Skip to main contentOpen accessibility widget
Compliance

Kary EAA na Litwie: 500–15 000 €, a fintechy już objęte przepisami

Litwa: kary EAA od 500 do 15 000 € i dwie nowelizacje ustawy w 2026 r.

Author avatar

Alen Velkov

Author

Lithuania - EAA Fines

Litwa dwukrotnie znowelizowała w 2026 r. ustawę o dostępności – i zamknęła furtkę dla fintechów

Kara jest umiarkowana: od 500 do 15 000 €. Litwie warto się jednak przyjrzeć z innego powodu: w tym roku już dwa razy zmieniła swoją ustawę o dostępności, a jedna z tych zmian zamyka lukę, której nie zamknął jeszcze nikt inny.

Krótka odpowiedź

Litewską ustawę wdrażającą EAA – Gaminių ir paslaugų prieinamumo reikalavimų įstatymas (GPPRĮ), ustawę nr XIV-1633 – stosuje się od 28 czerwca 2025 r., a w 2026 r. dwukrotnie ją znowelizowano: ustawą nr XV-760 (z 10 marca, obowiązującą od 1 kwietnia) i ustawą nr XV-907 (z 12 maja, obowiązującą od 30 czerwca). Za naruszenia grozi ostrzeżenie, kara pieniężna od 500 do 15 000 € (w trzech przedziałach) albo decyzja ograniczająca lub zakazująca udostępniania produktu na rynku. Kara nie wyklucza ograniczenia za to samo naruszenie, a od kwietnia 2026 r. ograniczenie może zapaść jeszcze przed zakończeniem rozpatrywania sprawy. Przepisów pilnują cztery organy, a obok nich działa powołana ustawą doradcza komisja ds. dostępności. Nowelizacja z 2026 r. na nowo zdefiniowała też konsumenckie usługi bankowe: decyduje teraz rodzaj usługi, a nie status usługodawcy.


Furtka dla fintechów zamknięta

Tę zmianę warto naśladować – i nie znaleźliśmy innego państwa członkowskiego, które by ją wprowadziło.

Pierwotnie litewska ustawa wiązała „konsumenckie usługi bankowe” z formalnym statusem usługodawcy: musiał to być bank albo licencjonowana instytucja finansowa. Nowelizacja obowiązująca od 1 kwietnia 2026 r. zastąpiła to kryterium funkcjonalnym. Kategoria obejmuje teraz każdy podmiot gospodarczy, który świadczy jedną z wymienionych usług: kredyty, usługi inwestycyjne, usługi płatnicze lub wydawanie pieniądza elektronicznego.

Luka jest oczywista, gdy się ją nazwie. Jeśli o wszystkim decyduje status usługodawcy, fintech, który nie jest bankiem, a oferuje w praktyce identyczny produkt płatniczy lub kredytowy, mógł twierdzić, że w ogóle nie świadczy usług bankowych. Litwa odebrała mu ten argument.

Przed 1 kwietnia 2026 r.Od 1 kwietnia 2026 r.
KryteriumKim jest usługodawca (bank lub licencjonowana instytucja finansowa)Jaką usługę świadczy
Kogo obejmujeLicencjonowane instytucjeKażdy podmiot gospodarczy świadczący usługi kredytowe, inwestycyjne, płatnicze lub w zakresie pieniądza elektronicznego
Fintech, który nie jest bankiemMógł twierdzić, że przepisy go nie dotycząPodlega przepisom

Jeśli prowadzisz fintech w UE, wypatruj takiej zmiany przepisów także w innych krajach. Na Litwie już Cię ona dotyczy.

Jakie są sankcje

Postępowanie wszczyna się na skutek skargi – konsumenta, użytkownika końcowego, instytucji państwowej lub samorządowej, organizacji konsumenckiej albo innej zainteresowanej strony – lub z urzędu, jeśli organ ma wystarczające podstawy, by podejrzewać naruszenie.

Organ może zastosować trzy rozstrzygnięcia:

  • ostrzeżenie (įspėjimas), możliwe tylko wtedy, gdy niezgodny produkt nie trafił do konsumentów, a podmiot dobrowolnie go wycofał (art. 23 ust. 6);
  • karę pieniężną w wysokości od 500 do 15 000 €, podzieloną na trzy przedziały (art. 23): 500–2500 € za niezgodny produkt lub usługę, 1000–6500 € za zlekceważenie zakazu, ograniczenia lub nakazu organu oraz 2500–15 000 €, gdy produkt lub usługa zaszkodziły zdrowiu konsumenta; kwotę wyznacza się od środka przedziału, a okoliczności łagodzące i obciążające obniżają ją albo podwyższają;
  • decyzję ograniczającą lub zakazującą udostępniania produktu na rynku.

Kary i środki rynkowe się kumulują: zapłata kary nie zwalnia podmiotu z obowiązku wycofania niezgodnego produktu ani zawieszenia usługi (art. 23 ust. 5), więc za to samo naruszenie można otrzymać karę i ograniczenie. Nowelizacja z 2026 r. zaostrzyła system: organy wprowadzają teraz ograniczenia bez czekania, aż decyzja w sprawie protokołu naruszenia zostanie rozpatrzona i zatwierdzona (art. 26 ust. 3) – decyzja dotycząca rynku może więc zapaść, zanim formalności dobiegną końca.

Decyzje o nałożeniu kary, ostrzeżeniu lub ograniczeniu udostępniania na rynku można zaskarżyć w ciągu miesiąca od doręczenia, w trybie art. 14 ustawy o administracji publicznej (Viešojo administravimo įstatymas) albo ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Administracinių bylų teisenos įstatymas). Skarga do sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji, chyba że sąd postanowi inaczej (art. 27).

Przy widełkach 500–15 000 € Litwa plasuje się w dolnej połowie unijnej skali: wyżej niż słowacki próg 6000 € za naruszenia dostępności, ale znacznie niżej niż Chorwacja (132 720 €) czy Czechy (400 000 €). Warto zwrócić uwagę na konstrukcję sankcji: ostrzeżenie jest formalnym rozstrzygnięciem przewidzianym w ustawie, a nie tylko nieformalną praktyką, choć zakres jego stosowania jest wąski: zarezerwowano je dla produktów dobrowolnie wycofanych, zanim trafiły do konsumentów.

Cztery organy i doradcza komisja obok nich

Podział kompetencji według samego ministerstwa:

OrganZakres
Valstybinė vartotojų teisių apsaugos tarnyba (Państwowa Służba Ochrony Praw Konsumentów)Konsumenckie systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia (vartotojų bendrosios paskirties kompiuterių aparatinės įrangos sistemos), terminale samoobsługowe, czytniki e-booków (elektroninės skaityklės), telekomunikacyjne urządzenia końcowe, bankowość, e-booki, handel elektroniczny – a od nowelizacji z 2026 r. także urządzenia zapewniające dostęp do mediów audiowizualnych
Lietuvos transporto saugos administracija (Litewska Administracja Bezpieczeństwa Transportu)Elementy usług transportowych
Ryšių reguliavimo tarnyba (Urząd Regulacji Łączności)Usługi łączności elektronicznej
Lietuvos radijo ir televizijos komisija (Litewska Komisja Radia i Telewizji)Audiowizualne usługi medialne – nadzór nad urządzeniami zapewniającymi dostęp do mediów audiowizualnych przeniesiono w 2026 r. do innego organu

Cztery organy to w regionie niewiele: Łotwa dzieli nadzór nad usługami między siedem instytucji, Słowenia między osiem. Służba Ochrony Praw Konsumentów ma przy tym zdecydowanie najszersze kompetencje z całej czwórki, więc to z nią najprawdopodobniej będzie miała do czynienia większość firm.

Wyjątkowy jest natomiast art. 5, który powołuje Komisję Koordynacyjną ds. Dostępności Produktów i Usług (Gaminių ir paslaugų prieinamumo klausimų koordinavimo komisija) – stały organ doradczy, działający przy instytucji wyznaczonej przez ministra ochrony socjalnej i pracy, który bada zagadnienia dostępności i przedstawia ministerstwom oraz innym organom propozycje działań. Łączy organy nadzoru i inne instytucje państwowe z organizacjami pozarządowymi osób z niepełnosprawnościami, jednostkami naukowymi i szkolnictwa wyższego oraz stowarzyszeniami przedsiębiorców, które muszą stanowić co najmniej jedną trzecią członków – a wszystko to zapisano wprost w ustawie. Hiszpania utworzyła jednostkę koordynującą (Unidad Técnica) dopiero dekretem królewskim w 2026 r., a większość państw członkowskich nie formalizuje tego rodzaju współpracy. Skoro w tej serii artykułów tak często opisujemy problemy wynikające z rozproszenia nadzoru, warto odnotować, że Litwa od początku wpisała do ustawy instytucjonalne rozwiązanie tego problemu.

Certyfikacja e-booków

Litwa ma coś, czego nie znaleźliśmy w żadnym innym kraju UE: działający system certyfikacji dostępnych publikacji.

Prowadzi go od marca 2024 r. Lietuvos audiosensorinė biblioteka (Litewska Biblioteka Audiosensoryczna, LAB), która sprawdza pliki EPUB pod kątem zgodności z WCAG 2.2 AA. System powstał ponad rok przed datą, od której stosuje się EAA.

Dla wydawców to konkretna droga do potwierdzenia zgodności zamiast interpretowania przepisów: przesyłają plik i otrzymują ocenę. W innych krajach dostępność e-booków zależy od własnej oceny wydawcy na podstawie normy EN 301 549. Jeśli wydajesz e-booki na rynek UE, litewski system warto znać, nawet jeśli Litwa nie jest Twoim głównym rynkiem: plik EPUB z certyfikatem LAB jest dowodem, który przyda się także w innych krajach.

Zakres: cała sieć kolejowa

Jedno rozwiązanie powinno zainteresować przewoźników. Litwa stosuje pełne wymagania dostępności w całej krajowej sieci kolejowej, bez wyłączeń dla przewozów miejskich, podmiejskich i regionalnych, z których – korzystając z możliwości przewidzianych w dyrektywie – skorzystała większość państw członkowskich.

Z miejskim i podmiejskim transportem drogowym jest odwrotnie: wymagania dotyczą tylko niezintegrowanych interaktywnych terminali samoobsługowych. Na Litwie liczy się więc bardziej rodzaj transportu niż obszar, na którym działa przewoźnik.

Elementy standardowe

Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są całkowicie zwolnione (art. 7 ust. 1) – chodzi o firmy zatrudniające mniej niż dziesięć osób, których obrót lub suma bilansowa nie przekracza 2 mln €.

Obowiązuje pułapka finansowania: podmiot, który przyjmie środki przeznaczone właśnie na poprawę dostępności, nie może już powołać się na nieproporcjonalne obciążenie. Tę samą zasadę odnotowaliśmy w Polsce, Luksemburgu, Danii i Finlandii.

Wymagania dotyczące numeru alarmowego 112 obowiązują dopiero od 28 czerwca 2027 r. Dyrektywa na to pozwala i kilka państw członkowskich z tej możliwości skorzystało.

Przewidziano też skargi zbiorowe: w imieniu konsumenta skargę mogą złożyć instytucje państwowe lub samorządowe, organizacje konsumenckie albo inne zainteresowane strony.

Czy przepisy są już egzekwowane?

Nie odnotowano żadnych kar ani decyzji ograniczających. Sytuacja Litwy jest o tyle nietypowa, że przepisy zmieniały się w trakcie ich egzekwowania: ustawa, którą stosowano od 28 czerwca 2025 r., nie jest tą, która obowiązuje dziś, a druga nowelizacja z 2026 r. została uchwalona w maju i weszła w życie 30 czerwca. Organ nadzoru rozpatruje więc pierwsze sprawy na podstawie tekstu, który ciągle się zmienia.

Co to oznacza dla firmy

  1. Sprawdź, czy przepisy nie objęły Cię dopiero teraz. Jeśli na Litwie udzielasz kredytów, świadczysz usługi płatnicze lub inwestycyjne albo wydajesz pieniądz elektroniczny, a nie masz licencji bankowej, nowelizacja z kwietnia 2026 r. zaliczyła Cię do kategorii konsumenckich usług bankowych. To najczęstszy powód, dla którego wcześniejsza ocena sytuacji firmy na Litwie jest dziś nieaktualna.
  2. Licz się z kontrolą Służby Ochrony Praw Konsumentów. Odpowiada ona za większość kategorii produktów, a także za bankowość, e-booki i handel elektroniczny, a w 2026 r. przejęła nadzór nad urządzeniami zapewniającymi dostęp do mediów audiowizualnych.
  3. Nie zakładaj, że kara pieniężna to najgorsze, co może się zdarzyć. Organ może za to samo naruszenie ograniczyć lub zakazać udostępniania produktu na rynku i nałożyć karę, a od kwietnia 2026 r. może wprowadzić ograniczenie jeszcze przed zakończeniem rozpatrywania sprawy.
  4. Jeśli wydajesz e-booki, skorzystaj z certyfikacji LAB.

Najczęściej zadawane pytania

Ile wynosi kara EAA na Litwie?

Od 500 do 15 000 €, w trzech przedziałach: 500–2500 € za samą niezgodność, 1000–6500 € za zlekceważenie zakazu lub nakazu organu i 2500–15 000 €, gdy naruszenie zaszkodziło zdrowiu. Można też ograniczyć lub zakazać udostępniania na rynku, kara nie wyklucza ograniczenia, a ostrzeżenie jest możliwe, gdy niezgodny produkt dobrowolnie wycofano, zanim trafił do konsumentów.

Czy ustawa zmieniła się od wejścia w życie?

Tak, w 2026 r. dwa razy: ustawą nr XV-760 (obowiązującą od 1 kwietnia) i ustawą nr XV-907 (uchwaloną 12 maja, obowiązującą od 30 czerwca).

Prowadzę fintech, a nie bank. Czy przepisy mnie dotyczą?

Na Litwie tak. Od kwietnia 2026 r. o tym, czy chodzi o konsumencką usługę bankową, decyduje rodzaj usługi – kredyt, inwestycje, płatności, pieniądz elektroniczny – a nie licencja usługodawcy.

Kto pilnuje przestrzegania przepisów?

Cztery organy, obok których działa powołana ustawą Komisja Koordynacyjna ds. Dostępności Produktów i Usług jako organ doradczy. Najszersze kompetencje ma Państwowa Służba Ochrony Praw Konsumentów.

Czy e-booki można certyfikować?

Tak. Biblioteka Audiosensoryczna od marca 2024 r. certyfikuje pliki EPUB pod kątem WCAG 2.2 AA. To jedyny działający system tego rodzaju, jaki znaleźliśmy w UE.


Powiązane artykuły

Uwaga o źródłach: przedziały kar, procedurę i organy nadzoru sprawdziliśmy w tekście jednolitym ustawy nr XIV-1633 w brzmieniu nadanym ustawami XV-760 i XV-907 (art. 5, 6, 7, 14, 23, 26, 27 i 28; tekst odczytany w konsolidacji serwisu Infolex, ponieważ e-TAR blokuje automatyczny dostęp) oraz w oficjalnych wytycznych wdrożeniowych litewskiego Ministerstwa Ochrony Socjalnej i Pracy (Socialinės apsaugos ir darbo ministerija, wydanie z maja 2026 r.).

Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Panel dostępności z wynikiem zgodności i wyróżnionymi problemami WCAG.

Jaki wynik dostępności w procentach oznacza zgodność z przepisami?

Nie ma progu procentowego, który gwarantuje zgodność. Sprawdź, co się liczy.

Four WCAG principle icons displayed side by side on a light background: an eye for Perceivable, a keyboard for Operable, a speech bubble for Understandable, and a solid cube for Robust.

WCAG: kompletny przewodnik po zasadach, poziomach zgodności i standardach dostępności

WCAG w pigułce: cztery zasady, poziomy A, AA i AAA oraz kolejne wersje.