Grecja nie może (jeszcze) ukarać finansowo za niedostępny produkt – może jedynie zakazać jego sprzedaży
Grecja trafia w zestawieniach do rubryki „brak stałej kary”. To prawda, ale ważniejsze jest co innego: za niedostępne produkty nie obowiązuje dziś żadna kara pieniężna. Organ ma do dyspozycji tylko zalecenie, zajęcie towaru i zakaz obrotu. W lipcu 2025 r. Grecja znowelizowała ustawę – nie po to, by wpisać do niej kwotę, ale by organizacje osób z niepełnosprawnościami mogły dochodzić swoich praw przed sądem.
Krótka odpowiedź
Grecka ustawa wdrażająca EAA (Ν. 4994/2022, ΦΕΚ Α' 215) stanowi jedynie, że sankcje nakłada się „με βάση την αρχή της αναλογικότητας”, czyli zgodnie z zasadą proporcjonalności. Nie ma minimum, maksimum ani wzoru. W przypadku produktów art. 26 ust. 3 wymienia trzy środki i żaden z nich nie jest karą pieniężną: zalecenie działań naprawczych, tymczasowe zajęcie oraz zakaz wprowadzania do obrotu. Wysokość kar za produkty miał określić dekret prezydencki (art. 27 ust. 2), który nie został wydany. W przypadku usług kary pieniężne wynikają z ustawy sektorowej, która już ma zastosowanie: w telekomunikacji nakłada je EETT (grecki urząd ds. telekomunikacji i poczty), w mediach audiowizualnych Krajowa Rada Radia i Telewizji (ΕΣΡ). W lipcu 2025 r. nowelizacja dała stowarzyszeniom osób z niepełnosprawnościami możliwość wnoszenia powództw zbiorowych.
Klauzula proporcjonalności i co z niej wynika
Cała podstawa sankcji mieści się w art. 26 ust. 1:
„Στους παραβάτες του παρόντος, επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις, με βάση την αρχή της αναλογικότητας.”
(Tłumaczenie własne: „Na naruszających przepisy niniejszej ustawy nakłada się sankcje administracyjne zgodnie z zasadą proporcjonalności”.)
– Ν. 4994/2022, art. 26 ust. 1 (Εθνικό Τυπογραφείο)
To wszystko, co ustawa mówi o wysokości kary. Artykuł nie podaje górnej granicy ani nie odsyła do żadnego innego przepisu, który by ją określał. Kwoty przedstawiane w sieci jako „grecka kara EAA” nie mają w tym tekście żadnego oparcia.
Art. 26 ust. 2, w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2025 r., wskazuje przynajmniej, co organ bierze pod uwagę: skalę niezgodności, rolę podmiotu i wielkość firmy, okoliczności naruszenia, ustalenia kontroli i ich skutki, podjęte działania naprawcze oraz stopień współpracy z zespołami kontrolnymi. Są to kryteria, a nie kwoty.
Za produkty kary pieniężnej na razie nie ma
To najważniejsza informacja i nie oznacza tego samego co „brak stałej kwoty”. Jeśli produkt nie spełnia wymagań, art. 26 ust. 3 daje organowi nadzoru rynku trzy środki:
- zalecenie podjęcia działań naprawczych;
- tymczasowe zajęcie lub zamrożenie produktu;
- zakaz obrotu produktem i udostępniania go na rynku.
Kary pieniężnej wśród nich nie ma. Ustawa wprawdzie ją przewiduje: zgodnie z art. 27 ust. 2 dekret prezydencki, wydany na wniosek właściwych ministrów, ma określić dla produktów przypadki nakładania sankcji, wysokość kar administracyjnych za każde naruszenie, tryb i organy, które je nakładają, oraz sposób ich ściągania. W Dzienniku Rządowym (ΦΕΚ) nie znaleźliśmy takiego dekretu. Dopóki nie zostanie wydany, dla producenta, importera czy dystrybutora skutkiem niezgodności nie jest rachunek do zapłacenia, tylko utrata dostępu do greckiego rynku. Na razie w sprawach produktów stawia się więc na ograniczenia, a nie na karanie.
Na pytanie „jaka kara grozi w Grecji za niezgodny produkt?” uczciwa odpowiedź brzmi więc: na razie żadna. To mocniejsze stwierdzenie niż „brak stałej kwoty” i łatwiej je sprawdzić – trzeba jednak śledzić, czy nie pojawi się dekret z art. 27 ust. 2, który by to zmienił.
Nadzór nad produktami dzielą między siebie cztery organy (art. 19 ust. 2):
| Produkty | Organ |
|---|---|
| Sprzęt komputerowy ogólnego przeznaczenia, czytniki e-booków, terminale płatnicze, bankomaty | Dyrekcja ds. Bezpieczeństwa i Zgodności Produktów Przemysłowych, Ministerstwo Rozwoju |
| Konsumenckie urządzenia końcowe do łączności elektronicznej | EETT |
| Biletomaty, kioski do odprawy i kioski informacyjne | Sekretariat Generalny ds. Transportu wspólnie z Dyrekcją ds. Produktów Przemysłowych |
| Urządzenia końcowe zapewniające dostęp do mediów audiowizualnych | Krajowa Rada Radia i Telewizji wspólnie z tą samą Dyrekcją |
Zespoły kontrolne (κλιμάκια ελέγχου) powołuje się według rocznego planu oraz w odpowiedzi na skargi (art. 19 ust. 3).
Za usługi grozi kara z prawa telekomunikacyjnego albo medialnego
Jeśli w ogóle pojawiają się pieniądze, to z przepisów spoza ustawy o dostępności. Art. 26 odsyła do istniejących przepisów sektorowych, które regulują daną usługę:
| Sektor | Organ | Ustawa przewidująca kary |
|---|---|---|
| Łączność elektroniczna | EETT | Ν. 4727/2020 |
| Audiowizualne usługi medialne | Krajowa Rada Radia i Telewizji (ΕΣΡ) | Ν. 4779/2021, art. 36 ust. 3, albo Ν. 2328/1995, art. 4 |
| Obowiązki dotyczące środowiska zabudowanego | – | Obowiązujące przepisy urbanistyczne i przepisy o dostępności stref portowych |
Przepisy te mają własne taryfikatory, ustalone ogólnie dla naruszeń w telekomunikacji i nadawaniu, a nie z myślą o dostępności. Kwota w euro podawana dla Grecji to więc najpewniej ogólna kara EETT albo kara dla nadawców, przedstawiona tak, jakby była jednolitą sankcją za brak dostępności. To ten sam błąd co przypisywanie francuskim przepisom wdrażającym EAA kary 50 000 € nakładanej przez Arcom albo łączenie z dostępnością holenderskiej szóstej kategorii grzywien.
Nie udało nam się ustalić, jak w praktyce wyglądałaby kara za brak dostępności nałożona na podstawie któregokolwiek z tych przepisów sektorowych – i wolimy to otwarcie przyznać, niż podawać wymyśloną kwotę. Zamówienia publiczne art. 26 ust. 7 wprost wyłącza spod art. 26.
Nowelizacja z lipca 2025 r.: zamiast kwoty – droga sądowa
Nieco ponad dwa tygodnie po tym, jak zaczęto stosować EAA, Grecja znowelizowała ustawę art. 67–69 ustawy Ν. 5218/2025 (ΦΕΚ Α' 125, 14 lipca 2025 r.). Co ciekawe, przepisy te umieszczono w ustawie, która dotyczy głównie szkoleń dla pracowników zajmujących się zamówieniami publicznymi.
Nowelizacja nie wprowadziła żadnej kwoty kary. Art. 69 zmienił tylko listę kryteriów w art. 26 ust. 2 i dodał możliwość odwołania w ciągu 30 dni do organu nadrzędnego wobec organu nakładającego sankcję. Art. 26 ust. 1 i ust. 3 – klauzula proporcjonalności i niepieniężne środki wobec produktów – pozostały bez zmian. Grecja przyjrzała się swoim sankcjom już po upływie terminu i świadomie nie wpisała do nich żadnej kwoty.
Dodała natomiast art. 25A o powództwie zbiorowym. Stowarzyszenia reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami (w rozumieniu art. 61 greckiego kodeksu cywilnego) oraz podmioty publiczne, którym powierzono ochronę zbiorowych interesów osób z niepełnosprawnościami, mogą wystąpić do sądu o:
- nakaz zaniechania naruszeń oraz
- zabezpieczenie roszczenia.
| Art. 25A | |
|---|---|
| Kto może pozwać | Stowarzyszenia osób z niepełnosprawnościami (art. 61 kodeksu cywilnego) i podmioty publiczne chroniące zbiorowe interesy osób z niepełnosprawnościami |
| Czego mogą żądać | Nakazu zaniechania i zabezpieczenia |
| Termin | 18 miesięcy od dowiedzenia się o naruszeniu, nie później jednak niż 3 lata od ostatniego naruszenia |
| Sąd | Wyłącznie wieloosobowy sąd pierwszej instancji (Πολυμελές Πρωτοδικείο) właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego |
| Wykonanie | Możliwe tymczasowe wykonanie orzeczenia |
Ten ostatni punkt jest istotny: dzięki tymczasowej wykonalności nakaz może zacząć działać, zanim wyczerpie się drogę odwoławczą. Egzekwowanie przepisów w Grecji zmierza więc w tę samą stronę co we Francji: zamiast organu nakładającego kary – zorganizowane stowarzyszenia osób z niepełnosprawnościami, które uzyskują nakazy sądowe. Do czego to prowadzi, pokazuje francuskie postanowienie sądu w Caen z czerwca 2026 r.
Zasada cenowa, której nie ma nigdzie indziej
Art. 24 zabrania stosowania cen dyskryminujących lub selektywnych wobec konsumentów, którym dostosowanie do wymagań dostępności ułatwiło korzystanie z produktu lub usługi. Mówiąc prościej: dostępna ścieżka nie może być droższa.
W żadnej z pozostałych 26 ustaw krajowych wdrażających dyrektywę nie znaleźliśmy odpowiednika tego przepisu. Wypełnia on lukę, którą pozostawia sama dyrektywa. Warto o nim pamiętać, jeśli dostępny kanał sprzedaży wiąże się z innymi opłatami, dopłatami albo wariantami produktu niż standardowy.
Dwie daty i jedno zwolnienie
Obowiązki dotyczące numeru alarmowego 112 obowiązują dopiero od 28 czerwca 2027 r. (art. 3 ust. 3), czyli dwa lata później niż pozostałe. Dyrektywa na to pozwala i kilka państw członkowskich z tej możliwości skorzystało.
Okresy przejściowe są standardowe (art. 28): umowy o świadczenie usług zawarte wcześniej obowiązują do wygaśnięcia, ale nie dłużej niż pięć lat od 28 czerwca 2025 r., a terminale samoobsługowe, które zgodnie z prawem działały przed tą datą, mogą być używane do 20 lat od pierwszego uruchomienia.
Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są całkowicie zwolnione (art. 5 ust. 4) – zarówno z wymagań z sekcji III i IV, jak i z obowiązku wykazywania zgodności z nimi. To pełne zwolnienie, na jakie pozwala dyrektywa.
Niezależnie od tego art. 25 wprowadza wymogi dostępności z załącznika I bezpośrednio do greckiego prawa zamówień publicznych (Ν. 4412/2016) jako obowiązkowe specyfikacje techniczne. To wyraźniejsze powiązanie z zamówieniami publicznymi niż w większości państw.
Czy przepisy są już egzekwowane?
Nic na to nie wskazuje. Nie odnotowano żadnych sankcji na podstawie art. 26 ani żadnych powództw zbiorowych na podstawie nowego art. 25A. Ten ostatni obowiązuje jednak dopiero od lipca 2025 r., a termin na wniesienie powództwa wynosi 18 miesięcy, więc pierwszych spraw nie należy się jeszcze koniecznie spodziewać.
Co to oznacza dla firmy
Jeśli sprzedajesz produkty w Grecji, nie szukaj kary pieniężnej – na razie jej nie ma. Oceń za to rzeczywiste ryzyko: zajęcie towaru i zakaz obrotu, które może zastosować jeden z czterech organów, a zespoły kontrolne działają zarówno według rocznego planu, jak i po skargach.
Jeśli świadczysz usługi, ryzyko zależy od tego, który organ sektorowy jest dla Ciebie właściwy, a grozi ogólna kara z prawa telekomunikacyjnego lub medialnego, nie kara przewidziana specjalnie za brak dostępności. Zanim spróbujesz cokolwiek wycenić, ustal, które przepisy Cię dotyczą.
Obserwuj też art. 25A. Grecka sprawa o dostępność najprawdopodobniej nie zacznie się od organu nadzoru, tylko od stowarzyszenia osób z niepełnosprawnościami, które wystąpi o nakaz z rygorem tymczasowej wykonalności. Najlepszą obroną jest standardowe podejście: zgodność z EN 301 549 / WCAG 2.1 AA i jej rzetelna dokumentacja. To ona utrudnia wniesienie takiego powództwa.
I jedna rzecz do sprawdzenia, specyficzna dla Grecji: jeśli dostępny kanał ma inne ceny niż standardowy, art. 24 tego zabrania.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi kara EAA w Grecji?
Ustawa nie podaje żadnej kwoty. Art. 26 ust. 1 wymaga jedynie, aby sankcje były zgodne z zasadą proporcjonalności. Wysokość kar za produkty miał określić dekret prezydencki na podstawie art. 27 ust. 2, który nie został wydany, więc na razie żadna kara pieniężna nie ma tu zastosowania. W przypadku usług kwota wynika z właściwej ustawy sektorowej.
Co grozi za produkt niespełniający wymagań?
Zgodnie z art. 26 ust. 3: zalecenie działań naprawczych, tymczasowe zajęcie lub zamrożenie produktu oraz zakaz obrotu i udostępniania go na rynku.
Kto pilnuje przestrzegania przepisów?
Cztery organy nadzoru nad produktami wskazane w art. 19 ust. 2, a także EETT w przypadku usług łączności elektronicznej i Krajowa Rada Radia i Telewizji w przypadku mediów audiowizualnych.
Czy nowelizacja z 2025 r. wprowadziła karę pieniężną?
Nie. Ustawa Ν. 5218/2025 dodała klauzulę o swobodnym przepływie, prawo do powództwa zbiorowego i 30-dniowy termin na odwołanie, a także na nowo sformułowała kryteria ustalania sankcji. Klauzula proporcjonalności i środki wobec produktów pozostały bez zmian.
Czy organizacje osób z niepełnosprawnościami mogą pozwać firmę do sądu?
Tak, od lipca 2025 r. Art. 25A pozwala stowarzyszeniom reprezentującym osoby z niepełnosprawnościami występować o nakaz zaniechania i zabezpieczenie, z możliwością tymczasowego wykonania, w ciągu 18 miesięcy od dowiedzenia się o naruszeniu.



