Denemarken kent geen EAA-boetebedrag, omdat de strafrechter het vaststelt
Een handvol landen noemt geen maximum. Maar bij Denemarken betekent dat iets anders dan elders: de sanctie is geen administratieve boete zonder bovengrens, maar een strafrechtelijke. De wet noemt geen bedrag, en de toelichting die de wetgever erbij publiceerde ook niet. Dat hebben we nagekeken.
In het kort
De Deense EAA-wet (LOV nr 801 af 07/06/2022, lov om tilgængelighedskrav for produkter og tjenester, gewijzigd bij Lov nr. 637/2024) bevat precies één strafbepaling: § 57. Die bestraft zeven soorten inbreuken »med bøde«, met een geldboete, en noemt nergens een bedrag, categorie of maximum. Een bøde is een strafrechtelijke sanctie, dus de hoogte wordt bepaald door de rechter en de vervolgingspraktijk, niet door de wet. Bedrijven vallen er uitdrukkelijk onder: § 57 verklaart de regels over strafrechtelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen uit hoofdstuk 5 van het Deense Wetboek van Strafrecht (straffeloven) van toepassing. Vier instanties houden toezicht, met Sikkerhedsstyrelsen voorop. Er zijn nog geen zaken bekend.
Het best onderbouwde “geen bedrag” van de EU
Denemarken, Griekenland, Malta en Finland noemen geen vast maximum voor een toegankelijkheidsinbreuk, en Spanje heeft geen eigen regeling (het valt terug op een algemene wet over mensen met een beperking). Ze worden vaak op één hoop gegooid, maar ten onrechte, want de redenen verschillen volledig. Spanje verwijst naar de sectorwet die van toepassing is. Finland werkt met een terugkerende voorwaardelijke boete die bewust geen maximum heeft. Griekenland en Malta hebben elk hun eigen verhaal, dat we op hun eigen pagina's bespreken.
Het Deense verhaal is het eenvoudigste en het best onderbouwd. De strafbepaling begint zo:
»Medmindre højere straf er forskyldt efter anden lovgivning, straffes med bøde den, der […]«
(Onze vertaling: “Tenzij een zwaardere straf verdiend is op grond van andere wetgeving, wordt met een geldboete gestraft degene die […]”)
— LOV nr 801, § 57, stk. 1 (Retsinformation)
Daarna volgen de zeven categorieën: de toegankelijkheidseisen en de daarmee verbonden conformiteits- en CE-markeringsregels schenden, de toezichthouder geen informatie verstrekken, de verplichtingen van fabrikanten, importeurs, distributeurs of dienstverleners schenden, de taken uit het mandaat van een gemachtigde niet uitvoeren, een inspecteur de toegang beletten, een beslissing van een toezichthouder niet naleven (of zich aan zijn controle onttrekken) en misbruik maken van de CE-markering.
Meer staat er niet. Aan geen van deze categorieën is een bedrag gekoppeld. We hebben elke bepaling in de wet nagelopen waarmee een minister nadere regels kan stellen: ze gaan allemaal over technische uitvoering of over de organisatie van de klachtencommissie. Geen enkele geeft een minister de bevoegdheid om de hoogte van een boete vast te stellen.
En dat gat is bewust, geen vergissing. We hebben het oorspronkelijke wetsvoorstel erbij gepakt, inclusief de bemærkninger: de toelichting die de Deense wetgever publiceert om rechters te laten weten hoe een nieuwe bepaling moet worden toegepast. In Deense wetsvoorstellen staat vaak een beoogd bødeniveau (boeteniveau) als de wetgever dat wil vastleggen. Hier niet. De toelichting (algemene opmerkingen, punt 3.7.3) noemt geen bedrag en geen boeteniveau. Ze somt wel de factoren op die een rechter moet wegen: de omvang en de aard van de inbreuk, het aantal betrokken producten of diensten en personen, het behaalde of beoogde economische voordeel, en de omvang, de professionaliteit en de medewerking van het bedrijf. Verder zegt ze dat een boete elke economische prikkel om de regels te overtreden moet wegnemen, dat de rechter het bedrag per zaak vaststelt en dat gevangenisstraf is uitgesloten.
Elk eurobedrag dat aan Denemarken wordt toegeschreven, heeft dus geen basis in de wet, in de gedelegeerde bevoegdheden of in de wetsgeschiedenis.
Waarom “geen bedrag” hier iets anders betekent
Het draait om het woord bøde. In het Deense recht is dat een strafrechtelijke geldboete, geen bestuurlijke. Dat heeft drie gevolgen.
De rechter bepaalt het bedrag. Het is dus geen toezichthouder die binnen een vork een bedrag kiest, maar een strafrechter, of een officier van justitie die een bødeforelæg uitvaardigt: een schriftelijk boeteaanbod dat de verdachte kan aanvaarden zonder dat de zaak voor de rechter komt. De hoogte zal blijken uit de vervolgingspraktijk en de rechtspraak zodra de eerste zaken binnenkomen. Een Deens bedrag bestaat dus nog in geen enkele vorm. Het ontstaat zaak na zaak.
Bedrijven zijn uitdrukkelijk strafrechtelijk aansprakelijk:
»Der kan pålægges selskaber m.v. (juridiske personer) strafansvar efter reglerne i straffelovens 5. kapitel.«
(Onze vertaling: “Aan vennootschappen enz. (rechtspersonen) kan strafrechtelijke aansprakelijkheid worden opgelegd volgens de regels van hoofdstuk 5 van het Wetboek van Strafrecht.”)
— LOV nr 801, § 57, stk. 3
Dat is een echte wettelijke grondslag, geen formaliteit. Denemarken hoort daarmee bij Ierland, Luxemburg en Cyprus, de landen waar een toegankelijkheidsinbreuk een strafzaak is. Wie Denemarken alleen omschrijft als een land “zonder vaste boete”, verliest dat volledig uit het oog.
De wet legt geen bovengrens vast. Medmindre højere straf er forskyldt efter anden lovgivning: tenzij een zwaardere straf verdiend is op grond van andere wetgeving. De bepaling wijkt dus uitdrukkelijk voor elke zwaardere straf die elders in het Deense recht mogelijk is.
Wie houdt toezicht, en een tegenstrijdigheid die opheldering verdient
De wet verdeelt het toezicht over vier instanties:
| Instantie | Toezicht op |
|---|---|
| Sikkerhedsstyrelsen (de Deense toezichthouder voor technische veiligheid) | De standaardtoezichthouder met verreweg het grootste terrein: alle producten, plus toegang tot audiovisuele media, bankdiensten, e-books en e-commerce |
| Energistyrelsen (het Deense energieagentschap) | Elektronische communicatiediensten |
| Trafikstyrelsen (de Deense vervoersautoriteit) | Personenvervoer door de lucht, per bus en per spoor, plus selfservice-terminals in het scheepvaartvervoer |
| Søfartsstyrelsen (de Deense maritieme autoriteit) | De overige onderdelen van het vervoer over water |
Secundaire bronnen, ook brancheorganisaties, noemen vaak zes instanties: ze voegen Finanstilsynet toe voor bankdiensten en Konkurrence- og Forbrugerstyrelsen voor consumentenbescherming. Wie de wet zelf leest, ziet dat bankdiensten onder Sikkerhedsstyrelsen vallen, niet onder de financiële toezichthouder. Adviseert u over Denemarken, ga dan uit van de vier instanties die in de wettekst staan, en controleer de versie met zes instanties voordat u erop vertrouwt.
Overigens: elke bron die Erhvervsstyrelsen noemt als Deense toezichthouder voor toegankelijkheid, heeft het mis. Die instantie komt in de wet helemaal niet voor.
Het toepassingsgebied is volledig
Anders dan België, dat uitdrukkelijk maar een deel omzette, heeft Denemarken vanaf het begin de volledige lijst van EAA-diensten opgenomen: elektronische communicatie, toegang tot audiovisuele media, alle vier vormen van personenvervoer, bankdiensten voor consumenten, e-books, e-commerce en noodcommunicatie via 112. Daarnaast geldt de wet voor de volledige lijst met producten. Op papier is het een van de netste omzettingen in de Unie.
De gebruikelijke uitzonderingen gelden: micro-ondernemingen die diensten verlenen, zijn vrijgesteld, en een bedrijf dat externe financiering kreeg om de toegankelijkheid te verbeteren, kan zich niet op de uitzondering wegens onevenredige last beroepen. Dat is dezelfde financieringsval als in Polen, Luxemburg en elders.
Is er al gehandhaafd?
Er zijn nog geen vervolgingen of boetes bekend.
Toch is Denemarken een van de landen waar een eerste zaak zichtbaar zal zijn als die er komt. Omdat de sanctie strafrechtelijk is, leidt handhaving tot een vervolging of een aanvaard bødeforelæg, niet tot een interne beslissing van een toezichthouder. Zulke uitkomsten worden openbaar op een manier waarop bestuurlijke besluiten in Portugal of Slovenië dat niet worden. Dat er in Denemarken nog geen zaken zijn, zegt dus meer over werkelijke inactiviteit dan in de meeste versnipperde bestuursrechtelijke stelsels.
Wat dit betekent voor uw bedrijf
Het eerlijke advies voor Denemarken is ongemakkelijk: niemand kan u vertellen wat het kost als u niet aan de eisen voldoet, en dat is precies het punt. Er is geen maximum om rekening mee te houden en geen vork om binnen te blijven. De eerste Deense boete voor gebrekkige toegankelijkheid wordt het referentiepunt voor de volgende. Tot die tijd ligt de hoogte bij wat een rechter evenredig vindt voor een strafbaar feit dat door een bedrijf is gepleegd.
- Behandel Denemarken als een kwestie van strafrechtelijke naleving, niet als een begrotingspost. Dat is dezelfde houding als bij Ierland, ook al voorziet § 57 in Denemarken in een geldboete en niet in gevangenisstraf.
- Leg vast dat u te goeder trouw handelt. Waar geen tarief bestaat, bepaalt gedateerd bewijs van uw toegankelijkheidswerk hoe ernstig een rechter de zaak vindt.
- Zorg dat u voldoet aan EN 301 549 / WCAG 2.1 niveau AA, en werk mee met Sikkerhedsstyrelsen als die contact opneemt.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog is de EAA-boete in Denemarken?
Er is geen bedrag vastgelegd. § 57 bestraft zeven soorten inbreuken met een bøde, een strafrechtelijke geldboete, en noemt geen bedrag, categorie of maximum. Ook de toelichting bij het wetsvoorstel doet dat niet.
Wie bepaalt dan de hoogte?
De rechter, via de vervolgingspraktijk en de rechtspraak, of een officier van justitie die een boeteaanbod doet dat het bedrijf kan aanvaarden. Er is nog nooit een Deense boete voor gebrekkige toegankelijkheid opgelegd, dus er is geen precedent.
Is het echt een strafrechtelijke sanctie?
Ja. § 57 verklaart ook de regels over strafrechtelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen uit hoofdstuk 5 van het Deense Wetboek van Strafrecht van toepassing, dus bedrijven vallen er rechtstreeks onder.
Wie houdt toezicht?
Volgens de wet vier instanties: Sikkerhedsstyrelsen (producten, audiovisuele media, bankdiensten, e-books, e-commerce), Energistyrelsen (elektronische communicatie), Trafikstyrelsen (lucht, bus, spoor) en Søfartsstyrelsen (scheepvaart).
Ik heb een eurobedrag voor Denemarken zien staan. Klopt dat?
Nee. Er staat geen bedrag in de wet, in de gedelegeerde bevoegdheden of in de toelichting bij de wet.
Lees ook
- ← Terug naar EAA-boetes per land: de volledige vergelijking van alle 27 lidstaten
- Officiële tekst: LOV nr 801 af 07/06/2022 (Retsinformation)
- De EAA-boetes in Ierland: het andere strafrechtelijke stelsel, met een vastgelegd maximum en gevangenisstraffen
- De EAA-boetes in Spanje: een ander soort “geen vast bedrag”



