Skip to main contentOpen accessibility widget
Disability

Kleurenblindheid in Europa: cijfers en tips voor webdesign

Hoe vaak komt kleurenblindheid voor in Europa? En hoe ontwerpt u daarvoor?

Author avatar

Kiril Petrovski

Author

Zaalplattegrond van een concert waarop vrije en uitverkochte stoelen dezelfde vale goudkleur hebben, naast een versie met de labels “Available” en “Sold out”

Ongeveer 8% van de mannen van Europese afkomst kan bepaalde tinten rood en groen niet goed van elkaar onderscheiden. Geeft uw website “beschikbaar” in groen aan en “uitverkocht” in rood, dan komt die boodschap bij een deel van de klanten niet over.

In het kort

Volgens grote bevolkingsonderzoeken komt rood-groenkleurenblindheid voor bij ongeveer 8% van de mannen en ongeveer 0,4% van de vrouwen van Europese afkomst. Omgerekend naar de EU-bevolking van 2025 gaat het om zo'n 18 miljoen mensen, al bestaat er geen officiële telling voor de hele EU. De drempel die op websites het vaakst voorkomt, is informatie die alleen met kleur wordt weergegeven: gekleurde statusbolletjes, rode kaders rond foutieve velden, gekleurde lijnen in grafieken en links die alleen door hun kleur opvallen. Gelukkig is het eenvoudig op te lossen, en WCAG 2.2 schrijft het ook voor in succescriterium 1.4.1 Gebruik van kleur: combineer kleur altijd met tekst, een pictogram, een patroon of een vorm.

Hoeveel mensen in Europa zijn kleurenblind?

“Kleurenblindheid” is de gangbare naam voor een kleurzienstoornis. De meeste mensen met een kleurzienstoornis zien wel degelijk kleuren, maar bepaalde kleurcombinaties lijken voor hen op elkaar. Verreweg het vaakst gaat het om de erfelijke vormen van rood-groenkleurenblindheid. Die liggen op het X-chromosoom en komen daardoor bij mannen veel vaker voor dan bij vrouwen.

Eurostat en de European Health Interview Survey hebben geen indicator voor kleurenzien. De beste Europese gegevens komen uit grote screeningsonderzoeken, meestal met de kleurenplaten van Ishihara, en uit overzichtsstudies die deze onderzoeken bundelen. Het standaardwerk is het overzichtsartikel van Jennifer Birch uit 2012 in het Journal of the Optical Society of America A. Zij concludeert dat grote aselecte bevolkingsonderzoeken laten zien dat de stoornis bij mensen van Europese afkomst voorkomt bij ongeveer 8% van de mannen en ongeveer 0,4% van de vrouwen [1].

De afzonderlijke Europese studies in dat overzicht komen opvallend goed overeen:

LandStudie (jaar)Onderzochte mannenMannen met rood-groenkleurenblindheidOnderzochte vrouwenVrouwen met rood-groenkleurenblindheid
NoorwegenWaaler (1927)9.0498,01%9.0720,44%
DuitslandSchmidt (1936)6.8637,75%5.6040,36%
DuitslandFeig en Ropers (1978)5.5657,80%n.b.n.b.
FrankrijkKherumian en Pickford (1959)6.6358,95%6.9900,50%
GriekenlandKoliopoulos et al. (1976)21.2317,95%8.7540,42%
NederlandCrone (1968)3.1677,95%3.3590,45%
FinlandForsius et al. (1967)2.6047,90%n.b.n.b.
BelgiëFrançois et al. (1957)1.2418,48%n.b.n.b.
ZwitserlandVon Planta (1926)2.0007,95%3.0000,43%

Bron: Birch (2012), tabellen 2 en 3 [1]. Screening met Ishihara-platen. Het gaat om historische studies; het overzicht gebruikt ze omdat ze groot zijn en op de algemene bevolking zijn gebaseerd.

Recenter Europees onderzoek komt uit Ierland. In een studie uit 2021 werden 1.626 willekeurig gekozen schoolkinderen van 6–7 en 12–13 jaar getest met de platen van Hardy-Rand-Rittler. Bij 8,3% van de jongens en 1,8% van de meisjes werd een kleurzienstoornis vastgesteld [2]. Bij jongens en meisjes kwam het deutantype (verminderde gevoeligheid voor groen) het vaakst voor. Een wereldwijde meta-analyse uit 2025 naar kinderen en jongeren liet zien dat de stoornis bij mensen van Europese afkomst vaker voorkomt dan bij welke andere afkomstgroep ook: bij 2,77% van de jongens en meisjes samen [3].

Wat dat in aantallen betekent

Eurostat telt niet hoeveel mensen kleurenblind zijn. De cijfers hieronder zijn daarom onze eigen schatting, ter illustratie. We hebben de Europese percentages van Birch (8% van de mannen, 0,4% van de vrouwen) toegepast op de bevolkingscijfers van Eurostat per 1 januari 2025 [4]. De werkelijke aantallen zullen afwijken, want het percentage verschilt per afkomst en de EU-bevolking is divers.

GebiedMannen (2025)Vrouwen (2025)Geschat aantal mensen met rood-groenkleurenblindheid
EU-27221,1 miljoen230,2 miljoenongeveer 18,6 miljoen
Duitsland41,2 miljoen42,3 miljoenongeveer 3,5 miljoen
Frankrijk33,4 miljoen35,4 miljoenongeveer 2,8 miljoen
Italië28,9 miljoen30,1 miljoenongeveer 2,4 miljoen
Spanje24,1 miljoen25,0 miljoenongeveer 2,0 miljoen
Polen17,6 miljoen18,9 miljoenongeveer 1,5 miljoen
Nederland9,0 miljoen9,1 miljoenongeveer 0,75 miljoen

Schatting: bevolkingscijfers van Eurostat (demo_pjan, 1 januari 2025), vermenigvuldigd met 8% voor mannen en 0,4% voor vrouwen. Geen gemeten aantal.

Ter vergelijking: de Britse liefdadigheidsorganisatie Colour Blind Awareness schat dat er in het Verenigd Koninkrijk ongeveer 3 miljoen kleurenblinde mensen zijn, zo'n 4,5% van de bevolking [5]. Hoe de organisatie aan dat cijfer komt, maakt ze niet bekend.

Wat betekent dit in de praktijk? Als ongeveer 1 op de 12 mannelijke bezoekers moeite kan hebben met een combinatie van rood en groen, is een ontwerp dat alleen op kleur leunt geen randverschijnsel.

Wat kleurenblindheid betekent voor het gebruik van websites

Door een kleurzienstoornis wordt een website zelden helemaal onbruikbaar. Wel wordt bepaalde informatie dubbelzinnig, en dat is vaak erger, omdat mensen dan moeten gokken. Veelvoorkomende drempels zijn:

  • Een status die alleen met kleur wordt aangegeven. Groene bolletjes voor “op voorraad” en rode voor “niet op voorraad”, gekleurde zaalplattegronden, beschikbaarheid in een agenda, beoordelingen in stoplichtkleuren.
  • Fouten in formulieren die alleen met een rode rand worden aangegeven. Het veld ziet er net zo uit als alle andere, dus bezoekers zien niet wat ze moeten verbeteren.
  • Links die alleen in kleur van de lopende tekst verschillen. Zonder onderstreping vallen links weg in de alinea.
  • Grafieken en kaarten met reeksen in verschillende kleuren. Rode en groene lijnen, of een heatmap die van groen naar rood loopt, vloeien samen tot één vage band.
  • Een selectie die alleen zichtbaar is door een kleurverandering. Een gekozen maat, datum of abonnement waarvan de tegel van grijs naar groen verspringt.
  • Kleurcombinaties met weinig contrast. Voor mensen met een kleurzienstoornis zien sommige kleuren er ook donkerder of lichter uit. Zo kan rood donkerder lijken voor mensen met een protantype (verminderde gevoeligheid voor rood), waardoor rode tekst op een donkere achtergrond minder goed leesbaar wordt.

Geen van deze problemen vraagt om een andere vormgeving. Kleur mag blijven, zolang het niet de enige aanwijzing is.

Probeer het zelf: kies een stoel voor een concert

Onze gratis Accessibility Simulator bevat een interactief voorbeeld dat precies om dit probleem draait: Beyond color.

U bent op een fictieve ticketsite en moet een vrije stoel kiezen. Groene stoelen zijn vrij, rode stoelen zijn al verkocht, en kleur is de enige aanwijzing. U ziet de zaalplattegrond door een filter dat rood-groenkleurenblindheid (deuteranopie) ongeveer nabootst. Door dat filter krijgen de groene en de rode stoelen allebei dezelfde goudkleur. Probeer maar eens een stoel te kiezen waarvan u zeker weet dat hij vrij is.

Klik daarna op Show the fix. Het kleurfilter blijft precies hetzelfde, maar elke stoel heeft nu het label “Available” (beschikbaar) of “Sold out” (uitverkocht), met een vinkje of een kruisje. U kunt zo vaak als u wilt wisselen tussen de ontoegankelijke en de toegankelijke versie.

Het filter geeft een benadering, geen exacte weergave. Het maakt de drempel in het ontwerp zichtbaar, niet hoe één bepaald persoon kleuren ziet. Wat het wel duidelijk laat zien: de oplossing hangt niet af van de ogen van de bezoeker, maar van een pagina die dezelfde informatie op meer dan één manier geeft.

Zo voorkomt u dat uw website alleen op kleur leunt

Gebruik deze checklist als u ontwerpen en pagina's beoordeelt. Tussen haakjes staan de succescriteria van WCAG 2.2 die er het meest direct mee te maken hebben [6].

  1. Combineer elke kleuraanwijzing met tekst, een pictogram of een patroon (1.4.1 Gebruik van kleur, niveau A). “Uitverkocht” naast de rode stoel, een kruisje bij datums die niet beschikbaar zijn, een uitgeschreven status in het overzicht van bestellingen. Succescriterium 1.4.1 luidt: “Kleur wordt niet als het enige visuele middel gebruikt om informatie over te brengen, een actie aan te geven, tot een reactie op te roepen of een visueel element te onderscheiden.”
  2. Geef fouten in formulieren als tekst weer (1.4.1, en 3.3.1 Foutidentificatie, niveau A). Toon naast het veld een melding als “Vul een geldige postcode in”, liefst met een pictogram, en niet alleen een rode rand.
  3. Maak links herkenbaar zonder kleur. Onderstreep links in lopende tekst of geef ze een ander kenmerk dan kleur. Gebruikt u toch alleen kleur, dan heeft de linkkleur een contrast van minstens 3:1 met de omringende tekst nodig, plus een extra aanwijzing bij hover en focus (zie de W3C-technieken voor 1.4.1).
  4. Geef grafieken directe labels of patronen. Zet de naam van een lijn aan het uiteinde, gebruik verschillende markeringsvormen of stippellijnen, en bied de gegevens ook als tabel aan.
  5. Laat geselecteerde en actieve elementen met meer dan kleur zien. Voeg een vinkje, een dikkere rand, vette tekst of het woord “Geselecteerd” toe.
  6. Houd grafische objecten en bedieningselementen goed zichtbaar (1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content, niveau AA). Pictogrammen, randen van invoervelden en focusindicatoren die betekenis hebben, hebben een contrast van minstens 3:1 met de aangrenzende kleuren nodig.
  7. Verwijs in instructies niet alleen naar kleur (1.3.3 Zintuiglijke eigenschappen, niveau A). Maak van “Klik op de groene knop” liever “Klik op Doorgaan (de groene knop)”.
  8. Test in grijstinten en met een filter voor kleurenzien. Is een scherm in grijstinten nog steeds te begrijpen, dan hangt het niet van kleur af. Met de ontwikkelaarstools (DevTools) van Chrome en Firefox kunt u de meest voorkomende kleurzienstoornissen nabootsen.
  9. Controleer het contrast van tekst (1.4.3 Contrast (minimum), niveau AA). Met onze gratis contrastchecker toetst u een kleurcombinatie aan de drempelwaarden van 4,5:1 en 3:1.

Geautomatiseerde tools vinden een deel van deze problemen, zoals te weinig contrast. Maar of een rood bolletje de enige manier is waarop een status wordt doorgegeven, kunnen ze niet betrouwbaar vaststellen. Onze gratis toegankelijkheidschecker is een handige eerste scan. Om informatie op te sporen die alleen via kleur wordt overgebracht, is meestal toch een handmatige controle nodig van de belangrijkste routes, zoals boeken, afrekenen en accountpagina's.

Is WCAG nieuw voor u? Dan legt onze gids over de principes, niveaus en normen van WCAG uit hoe succescriteria en conformiteitsniveaus samenhangen.

Wat de European Accessibility Act zegt over kleur

De European Accessibility Act (EAA), Richtlijn (EU) 2019/882, is van toepassing op producten die na 28 juni 2025 in de handel worden gebracht en op diensten die na die datum aan consumenten worden verleend [7]. Onder de diensten vallen onder andere e-commerce, bankdiensten voor consumenten, e-books, elektronische communicatie en onderdelen van het personenvervoer, zoals websites, apps en de verkoop van vervoersbewijzen [7][8].

Bijlage I van de richtlijn gaat rechtstreeks in op kleur:

  • Voor de gebruikersinterface van producten geldt: “bij een product dat voor het overbrengen van informatie, het weergeven van een handeling, het vragen om een reactie of het identificeren van elementen gebruik maakt van kleur is er een alternatief voor kleur voorhanden” (bijlage I, afdeling I, punt 2, onder d)).
  • De functioneleprestatie-eisen bepalen: “bij producten of diensten met visuele bedieningswijzen is minstens één bedieningswijze beschikbaar waarvoor de gebruiker geen kleur hoeft te kunnen waarnemen” (bijlage I, afdeling VII, onder c)).
  • Voor diensten geldt dat “websites, inclusief de daaraan gerelateerde onlinetoepassingen, en diensten op mobiele apparatuur, inclusief mobiele toepassingen, worden toegankelijk gemaakt op een consistente en geschikte manier, door ze waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust te maken” (bijlage I, afdeling III, onder c)).

In de praktijk wordt digitale toegankelijkheid in de EU getoetst aan de Europese norm EN 301 549, die voor webcontent WCAG 2.1 niveau AA overneemt [9]. Succescriterium 1.4.1 Gebruik van kleur valt in zowel WCAG 2.1 als 2.2 onder niveau A en hoort dus bij elke basistoets. Micro-ondernemingen die diensten verlenen, zijn vrijgesteld van de eisen die de richtlijn aan diensten stelt [7]. Maar voor hun klanten maakt een ontwerp dat alleen op kleur leunt, precies hetzelfde verschil.

Veelgestelde vragen

Hoeveel procent van de Europeanen is kleurenblind?

Een officiële telling voor de hele EU bestaat niet. Volgens de grote bevolkingsonderzoeken die Birch (2012) samenvat, komt rood-groenkleurenblindheid voor bij ongeveer 8% van de mannen en 0,4% van de vrouwen van Europese afkomst [1]. Omgerekend naar de bevolking van de EU-27 in 2025 gaat het om ruwweg 18 tot 19 miljoen mensen. Dat is een schatting, geen gemeten aantal.

Welke vorm van kleurenblindheid komt het meest voor?

Het deutantype, waarbij de kegeltjes voor groen minder goed werken, komt het vaakst voor. In de Noorse gegevens die Birch aanhaalt, ging het bij mannen om ongeveer driekwart van alle gevallen van rood-groenkleurenblindheid [1]. Ook bij de Ierse schoolkinderen was het deutantype het meest voorkomend [2]. Daarom gebruikt het voorbeeld in de simulator een benadering van deuteranopie.

Is het genoeg om kleuren te kiezen die geschikt zijn voor kleurenblinden?

Een betere kleurkeuze helpt, maar is op zichzelf niet genoeg om aan succescriterium 1.4.1 te voldoen. Kleurenzien verschilt van persoon tot persoon, schermen en verlichting verschillen, en sommige mensen gebruiken grijstinten of een modus met hoog contrast. De betrouwbare oplossing is een aanwijzing toevoegen die niet van kleur afhangt: tekst, een pictogram, een patroon of een vorm.

Zijn rode foutmeldingen een toegankelijkheidsprobleem?

Rood op zich is geen probleem. Alleen een rode rand wel. Staat de fout er ook in tekst bij en is duidelijk om welk veld het gaat, dan is kleur een handige extra en niet langer het enige signaal.

Hoe controleer ik of mijn website informatie alleen via kleur overbrengt?

Bekijk de belangrijkste pagina's in grijstinten en met een simulatie van kleurenzien in de ontwikkelaarstools van uw browser. Ga dan na of elke status, foutmelding, link en grafiek nog te begrijpen is. Controleer het contrast met een contrastchecker en neem informatie die alleen via kleur wordt overgebracht mee in de handmatige controle of toegankelijkheidsaudit.

Volgende stap

Open het voorbeeld Beyond color en bekijk daarna uw eigen boekings-, afreken- of statuspagina's met dezelfde blik. Wilt u een grondige beoordeling? Onze toegankelijkheidsaudit brengt in kaart welke informatie alleen via kleur wordt overgebracht en geeft uw team concrete aanwijzingen op codeniveau om dat op te lossen.

Bronnen

  1. Birch J. “Worldwide prevalence of red-green color deficiency.” J Opt Soc Am A 2012;29(3):313–320. Overzicht van bevolkingsonderzoeken; tabellen 2 en 3 vermelden Europese studies met Ishihara-platen. https://opg.optica.org/josaa/abstract.cfm?uri=josaa-29-3-313 (samenvatting: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22472762/)
  2. Harrington S, Davison PA, O'Dwyer V. “Prevalence of colour vision deficiency in the Republic of Ireland schoolchildren and associated socio-demographic factors.” Clin Exp Optom 2021;104(1):48–55. 1.626 kinderen, HRR-platen. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32285548/
  3. Jeong YD et al. “Global Prevalence of Congenital Color Vision Deficiency among Children and Adolescents, 1932–2022.” Ophthalmology 2025;132(12):1431–1444. Meta-analyse van 56 studies. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40769301/
  4. Eurostat. Population on 1 January by age and sex (demo_pjan), cijfers over 2025 voor de EU-27 en de lidstaten. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/demo_pjan/default/table
  5. Colour Blind Awareness. “Colour blindness.” https://www.colourblindawareness.org/colour-blindness/
  6. W3C. Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2, en Understanding SC 1.4.1 Use of Color. https://www.w3.org/TR/WCAG22/ en https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/use-of-color.html
  7. Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (European Accessibility Act), artikelen 2 en 4 en bijlage I. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj/eng
  8. Europese Commissie. “European Accessibility Act.” https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/disability/union-equality-strategy-rights-persons-disabilities-2021-2030/european-accessibility-act_en
  9. W3C Web Accessibility Initiative. “Web Accessibility Laws & Policies: European Union” (EN 301 549 en WCAG 2.1 niveau AA). https://www.w3.org/WAI/policies/european-union/
Share this post

You might also like

Two more articles worth reading while this topic is still fresh.

Een videospeler op een website met een presentator, duidelijke ondertiteling onderin beeld en een transcriptie eronder

Ondertiteling voor doven en slechthorenden in Europa: cijfers en tips

Gehoorverlies in Europa per land, en hoe ondertiteling en transcripties helpen

Een hand die reikt naar grote plus- en minknoppen met ruimte ertussen en een knop “Confirm” op een ticketscherm van een smartphone

Motorische toegankelijkheid: tremor, aanwijsgebied en Europese cijfers

Tremor, artrose en motorische beperkingen in Europa: zo lost u kleine knoppen op