Skip to main contentOpen accessibility widget
Disability

Slechtziendheid in Europa: cijfers, contrast en zoomen tot 200%

Cijfers over slechtziendheid in Europa en hoe contrast, zoom en reflow helpen

Author avatar

Kiril Petrovski

Author

Evenementgegevens vergroot tot 200 procent: links vaalgrijze tekst die wordt afgesneden door een vast kader, rechts een versie met hoog contrast waarin de tekst netjes doorloopt

Miljoenen Europeanen vergroten tekst, zoomen in of buigen zich dichter naar het scherm om te kunnen lezen. Of een website daartegen bestand is, hangt af van het contrast en van een lay-out die zich kan aanpassen.

In het kort

WHO/Europe schat dat ongeveer 90 miljoen mensen in de Europese regio van de WHO slechtziend of blind zijn, ongeveer 1 op de 10. In de EU gaf in 2019 18,1% van de mensen van 15 jaar en ouder aan moeite te hebben met zien, ook met bril of contactlenzen, en 2,1% had daar ernstige moeite mee. Voor websites zijn de belangrijkste oplossingen een contrast van minstens 4,5:1 voor tekst, tekst die tot 200% te vergroten is en een lay-out die bij 400% zoom zonder horizontaal scrollen doorloopt (WCAG 2.2, succescriteria 1.4.3, 1.4.4 en 1.4.10).

Hoeveel mensen in Europa zijn slechtziend?

“Slechtziend” is een verzamelterm voor allerlei vormen van verminderd zicht die met een gewone bril of contactlenzen niet helemaal te corrigeren zijn. Het is niet één aandoening. Sommige mensen zien details wazig, anderen verliezen hun centrale zicht of hun zicht aan de zijkanten, en veel mensen hebben moeite met vage of kleine tekst. Bronnen meten slechtziendheid op verschillende manieren. Het helpt daarom om drie soorten cijfers naast elkaar te zetten.

Regionale schattingen

BronGebied en jaarCijferMethode
WHO Regional Office for Europe [1][2]Europese regio van de WHO, factsheet uit 2023Ongeveer 90 miljoen mensen die slechtziend of blind zijn, ongeveer 9% van de bevolkingSchatting van de WHO; de factsheet vermeldt geen referentiejaar of methode
European Blind Union [3]Geografisch EuropaMeer dan 30 miljoen blinde en slechtziende mensen; vier keer zoveel slechtzienden als blindenSchatting van de EBU op basis van WHO-cijfers uit 2010 (2,55 miljoen blind, 23,8 miljoen slechtziend), naar boven afgerond vanwege vergrijzing en onderrapportage
IAPB Vision Atlas [4]West-Europa (GBD-regio, 24 landen, 434 miljoen inwoners), 202032,4 miljoen met verlies van het gezichtsvermogen: 1,5 miljoen blind, 15,4 miljoen matig tot ernstig, 10,9 miljoen licht, 4,5 miljoen slecht zien op dichtbijModelschatting (VLEG/GBD 2020)
IAPB Vision Atlas [5]Centraal-Europa (GBD-regio, 13 landen, 114 miljoen inwoners), 202018,4 miljoen met verlies van het gezichtsvermogen: 0,3 miljoen blind, 4,0 miljoen matig tot ernstig, 2,0 miljoen licht, 12,2 miljoen slecht zien op dichtbijModelschatting (VLEG/GBD 2020)

Volgens het IAPB-model stijgt het aantal mensen met verlies van het gezichtsvermogen in West-Europa van 32,4 miljoen in 2020 naar 49,7 miljoen in 2050, vooral door de vergrijzing [4]. Let op: deze regio's uit de Global Burden of Disease (GBD) vallen niet samen met de EU-27. Ze bevatten ook landen buiten de EU en laten sommige EU-lidstaten weg.

Wat inwoners van de EU zelf aangeven

In de Europese gezondheidsenquête (EHIS) krijgen alle mensen van 15 jaar en ouder die in een particulier huishouden wonen de vraag of ze moeite hebben met zien, ook met hun bril of contactlenzen op. Mensen zonder bril krijgen simpelweg de vraag of ze moeite hebben met zien [6][7]. De antwoorden lopen van geen moeite via enige moeite en veel moeite tot helemaal niet kunnen zien. Eurostat deelt ze in als matige en ernstige moeite.

In de ronde van 2019 gaf 18,1% van de mensen van 15 jaar en ouder in de EU aan in meer of mindere mate moeite te hebben met zien, en had 2,1% daar ernstige moeite mee [8]. De uitkomsten verschillen per land:

LandMoeite met zien (matig of ernstig)Ernstige moeite met zien
EU-2718,1%2,1%
Duitsland19,9%2,1%
Frankrijk19,3%2,5%
Italië18,9%1,9%
Spanje11,9%1,6%
Polen20,2%2,4%
Nederland13,9%3,2%
België5,5%1,5%
Oostenrijk14,0%1,8%
Zweden19,8%1,6%
Denemarken23,2%1,3%
Portugal21,7%3,8%
Roemenië22,5%1,9%
Tsjechië19,5%1,4%
Ierland8,1%0,8%

Bron: Eurostat, EHIS ronde 3, dataset hlth_ehis_pl1e, 2019, personen van 15 jaar en ouder, zelfrapportage [8]. Het veldwerk vond in België plaats in 2018 en in Oostenrijk en Duitsland in 2018–2020 [7]. Verschillen tussen landen komen deels voort uit hoe mensen de vraag opvatten en beantwoorden. Gebruik de tabel dus voor de orde van grootte, niet als ranglijst.

Moeite met zien neemt sterk toe met de leeftijd. In de EU gaf 8,4% van de 15- tot 24-jarigen aan moeite te hebben met zien, tegenover 29,5% van de 65-plussers en 36,1% van de 75-plussers. Ernstige moeite steeg van 0,6% bij 15- tot 24-jarigen naar 7,6% bij 75-plussers [8]. De Europese bevolking vergrijst, dus het aandeel bezoekers dat inzoomt en tekst vergroot, zal waarschijnlijk groeien.

Deze cijfers tellen niet hoeveel mensen vergrotingssoftware of een schermlezer gebruiken. Ze laten wel zien dat verminderd zicht veel voorkomt bij de mensen voor wie u ontwerpt.

Wat slechtziendheid betekent voor het gebruik van websites

Slechtziende mensen hebben allerlei manieren om zich te behelpen: de zoomfunctie van de browser, een grotere standaardlettergrootte, de vergrotingssoftware van het besturingssysteem, een modus met hoog contrast, een leesbril of gewoon de telefoon dichter bij het gezicht. Websites gaan op een paar voorspelbare manieren mis:

  • Vage tekst. Lichtgrijze tekst op wit, dunne letters en tekst over afbeeldingen worden moeilijk of helemaal niet leesbaar.
  • Tekst die niet meegroeit. Lettergroottes die zo zijn vastgezet dat ze de tekstgrootte-instelling van de gebruiker negeren.
  • Afgesneden of overlappende tekst bij grotere letters. Vakken met een vaste hoogte en verborgen overloop snijden regels af, en labels schuiven over knoppen heen.
  • Scrollen in twee richtingen. Bij sterk inzoomen wordt de pagina breder dan het scherm en moet u voor elke regel heen en weer scrollen.
  • Overzicht kwijt. Vaste headers en banners nemen een groot deel van het vergrote scherm in beslag, en pop-ups verschijnen buiten het zichtbare deel.
  • Zwakke focus en randen. Randen van invoervelden en focusranden die te vaag zijn om te vinden.

Het zijn allemaal ontwerpkeuzes, en ze zijn allemaal te veranderen zonder dat de site er bij de standaardinstellingen anders uitziet.

Probeer het zelf: zoek uit hoe laat de deuren opengaan

In het voorbeeld A closer look van de Accessibility Simulator komt u op een fictieve evenementenpagina waarop de tekst al tot 200% is vergroot. De opdracht is simpel: zoek uit hoe laat de deuren opengaan.

In de oorspronkelijke versie verbergen vage kleuren en een star kader precies het gegeven dat u zoekt. De vergrote tekst wordt afgesneden, dus u moet ernaar zoeken. Kies Show the fix (toon de oplossing): de tekst blijft op 200%, maar het contrast is sterker en de tekst loopt netjes door binnen het kader. Het antwoord staat nu gewoon in beeld.

Het voorbeeld bootst niet na hoe iemand ziet. Slechtziendheid verschilt sterk van persoon tot persoon, en dit is maar één drempel in het ontwerp. Het laat wel zien dat dezelfde vergroting bruikbaar of onbruikbaar kan zijn, alleen afhankelijk van de CSS van de pagina.

Zo neemt u drempels voor slechtziende bezoekers weg

De succescriteria van WCAG 2.2 die het meest van belang zijn bij slechtziendheid, staan tussen haakjes [9].

  1. Geef tekst voldoende contrast (1.4.3 Contrast (minimum), niveau AA). Lopende tekst heeft een contrastverhouding van minstens 4,5:1 met de achtergrond nodig, grote tekst minstens 3:1. Test kleurcombinaties met onze gratis contrastchecker. Ga voor belangrijke content hoger (1.4.6 Contrast (versterkt), niveau AAA: 7:1).
  2. Houd bedieningselementen en afbeeldingen zichtbaar (1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content, niveau AA). Randen van invoervelden, pictogrammen die betekenis dragen en focusindicatoren hebben minstens 3:1 contrast met de aangrenzende kleuren nodig.
  3. Maak tekst vergrootbaar tot 200% (1.4.4 Herschalen van tekst, niveau AA). Gebruik relatieve eenheden zoals rem en em, en test zowel met de tekstgrootte-instelling van de browser als met paginazoom.
  4. Zorg dat content zich aanpast (reflow) (1.4.10 Reflow, niveau AA). Bij een breedte van 320 CSS-pixels (400% zoom op een scherm van 1280 pixels breed) moet de content in één kolom passen, zonder horizontaal scrollen. Gebruik een responsieve lay-out en vermijd vaste breedtes.
  5. Vermijd vaste hoogtes en verborgen overloop bij tekstvakken. Laat vakken meegroeien met hun inhoud. overflow: hidden op een kaart met tekst is een veelvoorkomende oorzaak van afgesneden content bij grotere letters.
  6. Laat gebruikers de tekstafstand aanpassen (1.4.12 Tekstafstand, niveau AA). De content moet blijven werken als gebruikers de regelafstand, letterafstand en woordafstand vergroten.
  7. Houd de focus zichtbaar en onbedekt (2.4.7 Focus zichtbaar, niveau AA; 2.4.11 Focus niet bedekt (minimum), niveau AA). Vaste headers en cookiebanners mogen het element met de toetsenbordfocus niet afdekken.
  8. Test bij 200% tekstgrootte en bij 400% zoom. Doorloop uw belangrijkste taken, zoals openingstijden opzoeken, boeken of betalen, bij beide instellingen.

Een automatische scan met onze toegankelijkheidschecker brengt veel contrastproblemen aan het licht. Problemen met reflow en afgesneden tekst vindt u meestal alleen als iemand inzoomt en de pagina's uitprobeert. Hoe deze criteria samenhangen, leest u in onze volledige gids over WCAG-principes, -niveaus en -normen.

Wat de European Accessibility Act betekent voor slechtziendheid

De European Accessibility Act (EAA), Richtlijn (EU) 2019/882, geldt voor producten die na 28 juni 2025 in de handel worden gebracht en voor diensten die na die datum aan consumenten worden verleend [10]. Daaronder vallen onder andere e-commerce, bankdiensten voor consumenten, e-books, elektronische communicatie en onderdelen van personenvervoer [10][11].

Verschillende eisen uit bijlage I gaan direct over slechtziendheid:

  • Informatie over een dienst wordt “gepresenteerd met gebruikmaking van een lettertype in geschikte grootte en vorm, rekening houdend met de te verwachten gebruiksomstandigheden, en met gebruikmaking van voldoende contrast, alsmede van een aanpasbare letter-, regel- en alinea-afstand” (bijlage I, afdeling III, onder b), v)).
  • “websites, inclusief de daaraan gerelateerde onlinetoepassingen, en diensten op mobiele apparatuur, inclusief mobiele toepassingen, worden toegankelijk gemaakt op een consistente en geschikte manier, door ze waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust te maken” (bijlage I, afdeling III, onder c)).
  • Bij een product dat gebruikmaakt van visuele elementen “zijn de functies flexibele vergroting, helderheid en contrast aanwezig voor communicatie, informatie en bediening” (bijlage I, afdeling I, punt 2, onder c)).
  • Zijn er visuele bedieningswijzen, dan is “minstens één bedieningswijze beschikbaar waarmee gebruikers met beperkt zicht het product kunnen bedienen” (bijlage I, afdeling VII, onder b), functioneleprestatie-eisen).

In de EU wordt digitale toegankelijkheid meestal getoetst aan de norm EN 301 549, die voor webcontent WCAG 2.1 niveau AA bevat [12]. Contrast, herschalen van tekst en reflow zijn in zowel WCAG 2.1 als 2.2 criteria op niveau AA. Micro-ondernemingen die diensten verlenen, zijn vrijgesteld van de eisen voor diensten uit de richtlijn [10], al lopen hun oudere en slechtziende klanten tegen dezelfde drempels aan.

Veelgestelde vragen

Hoeveel mensen in Europa zijn slechtziend?

Dat hangt af van de definitie. WHO/Europe schat dat in de Europese regio van de WHO ongeveer 90 miljoen mensen slechtziend of blind zijn [1]. De European Blind Union schat het aantal blinde en slechtziende mensen in geografisch Europa op meer dan 30 miljoen [3]. In de Europese gezondheidsenquête van 2019 gaf 2,1% van de mensen van 15 jaar en ouder aan ernstige moeite met zien te hebben, ook met bril [8].

Wat is het verschil tussen slechtziendheid en blindheid?

De meeste mensen met verminderd zicht zijn niet blind. Volgens de European Blind Union zijn er vier keer zoveel slechtziende als blinde mensen [3]. Slechtziende mensen lezen het scherm meestal nog wel, maar hebben daarvoor grotere tekst, meer contrast of vergroting nodig.

Welke contrastverhouding vereist WCAG?

Succescriterium 1.4.3 van WCAG 2.2 vereist op niveau AA een contrastverhouding van minstens 4,5:1 voor gewone tekst en 3:1 voor grote tekst. Criterium 1.4.11 vereist 3:1 voor betekenisvolle afbeeldingen en de randen van gebruikersinterfacecomponenten [9].

Is de zoomfunctie van de browser genoeg voor slechtziende mensen?

Alleen als de website het ondersteunt. Zoomen en tekst vergroten werken alleen met een lay-out die kan meegroeien en zich kan aanpassen. Vakken met een vaste hoogte, verborgen overloop en brede vaste lay-outs kunnen bij 200% of 400% content afsnijden of horizontaal scrollen afdwingen.

Hoe test ik mijn site op toegankelijkheid voor slechtziende bezoekers?

Controleer het contrast met een contrastchecker, zet de tekstgrootte in de browserinstellingen op 200%, zoom in een desktopbrowser in tot 400% en voer uw belangrijkste taken uit. Let op afgesneden tekst, overlappende elementen en horizontaal scrollen. Een toegankelijkheidsaudit kan de problemen en de oplossingen vastleggen.

Volgende stap

Probeer het voorbeeld A closer look en open daarna uw eigen site met de tekst op 200%. Verdwijnt er informatie of moet u horizontaal scrollen? Begin dan bij contrast, flexibele vakken en reflow.

Bronnen

  1. WHO Regional Office for Europe. “Vision and hearing loss” fact sheet, 30 januari 2023. https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/vision-and-hearing-loss
  2. WHO Regional Office for Europe. “Eye and vision care” questions and answers, 7 juni 2023. https://www.who.int/europe/news-room/questions-and-answers/item/eye-and-vision-care
  3. European Blind Union. “Facts and figures.” https://euroblind.org/about-blindness-and-partial-sight/facts-and-figures
  4. IAPB Vision Atlas. “Western Europe: GBD Region snapshot” (VLEG/GBD 2020 model), februari 2021. https://www.iapb.org/wp-content/uploads/2021/02/Vision-Atlas_Western-Europe-Snapshot_24022021.pdf
  5. IAPB Vision Atlas. “Central Europe: GBD Region snapshot” (VLEG/GBD 2020 model), februari 2021. https://www.iapb.org/wp-content/uploads/2021/02/Vision-Atlas_Central-Europe-Snapshot_24022021.pdf
  6. Eurostat. European Health Interview Survey (EHIS wave 3) Methodological manual, 2020 re-edition, vraag PL2. https://www.cso.ie/en/media/csoie/methods/irishhealthsurveyihs/EHIS_Wave_3_Methodological_Manual.pdf
  7. Eurostat. European health interview survey (hlth_det), reference metadata. https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/hlth_det_esms.htm
  8. Eurostat. Functional limitations by sex, age and educational attainment level (hlth_ehis_pl1e), 2019, gezondheidsprobleem “Seeing”. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/hlth_ehis_pl1e/default/table
  9. W3C. Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2, en Understanding SC 1.4.10 Reflow. https://www.w3.org/TR/WCAG22/ en https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/reflow.html
  10. Richtlijn (EU) 2019/882 (European Accessibility Act), artikelen 2, 4 en bijlage I. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj/eng
  11. Europese Commissie. “European Accessibility Act.” https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/disability/union-equality-strategy-rights-persons-disabilities-2021-2030/european-accessibility-act_en
  12. W3C Web Accessibility Initiative. “Web Accessibility Laws & Policies: European Union.” https://www.w3.org/WAI/policies/european-union/
Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Een videospeler op een website met een presentator, duidelijke ondertiteling onderin beeld en een transcriptie eronder

Ondertiteling voor doven en slechthorenden in Europa: cijfers en tips

Gehoorverlies in Europa per land, en hoe ondertiteling en transcripties helpen

Een hand die reikt naar grote plus- en minknoppen met ruimte ertussen en een knop “Confirm” op een ticketscherm van een smartphone

Motorische toegankelijkheid: tremor, aanwijsgebied en Europese cijfers

Tremor, artrose en motorische beperkingen in Europa: zo lost u kleine knoppen op