Jaki wynik dostępności jest dobry? (I dlaczego 100 punktów nie oznacza zgodności)
Wynik dostępności to jedna liczba, która pokazuje, ile barier strona internetowa stawia przed osobami z niepełnosprawnościami. Wyjaśniamy, co ta liczba oznacza, jaki wynik uznać za dobry, jak liczymy nasz wynik i dlaczego sam wysoki wynik nie wystarczy do zgodności z przepisami.
Krótka odpowiedź
Wynik dostępności w skali od 0 do 100 odzwierciedla problemy z dostępnością, które skaner wykrył na stronie. Dobry wynik to 90 punktów lub więcej (ocena A). Skaner wychwytuje jednak tylko od jednej trzeciej do połowy wszystkich problemów z dostępnością. 100 punktów oznacza, że nie wykryto żadnych problemów, a nie że strona jest w pełni dostępna. Do spełnienia wymagań europejskiego aktu o dostępności (EAA) potrzebny jest także test ręczny.
Czym jest wynik dostępności?
Skaner dostępności sprawdza podstrony pod kątem wytycznych WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), czyli zasad, dzięki którym z witryny mogą korzystać osoby z niepełnosprawnościami: osoby używające czytnika ekranu, osoby, które nie mogą posługiwać się myszą, czy osoby słabowidzące.
Każdy problem wykryty przez skaner trafia na listę. Wynik zamienia tę listę w jedną liczbę, dzięki której od razu widać, w jakim stanie jest strona i czy sytuacja się poprawia.
Dlaczego różne narzędzia dają różne wyniki
Nie ma oficjalnego wzoru na wynik dostępności. Każde narzędzie liczy go po swojemu, więc ta sama strona może dostać 99 punktów w jednym narzędziu i 50 w innym.
Większość narzędzi liczy, ile testów podstrona zalicza. Taka metoda zawyża wyniki dużych podstron. Podstrona z 5000 działających elementów i 75 wadliwymi dostaje wynik bliski 100, nawet jeśli te 75 elementów uniemożliwia ludziom korzystanie z niej. Nasz wynik działa inaczej.
Jak działa nasz wynik dostępności
Nasz wynik uwzględnia problemy na stronie i ich wagę. To, co już działa, nie daje dodatkowych punktów, bo nie powinno przysłaniać tego, co nie działa.
Każda podstrona zaczyna od 100 punktów. Sprawdzamy każdą podstronę pod kątem kryteriów WCAG na poziomach A i AA, czyli tych, na których opiera się norma europejska. Każdy wykryty problem odejmuje punkty, a im poważniejszy problem, tym więcej punktów kosztuje:
| Waga | Co oznacza | Przykład |
|---|---|---|
| Krytyczny | Całkowicie uniemożliwia korzystanie | Pole formularza bez etykiety, obraz bez opisu |
| Poważny | Bardzo utrudnia korzystanie | Tekst o zbyt niskim kontraście, link bez nazwy |
| Umiarkowany | Przeszkadza | Mniejsze problemy ze strukturą |
| Drobny | Drobna niedogodność | Szczegóły, które nikogo nie zatrzymują |
Każdy problem liczy się raz na podstronę. Wadliwy przycisk powtórzony w każdym wierszu tabeli to jeden problem, który naprawia się jedną zmianą, więc kosztuje tyle samo punktów bez względu na to, czy występuje raz, czy 500 razy.
Wynik całej witryny to średnia z jej podstron. Strony internetowe buduje się z szablonów: stron produktów, artykułów, formularzy. Grupujemy podstrony według szablonu, testujemy podstrony z każdej grupy i nadajemy każdemu szablonowi wagę odpowiadającą liczbie podstron, które faktycznie z niego korzystają. Wynik odzwierciedla więc całą witrynę, a dodawanie kolejnych podstron go nie zawyża.
Podstrony z problemami krytycznymi oznaczamy osobno. Każda podstrona z problemem krytycznym, np. proces zamówienia albo formularz logowania, przez który nie da się przejść z czytnikiem ekranu, jest wyświetlana oddzielnie. Dobra średnia nigdy nie ukryje niedziałającej kluczowej podstrony.
Liczą się tylko rzeczywiste problemy. Elementy, których skaner nie może jednoznacznie ocenić, oznaczamy do ręcznej weryfikacji i nie liczymy jako błędów. Wskazówki dotyczące dobrych praktyk pokazujemy w raporcie, ale nie wpływają one na wynik, a puste podstrony, na których nie ma czego testować, pomijamy.
Wynik przekłada się na ocenę:
| Wynik | Ocena |
|---|---|
| 90–100 | A |
| 80–89 | B |
| 70–79 | C |
| 60–69 | D |
| Poniżej 60 | F |
Przetestowaliśmy tę metodę na setkach symulowanych stron internetowych. Większe podstrony, większa liczba podstron czy powtarzający się problem nie zmieniają wyniku. Każda poprawka go podnosi, a problem krytyczny zawsze kosztuje więcej niż poważny. Jeśli naprawiono tylko część wystąpień danego problemu, wynik zmieni się dopiero po usunięciu ostatniego z nich, a do tego czasu obok wyniku pokazujemy, ile problemów już naprawiono.
Jaki wynik dostępności jest dobry?
Dobry wynik to 90 punktów lub więcej. Oznacza, że nie wykryto istotnych problemów.
Większość stron zaczyna od znacznie niższego poziomu. W dużym corocznym badaniu miliona najpopularniejszych stron głównych około 96% nie przeszło automatycznych testów dostępności, a w naszych testach typowy wynik wynosił około 51 punktów. Niski wynik na start to normalna sytuacja. Każda poprawka go podnosi.
Czy istnieje wynik, który wystarcza do zgodności z przepisami?
Nie. Żaden przepis nie określa minimalnego wyniku dostępności.
Europejski akt o dostępności wymaga, aby niektóre produkty i usługi spełniały wymagania dostępności. W przypadku stron internetowych chodzi o europejską normę EN 301 549, opartą na WCAG 2.1 na poziomie AA. Żaden wynik punktowy ani procentowy nie jest częścią tej oceny.
Nie ma więc takiego procentu, który czyniłby stronę „zgodną”. Wynik pozwala śledzić postępy, ale nie jest progiem zaliczenia.
Dobry wynik to jeszcze nie dostępność
Skaner wychwyci brakujące opisy obrazów, niski kontrast i pola formularzy bez etykiet. Nie oceni jednak, czy:
- opis obrazu rzeczywiście opisuje to, co na nim widać,
- formularze da się obsłużyć wyłącznie z klawiatury,
- osoba korzystająca z czytnika ekranu może sfinalizować zamówienie.
Do tego służy audyt ręczny. Wynik szybko wskazuje oczywiste problemy, a resztę sprawdza ekspert.
Jak sprawdzić wynik dostępności strony
- Przeskanuj najważniejsze podstrony: stronę główną, strony produktów lub usług, formularze, logowanie i proces zamówienia.
- Najpierw popraw oznaczone podstrony. Problem w procesie zamówienia jest ważniejszy niż problem w starym wpisie na blogu.
- Popraw wspólne szablony. Jedna zmiana w szablonie usuwa ten sam problem na wszystkich podstronach, które z niego korzystają.
- Przeskanuj stronę ponownie, aby śledzić postępy.
- Zleć audyt ręczny, zanim uznasz wynik za potwierdzenie zgodności z przepisami.
Nasze Accessibility Control Center skanuje witrynę i pokazuje, jak zmienia się wynik w czasie. Nasze audyty dostępności obejmują to, czego skaner nie jest w stanie sprawdzić.
Jak poprawki dostępności pomagają w marketingu
Większość poprawek ułatwia korzystanie ze strony wszystkim, nie tylko osobom z niepełnosprawnościami:
- Opisy obrazów (tekst alternatywny) pomagają wyszukiwarkom zrozumieć, co przedstawiają obrazy.
- Jasne teksty linków, np. „Zobacz cennik” zamiast „kliknij tutaj”, mówią użytkownikom i wyszukiwarkom, dokąd prowadzi link.
- Pola formularzy z etykietami sprawiają, że mniej osób przerywa rejestrację lub zakup.
- Dobry kontrast pozwala czytać tekst na telefonie i w pełnym słońcu.
- Przejrzyste nagłówki ułatwiają szybkie przeglądanie treści.
- Napisy i transkrypcje pozwalają oglądać filmy bez dźwięku i dają wyszukiwarkom tekst do odczytania.
Więcej przeczytasz w artykule Jak dostępność strony internetowej pomaga w SEO.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki wynik dostępności jest dobry?
90 punktów lub więcej (ocena A). Oznacza to, że skaner nie wykrył istotnych problemów. Nie gwarantuje jednak, że strona działa dla wszystkich.
Jaki wynik dostępności jest wystarczający?
Nie ma minimum określonego w przepisach. Prawo wymaga spełnienia wymagań dostępności, a nie osiągnięcia określonego wyniku.
Czy 100 punktów oznacza, że strona jest zgodna z przepisami?
Nie. Oznacza tylko, że skaner nie wykrył problemów. Skanery wychwytują od jednej trzeciej do połowy wszystkich problemów, więc test ręczny nadal jest potrzebny.
Jaki procent oznacza zgodność?
Żaden. Zgodność oznacza spełnienie wymagań, czyli w przypadku stron internetowych WCAG 2.1 na poziomie AA.
Dlaczego różne narzędzia podają różne wyniki?
Nie ma standardowego wzoru. Każde narzędzie liczy wynik po swojemu.
Jak poprawić wynik dostępności?
Najpierw usuń problemy krytyczne, zacznij od wspólnych szablonów i skanuj stronę ponownie po każdej serii poprawek.



