Skip to main contentOpen accessibility widget
Compliance

Kary EAA w Belgii: 260–100 000 €, wyliczone z trzech ustaw

Belgijska ustawa EAA nie podaje kwoty. Z trzech aktów wychodzi 260–100 000 €.

Author avatar

Alen Velkov

Author

Belgium - EAA Fines

Kary EAA w Belgii: kwoty nie ma w żadnej ustawie – trzeba ją złożyć z trzech

Belgijska ustawa o dostępności nie podaje ani jednej kwoty w euro. Mówi o „sankcji poziomu 2”, a po skalę odsyła do drugiego aktu. Z kolei mnożnik, dzięki któremu skala zamienia się w konkretną kwotę, jest w trzecim akcie. Po przeliczeniu dla czynów popełnionych od 1 lutego 2026 r. wychodzi od 260 do 100 000 €, a przy działaniu w złej wierze nawet do 250 000 €.

W skrócie

Belgijska ustawa wdrażająca EAA w zakresie usług (ustawa z 5 listopada 2023 r.) nie określa wysokości kary. Dodaje jedynie do Kodeksu prawa gospodarczego (Code de droit économique) dwa przepisy karne, zgodnie z którymi za naruszenie grozi „sankcja poziomu 2”, a za naruszenie popełnione w złej wierze – „sankcja poziomu 3”. Samą skalę zawiera art. XV.70 tego kodeksu, a każdą zapisaną w nim kwotę trzeba pomnożyć przez 10 (od 1 września 2026 r. na podstawie art. 78 nowego belgijskiego Kodeksu karnego, a od 1 lutego 2026 r. na podstawie ustawy z 1952 r. o decymach dodatkowych – décimes additionnels). Daje to 260–100 000 € za zwykłe naruszenie, a przy złej wierze górną granicę 250 000 € lub 6% rocznego obrotu. Czyny popełnione przed 1 lutego 2026 r. podlegają jeszcze staremu mnożnikowi ×8 (208–80 000 €; do 200 000 €). Jest też ważniejszy haczyk: ustawa o usługach wprost określa się jako częściowa transpozycja i obejmuje wyłącznie konsumenckie usługi bankowe i handel elektroniczny. Odrębny dekret królewski dotyczący produktów nie ma własnych przepisów karnych, ale za jego naruszenie karze się na podstawie art. XV.99/1 kodeksu, na tych samych dwóch poziomach.


Jedna kwota rozpisana na trzy akty prawne

W większości krajów na pytanie „jaka jest kara?” odpowiada konkretna kwota w ustawie o dostępności. W Belgii odpowiedzią jest odesłanie do skali, a skala odsyła z kolei do mnożnika. Cały łańcuch wygląda tak:

  1. Ustawa z 5 listopada 2023 r. stanowi, że za naruszenie grozi „sankcja poziomu 2” – bez podania kwoty.
  2. Kodeks prawa gospodarczego, art. XV.70 określa sześć poziomów sankcji i przedział grzywny (amende pénale) dla każdego z nich.
  3. Mnożnik. Od 1 września 2026 r. art. 78 nowego belgijskiego Kodeksu karnego mnoży każdą z tych kwot przez 10. Wcześniej robiła to ustawa z 5 marca 1952 r. o decymach dodatkowych: ×10 od 1 lutego 2026 r., ×8 od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2026 r.

Wystarczy pominąć jedno ogniwo, by dojść do błędnego wyniku. Dlatego właśnie publikowane kwoty dla Belgii wahały się od „1000–200 000 €” po mgliste „ok. 200 000 €”, bez wskazania podstawy prawnej. W obu przypadkach strzelano – a tę kwotę da się wyliczyć dopiero z trzech dokumentów.

Co mówią przepisy

Oba przepisy karne dodane ustawą z 2023 r. są na tyle krótkie, że można je przytoczyć w całości – i właśnie ta zwięzłość jest tu najważniejsza:

„Sont punis d'une sanction de niveau 2, ceux qui commettent une infraction aux articles VIII.59 à VIII.62. Sont punis d'une sanction de niveau 3, ceux qui, de mauvaise foi, commettent une infraction aux articles VIII.59 à VIII.62.”

(Tłumaczenie własne: „Kto narusza art. VIII.59–VIII.62, podlega sankcji poziomu 2. Kto w złej wierze narusza art. VIII.59–VIII.62, podlega sankcji poziomu 3”.)

– Code de droit économique, art. XV.101/1, dodany przez art. 33 ustawy z 5 listopada 2023 r. (Justel)

Art. VIII.59–VIII.62 to podstawowe obowiązki usługodawców: projektowanie i świadczenie usługi w sposób dostępny, informowanie, jak usługa spełnia wymagania, utrzymywanie zgodności w czasie oraz zasady dotyczące zasadniczej zmiany i nieproporcjonalnego obciążenia.

Analogiczny przepis dotyczący naruszeń dekretów królewskich wydanych na podstawie art. VIII.57 kodeksu, który jest podstawą prawną dekretu produktowego, ma identyczne brzmienie:

„Sont punis d'une sanction de niveau 2, ceux qui commettent une infraction aux arrêtés pris en exécution de l'article VIII.57. Sont punis d'une sanction de niveau 3, ceux qui, de mauvaise foi, commettent une infraction aux arrêtés pris en exécution de l'article VIII.57.”

– art. XV.99/1, dodany przez art. 32 (obowiązuje od 28 czerwca 2025 r.)

Wreszcie mnożnik, który dopiero nadaje skali realny wymiar:

„[…] le montant minimal et maximal de l'amende est le montant fixé respectivement dans la loi pénale particulière multiplié par 10, sauf si les faits sont antérieurs à la date d'entrée en vigueur du présent Code.”

(Tłumaczenie własne: „[…] minimalna i maksymalna kwota grzywny to kwota określona odpowiednio w szczególnej ustawie karnej, pomnożona przez 10, chyba że czyn popełniono przed dniem wejścia w życie niniejszego kodeksu”.)

– Kodeks karny z 29 lutego 2024 r., art. 78 § 1 akapit 2, w brzmieniu nadanym ustawą z 16 marca 2026 r. (art. 24), obowiązujący od 1 września 2026 r. (Justel)

W przypadku czynów sprzed wejścia w życie nowego kodeksu ten sam artykuł odsyła do decymów dodatkowych obowiązujących w danym czasie na podstawie ustawy z 5 marca 1952 r.: 90 decymów (×10) od 1 lutego 2026 r. oraz 70 decymów (×8) od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2026 r.

Przeliczenie krok po kroku

Poziom 2 (zwykłe naruszenie)Poziom 3 (naruszenie w złej wierze)
Kiedy ma zastosowanieKażde naruszenie art. VIII.59–VIII.62To samo naruszenie popełnione de mauvaise foi
Przedział bazowy (art. XV.70)26–10 000 € lub 4% rocznego obrotu, jeśli to więcej26–25 000 € lub 6% rocznego obrotu, jeśli to więcej
Po pomnożeniu przez 10 (czyny od 1 lutego 2026 r.)260–100 000 € (lub 4% obrotu)Do 250 000 € lub 6% rocznego obrotu
Po pomnożeniu przez dawne 8 (czyny do 31 stycznia 2026 r.)208–80 000 € (lub 4% obrotu)Do 200 000 € lub 6% rocznego obrotu

Sankcja poziomu 2 ma przedział bazowy od 26 do 10 000 €. Po pomnożeniu przez dziesięć daje to od 260 do 100 000 €. Właśnie tę kwotę należy przyjmować dla zwykłego naruszenia wymagań dostępności w Belgii popełnionego dzisiaj. Kwota 208–80 000 €, którą podawała belgijska prasa prawnicza, to ten sam przedział przy mnożniku ×8, który obowiązuje już tylko dla czynów popełnionych do 31 stycznia 2026 r. W przypadku dużych firm art. XV.70 dopuszcza ponadto karę do 4% łącznego rocznego obrotu, jeśli to więcej.

Sankcja poziomu 3, czyli poziom złej wiary, jest wyższa: art. XV.70 przewiduje bazowe maksimum 25 000 € lub 6% rocznego obrotu, co mnożnik ×10 zamienia w 250 000 € lub 6% rocznego obrotu (przy dawnym mnożniku ×8 było to 200 000 €). To wyjaśnia też, skąd w internecie wzięła się mglista „belgijska kwota ok. 200 000 €”: nie jest wymyślona, to poziom złej wiary według starego mnożnika, przedstawiony tak, jakby był standardowy.

Uwaga o źródłach: przedziały dla poziomów 2 i 3, w tym limity 4% i 6% obrotu, sprawdziliśmy w skonsolidowanym tekście art. XV.70 w bazie Justel, a mnożnik – w skonsolidowanych tekstach ustawy z 1952 r. i nowego belgijskiego Kodeksu karnego.

Z biznesowego punktu widzenia ważniejsza od arytmetyki jest jednak „de mauvaise foi”. Spośród systemów, które przeanalizowaliśmy, tylko Belgia uzależnia wyższy poziom kary od świadomości sprawcy – a to różnica między ryzykiem 100 000 € a 250 000 €. Jeśli firma wie, że usługa jest niedostępna, i mimo to ją uruchamia, jest w Belgii w zupełnie innej sytuacji prawnej niż firma, która po prostu tego nie sprawdziła.

Transpozycja jest wprost częściowa – i to jest sedno sprawy

Ustawa z 2023 r. sama nazywa się transposition partielle i rzeczywiście taka jest. Obejmuje dokładnie dwie usługi: konsumenckie usługi bankowe i handel elektroniczny. Nie obejmuje e-booków, transportu pasażerskiego, dostępu do mediów audiowizualnych ani telekomunikacji. Te kwestie reguluje się w odrębnych aktach, w dekretach regionalnych albo – sądząc po dostępnych informacjach – na razie nigdzie.

Tymczasem kwestię produktów uregulowano osobno, w dekrecie królewskim (arrêté royal) z 1 października 2023 r., wydanym na podstawie art. VIII.57 kodeksu, który nie zawiera żadnych przepisów o sankcjach. Jego egzekwowanie świadomie odłożono do nowelizacji księgi XV kodeksu, co przyznał przed Radą Stanu (Conseil d'État) sam przedstawiciel rządu. Ustawa o usługach z 2023 r. ją później dostarczyła: art. XV.99/1 karze naruszenia dekretów wydanych na podstawie art. VIII.57 tymi samymi sankcjami poziomu 2 i 3. Ustawa dodała też formalną procedurę dotyczącą niezgodności (art. XV.18/7), obejmującą uchybienia w oznakowaniu CE i dokumentacji, w której środkiem jest ograniczenie udostępniania produktu, zakaz jego udostępniania albo wycofanie go z rynku.

Rada Stanu uznała też, że wyłączenie dla mikroprzedsiębiorstw w dekrecie produktowym jest zbyt wąskie: art. 11 § 4 uzależnia zwolnienie z obowiązków dokumentacyjnych od wniosku i uznania organu, podczas gdy art. 14 ust. 4 EAA przyznaje je automatycznie. Belgijskie mikroprzedsiębiorstwa działające w obszarze produktów mogą więc mieć nieco więcej obowiązków dokumentacyjnych, niż przewiduje dyrektywa. To rzadki, potwierdzony w źródłach przypadek, w którym państwo członkowskie wdrożyło wyłączenie węziej, niż pozwala dyrektywa.

Do tego dochodzi poziom regionalny – flamandzki dekret medialny z 25 maja 2022 r. obejmuje urządzenia końcowe należące do kompetencji Wspólnoty, a dla Regionu Stołecznego Brukseli i Walonii brak takich przepisów – i Belgia okazuje się jednym z najbardziej rozdrobnionych systemów wdrażania EAA w Unii. Nie ma jednej belgijskiej ustawy o dostępności, którą wystarczyłoby przeczytać.

Dwie rzeczy, o których warto wiedzieć

Naprawa może zatrzymać karę. Art. XV.62/7, również dodany ustawą z 2023 r., pozwala właściwym urzędnikom postanowić, że administracyjna kara pieniężna nie zostanie wyegzekwowana albo zostanie wyegzekwowana tylko częściowo, jeśli sprawca wdroży działania naprawcze wskazane w decyzji – co sprawdza się następnie w ramach kontroli. To wyjątkowo wyraźny mechanizm „napraw, a kara przepadnie”, dzięki któremu w Belgii wczesne podjęcie działań przekłada się na konkretne pieniądze.

Istnieje też droga cywilna. Art. 36 ustawy z 2023 r. dodaje przepisy o dostępności do art. XVII.37 kodeksu, a tym samym rozszerza na nie belgijskie powództwo o zaniechanie (action en cessation), czyli sądowy nakaz zaprzestania naruszeń. Podobnie jak we Francji konsumenci i organizacje mogą więc wystąpić do sądu o nakazanie zapewnienia zgodności, niezależnie od tego, czy zareaguje organ nadzoru. W Belgii nie było jeszcze sprawy podobnej do francuskiej, ale narzędzie już istnieje.

Kto pilnuje przestrzegania przepisów

ObszarOrgan
Objęte usługi (konsumenckie usługi bankowe, handel elektroniczny)FPS Economy (SPF Economie / FOD Economie – federalna służba publiczna ds. gospodarki), która prowadzi też publiczny kanał zgłaszania naruszeń
Nadzór nad usługami finansowymiFSMA lub Narodowy Bank Belgii (albo oba te organy) na podstawie ustawy z 2 sierpnia 2002 r.
Urządzenia radioweBIPT (wyłączone z dekretu produktowego)
Urządzenia końcowe związane z nadawaniemWspólnoty

W praktyce belgijski bank, który prowadzi sprzedaż internetową i oferuje urządzenie podłączane do sieci, może podlegać trzem różnym organom na podstawie trzech różnych aktów.

Czy ktoś został już ukarany?

Nie ma informacji o żadnych karach. Są za to dane pokazujące skalę problemu: według badania Digital Trust Index z 2024 r. 94% z 7408 sprawdzonych belgijskich stron internetowych nie spełniało kryteriów dostępności, co dało Belgii 7. miejsce wśród 18 krajów europejskich. To niemal dokładnie taki sam odsetek, jaki holenderski organ nadzoru stwierdził, kontrolując największe sklepy internetowe w swoim kraju – z tą różnicą, że w Holandii policzył to sam organ.

Belgijscy komentatorzy bez ogródek wskazują przyczynę: według Le Vif źródłem problemu jest brak znajomości norm, a dostępność traktuje się jak jednorazowy projekt, a nie stałą praktykę.

Co to oznacza dla firmy

  1. Sprawdź, czy obejmuje Cię federalna ustawa o usługach. Jeśli sprzedajesz w Belgii e-booki, bilety na przejazdy, usługi telekomunikacyjne lub dostęp do treści audiowizualnych, ustawa z 5 listopada 2023 r. Cię nie dotyczy. Nie oznacza to jednak, że możesz spać spokojnie: obowiązki z EAA nadal wiążą Belgię jako państwo członkowskie, a luka może zostać wypełniona późniejszą ustawą, przepisami regionalnymi albo powództwem o zaniechanie (action en cessation).
  2. Jeśli ustawa Cię obejmuje (bankowość lub handel elektroniczny), realne ryzyko to 260–100 000 €, a nie 200 000 €, które pojawia się w publikacjach. Kluczową zmienną jest jednak „zła wiara”: dokumentuj, co i kiedy firma wiedziała, bo w Belgii różnica między niedbalstwem a świadomym działaniem to więcej niż dwukrotność kary.
  3. Działaj wcześnie. Art. XV.62/7 wprost przewiduje odstąpienie od egzekwowania kary w zamian za działania naprawcze. Niewiele krajów zapisało to w ustawie.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest kara za naruszenie EAA w Belgii?

Za zwykłe naruszenie popełnione od 1 lutego 2026 r. – 260–100 000 €. To „sankcja poziomu 2” z art. XV.101/1 Kodeksu prawa gospodarczego po zastosowaniu mnożnika ×10 (od 1 września 2026 r. z art. 78 nowego Kodeksu karnego, wcześniej z ustawy z 1952 r. o decymach dodatkowych). Za naruszenie w złej wierze grozi sankcja poziomu 3: do 250 000 € lub 6% rocznego obrotu. Dla czynów popełnionych do 31 stycznia 2026 r. dawny mnożnik ×8 daje 208–80 000 €, a przy złej wierze do 200 000 €.

Dlaczego w niektórych źródłach pojawia się kwota 200 000 €?

Ponieważ przedstawiają poziom złej wiary, przy dawnym mnożniku ×8, tak, jakby był standardowy. Poziom 3 stosuje się tylko wtedy, gdy naruszenie popełniono de mauvaise foi, a jego górna granica wynosi dziś 250 000 €.

Czy belgijska ustawa obejmuje moją usługę?

Tylko jeśli są to konsumenckie usługi bankowe lub handel elektroniczny. Ustawa z 5 listopada 2023 r. wprost stanowi częściową transpozycję i nie obejmuje e-booków, transportu pasażerskiego, dostępu do mediów audiowizualnych ani telekomunikacji.

Jaka kara grozi za niezgodny produkt?

Taka sama jak w przypadku usług. Dekret królewski z 1 października 2023 r. dotyczący produktów nie zawiera własnych sankcji, ale został wydany na podstawie art. VIII.57 kodeksu, a art. XV.99/1 karze naruszenia takich dekretów sankcją poziomu 2 (260–100 000 €), a w złej wierze – poziomu 3. Dostępne są też środki w postaci ograniczenia udostępniania produktu na rynku, zakazu jego udostępniania lub wycofania go z rynku.

Czy usunięcie problemu pozwala uniknąć kary?

Możliwe. Art. XV.62/7 pozwala urzędnikom postanowić, że kara nie zostanie wyegzekwowana w całości lub w części, jeśli wdrożysz wskazane przez nich działania naprawcze.


Powiązane artykuły

Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Panel dostępności z wynikiem zgodności i wyróżnionymi problemami WCAG.

Jaki wynik dostępności w procentach oznacza zgodność z przepisami?

Nie ma progu procentowego, który gwarantuje zgodność. Sprawdź, co się liczy.

Four WCAG principle icons displayed side by side on a light background: an eye for Perceivable, a keyboard for Operable, a speech bubble for Understandable, and a solid cube for Robust.

WCAG: kompletny przewodnik po zasadach, poziomach zgodności i standardach dostępności

WCAG w pigułce: cztery zasady, poziomy A, AA i AAA oraz kolejne wersje.