33 federalnej ustawy o osobach z niepełnosprawnościami, BGBl. Nr. 283/1990”.)
– BaFG, § 36 ust. 5
Jest też jedno wyłączenie: zgodnie z § 36 ust. 6 trzech progów kar nie stosuje się do postępowań o udzielenie zamówienia na podstawie federalnej ustawy o zamówieniach publicznych z 2018 r. (Bundesvergabegesetz 2018) ani federalnej ustawy o udzielaniu koncesji z 2018 r. (Bundesvergabegesetz Konzessionen 2018).
Odpowiedź w ciągu ośmiu tygodni: najbardziej charakterystyczny przepis austriackiej ustawy
Większość państw członkowskich pozwala konsumentom złożyć skargę i na tym się kończy. Austria wpisała do ustawy obowiązek odpowiedzi. § 35 daje konkretnie wymienionym podmiotom prawo zgłoszenia podejrzenia naruszenia – i określa termin, w którym muszą dostać odpowiedź:
„(1) Verbraucher und Verbraucherinnen haben das Recht, sich an das Sozialministeriumservice zu wenden, um auf mögliche Übertretungen gegen dieses Bundesgesetz hinzuweisen. (2) Das Recht nach Abs. 1 kommt auch dem Verein für Konsumenteninformation, dem Österreichischen Behindertenrat, der Bundesarbeitskammer und der Wirtschaftskammer Österreich zu. (3) Das Sozialministeriumservice hat den Hinweis zu prüfen und den Verbraucher oder die Verbraucherin gemäß Abs. 1 oder die Organisation gemäß Abs. 2 innerhalb von acht Wochen schriftlich, in einem barrierefreien Format, zu informieren, ob ein Verfahren gemäß dem 6. Abschnitt dieses Bundesgesetzes durchgeführt wird oder von einem Verfahren abgesehen wird. Wird kein Verfahren eingeleitet, sind in dem Informationsschreiben die Gründe dafür anzugeben.”
(Tłumaczenie własne: „(1) Konsumenci mają prawo zwrócić się do Sozialministeriumservice, aby wskazać na możliwe naruszenia niniejszej ustawy federalnej. (2) Prawo, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również Stowarzyszeniu Informacji Konsumenckiej (Verein für Konsumenteninformation), Austriackiej Radzie Osób z Niepełnosprawnościami (Österreichischer Behindertenrat), Federalnej Izbie Pracy (Bundesarbeitskammer) i Austriackiej Izbie Gospodarczej (Wirtschaftskammer Österreich). (3) Sozialministeriumservice rozpatruje zgłoszenie i w terminie ośmiu tygodni informuje na piśmie, w dostępnym formacie, konsumenta, o którym mowa w ust. 1, lub organizację, o której mowa w ust. 2, czy zostanie przeprowadzone postępowanie na podstawie rozdziału 6 niniejszej ustawy federalnej, czy też organ odstępuje od postępowania. Jeżeli postępowanie nie zostanie wszczęte, w piśmie podaje się przyczyny”.)
– BaFG, § 35 ust. 1–3
Wyróżniają się tu dwie rzeczy. Po pierwsze, organ musi na piśmie uzasadnić odmowę – dzięki temu jego decyzje o niepodejmowaniu działań są jawne i można je kwestionować, co prawie nigdzie indziej nie jest możliwe. Po drugie, na liście w ust. 2 jest Wirtschaftskammer Österreich, czyli izba gospodarcza. W Austrii organizacja reprezentująca konkurencję ma więc ustawowe prawo zgłosić firmę do organu nadzoru. To łagodniejsza odmiana niemieckiego mechanizmu Abmahnung (płatnego wezwania do zaniechania naruszeń), tyle że sprawa trafia do organu nadzoru, a nie do kancelarii prawnej.
§ 35 ust. 4 wyłącza stosowanie tych przepisów w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Kto egzekwuje przepisy
Sozialministeriumservice, a dokładniej jego oddział na Górną Austrię (Landesstelle Oberösterreich), który z Linzu prowadzi nadzór rynku na podstawie BaFG dla całego kraju. Jeden organ krajowy i jedna skrzynka pocztowa (marktueberwachung-bafg@sozialministeriumservice.gv.at) – Austria należy więc, podobnie jak Włochy i Luksemburg, do państw z jednym organem nadzoru, a nie z sześcioma, jak Holandia, czy z dziewiętnastoma, jak Hiszpania.
Kolejne szczeble reakcji organ opisuje własnymi słowami: od nakazania „zweckdienliche, geeignete und angemessene Maßnahmen” (celowych, odpowiednich i proporcjonalnych środków) w rozsądnym terminie aż po – „je nach Schwere des Verstoßes” (w zależności od wagi naruszenia) – wycofanie produktów z rynku albo całkowity zakaz świadczenia usług. Jego decyzje można zaskarżyć do Federalnego Sądu Administracyjnego (Bundesverwaltungsgericht, § 31). Orzeczenia tego sądu doręcza się również ministrowi właściwemu do spraw społecznych, który może wnieść od nich skargę z powodu niezgodności z prawem (Amtsrevision, § 32) do Verwaltungsgerichtshof, czyli austriackiego Najwyższego Trybunału Administracyjnego.
Czy przepisy są już egzekwowane? Tylko Austria to ujawnia
Tak – i to jest najcenniejsza część, bo Austria to jedyne znane nam państwo członkowskie, które publikuje statystyki spraw dotyczących EAA. Po pierwszym roku:
| Liczba | |
|---|---|
| Postępowania wszczęte od czerwca 2025 r. | 84 |
| – w tym wszczęte przez organ z urzędu | 36 |
| Zgłoszenia od osób z zewnątrz rozpatrzone przez organ | 48 |
| Zawiadomienia firm o niezgodnościach, które same wykryły (liczone osobno od 84 postępowań) | 53 |
| Postępowania w toku | 74 |
| Nałożone kary pieniężne | 0 |
Dane: Sozialministerium, za Austriacką Radą Osób z Niepełnosprawnościami (Österreichischer Behindertenrat) z 24 czerwca 2026 r. (behindertenrat.at).
Deklarowane podejście organu to „Beraten vor Strafen” – najpierw doradzać, potem karać. Najważniejsze zdanie pochodzi jednak z oceny tych samych danych przez Austriacką Radę Osób z Niepełnosprawnościami: „Dass bisher keine Verwaltungsstrafen verhängt wurden, bedeutet nicht, dass keine Verstöße vorliegen” – to, że dotąd nie nałożono kar administracyjnych, nie znaczy, że nie ma naruszeń. Siedemdziesiąt cztery z tych spraw wciąż są otwarte.
Wnioski są dwa i oba prawdziwe. Austriacki organ nadzoru jest aktywniejszy niż niemal każdy inny w UE. Jak dotąd świadomie nie przekłada jednak tej aktywności na kary.
Na osobną uwagę zasługuje liczba 53. Zgodnie z § 9 ust. 8 i § 14 ust. 4 podmiot, który sam wykryje niezgodność, musi zawiadomić o tym Sozialministeriumservice. Austriacka Rada Osób z Niepełnosprawnościami podaje, że takich zawiadomień było 53, w większości z sektora bankowego, finansowego i ubezpieczeniowego. O tym obowiązku łatwo zapomnieć, a po cichu naprawiona usterka bez zawiadomienia organu to już samo w sobie wykroczenie z § 36 ust. 3.
Ostateczny termin: 2040 r.
Austriackie przepisy przejściowe to standardowy zestaw z EAA z jedną istotną różnicą. Usługodawcy mogą do 28 czerwca 2030 r. korzystać z produktów, których zgodnie z prawem używali przed 28 czerwca 2025 r., a umowy zawarte wcześniej obowiązują do wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż pięć lat (§ 37 ust. 2). Terminale samoobsługowe używane zgodnie z prawem przed wejściem ustawy w życie mogą działać przez cały okres ekonomicznej użyteczności, do 20 lat od uruchomienia – ale „längstens bis 28. Juni 2040”, czyli najpóźniej do 28 czerwca 2040 r. (§ 37 ust. 3).
Ta data graniczna ma znaczenie przy porównywaniu rynków. Luksemburg ogranicza okres używania terminali wyłącznie ich wiekiem (20 lat od uruchomienia), bez konkretnej daty w kalendarzu, więc terminal uruchomiony tam na początku 2025 r. może działać do połowy lat 40. Austria zamyka tę furtkę sztywną datą.
Co to oznacza dla firm
Liczy się cała tabela, a nie nagłówki. W przypadku MŚP – a takich firm jest większość – najgorszy realistyczny scenariusz to 50 000 €, a znacznie bardziej prawdopodobny jest próg 16 000 € / 10 000 €, bo to w nim mieszczą się najłatwiejsze do popełnienia uchybienia: nieprzechowywanie dokumentacji przez pięć lat, brak odpowiedzi na pisma organu, nieprzedstawienie na żądanie oceny nieproporcjonalnego obciążenia. To kwestia porządku w dokumentach, a nie problemów technicznych.
Trzy kroki, które dotyczą konkretnie Austrii:
- Odpowiadaj Sozialministeriumservice. Odmowa przekazania dokumentów lub współpracy to osobne wykroczenie, a przy zasadzie „najpierw doradzać, potem karać” właśnie współpraca pozwala pozostać w gronie 84 spraw bez ani jednej kary.
- Zawiadom organ, jeśli sam wykryjesz niezgodność. To nie jest martwy przepis – 53 firmy już się z niego wywiązały.
- Jeśli prowadzisz mikroprzedsiębiorstwo świadczące usługi, najpierw sprawdź § 6 ust. 1. Austria w pełni korzysta z wyłączenia przewidzianego w EAA, więc wymagania mogą Cię w ogóle nie dotyczyć.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka kara grozi w Austrii za naruszenie EAA?
Za podstawowe naruszenia do 80 000 € dla dużych przedsiębiorstw i do 50 000 € dla mikroprzedsiębiorstw i MŚP (§ 36 ust. 1); 40 000 € / 25 000 € za braki w dokumentacji i oznakowaniu CE (§ 36 ust. 2); 16 000 € / 10 000 € za nieprzechowywanie dokumentów i brak współpracy z organem (§ 36 ust. 3).
Kto nakłada karę?
Bezpośrednio Sozialministeriumservice – § 36 stanowi, że sprawca ist vom Sozialministeriumservice… zu bestrafen. W przeciwieństwie do Luksemburga nie jest do tego potrzebny sąd. Od decyzji można odwołać się do Federalnego Sądu Administracyjnego.
Czy w Austrii nałożono już jakieś kary?
Nie. W pierwszym roku organ wszczął 84 postępowania, ale nie nałożył żadnej kary pieniężnej. Siedemdziesiąt cztery postępowania wciąż się toczą.
Czy kara 80 000 € dotyczy mojej firmy?
Tylko jeśli jest to duże przedsiębiorstwo. Dla MŚP – czyli firmy zatrudniającej mniej niż 250 osób, z obrotem do 50 mln € (lub sumą bilansową do 43 mln €) – górny limit wynosi 50 000 €.
Czy konkurencja może mnie zgłosić?
Pośrednio tak. § 35 ust. 2 przyznaje Austriackiej Izbie Gospodarczej – obok Rady Osób z Niepełnosprawnościami, Izby Pracy i stowarzyszenia konsumenckiego – ustawowe prawo zgłaszania podejrzeń naruszeń, a organ musi odpowiedzieć na piśmie w ciągu ośmiu tygodni.
Gdzie znaleźć tekst Barrierefreiheitsgesetz?
Oficjalny tekst jest dostępny w austriackim systemie informacji prawnej RIS: BGBl. I Nr. 76/2023. Opublikowano go wyłącznie po niemiecku.
Barrierefreiheitsgesetz – najczęstsze pytania
Czym jest Barrierefreiheitsgesetz (BaFG)?
To ustawa, która wdraża w Austrii Europejski akt o dostępności. Określa wymagania dostępności dla wybranych produktów i usług, np. dla handlu internetowego.
Od kiedy obowiązuje Barrierefreiheitsgesetz?
Od 28 czerwca 2025 r., z okresami przejściowymi do 2030 r., a w przypadku terminali samoobsługowych – najpóźniej do 2040 r.
Kto musi stosować Barrierefreiheitsgesetz?
Producenci, importerzy i dystrybutorzy produktów objętych ustawą oraz usługodawcy świadczący objęte nią usługi konsumentom. Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są zwolnione.
Czy dostępność stron internetowych jest w Austrii obowiązkowa?
Tak, jeśli strona lub aplikacja służy do świadczenia konsumentom usługi objętej ustawą, np. jest sklepem internetowym.
Jakie kary przewiduje Barrierefreiheitsgesetz?
Do 80 000 € dla dużych przedsiębiorstw i do 50 000 € dla MŚP za poważne naruszenia oraz niższe progi za naruszenie obowiązków dokumentacyjnych i obowiązku współpracy (§ 36 BaFG).
Powiązane artykuły
- ← Wróć do zestawienia kar EAA we wszystkich krajach UE – pełne porównanie 27 państw
- Oficjalny tekst: Barrierefreiheitsgesetz, BGBl. I Nr. 76/2023 (RIS)
- Kary EAA w Niemczech – Barrierefreiheitsstärkungsgesetz i presja konkurencji przez kancelarie prawne, a nie izbę gospodarczą
- Kara EAA w Luksemburgu – odwrotny model: karę nakłada wyłącznie sąd, a uprawnienia organu nadzoru ograniczają się do 15 000 €



